
حمزه ریفات
المیادین انگلیسی
ترجمه جنوب جهانی
چه او بخواهد به سمت برقراری آتشبس در غزه برود و چه به تمایلات نسلکشی خود ادامه دهد، نتانیاهو در هر صورت در موقعیتی دشوار قرار دارد، صرفنظر از موضع دولت راستگرای افراطیاش.
تظاهرات در «اسرائیل» نشاندهندهی فروپاشی خودخواستهی نتانیاهو است. ناتوانی او در جلب نظر عمومی، نشانهای از رهبری غیرمحبوب و منزجرکننده است. بنجامین نتانیاهو کاملاً کنترل خود را از دست داده است.
چه او بخواهد به سمت برقراری آتشبس در غزه (که تمایل چندانی به آن ندارد) برود و چه به تمایلات نسلکشی خود ادامه دهد، نخستوزیر اسرائیل در هر صورت در موقعیتی دشوار قرار دارد. این موضوع به وضوح در تظاهرات اخیر برای آزادی گروگانها در «اسرائیل» مشهود است که عدم موفقیت دولت او در آزادسازی گروگانها را مورد انتقاد قرار میدهد. خشم عمومی علیرغم ادای احترام نخستوزیر به قربانیان حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳ و بدنام کردن حماس به خاطر انجام یک عمل مشروع تلافیجویانه علیه دههها سرکوب، اشغال و قتل، فوران کرده است. اما حقیقت این است که دوگانگیهای ذهنی او و تشنگی برای نسلکشی، منجر به کاهش شدید محبوبیت داخلی او در «اسرائیل» شده است که همراه با انتقادات شدید بینالمللی از جنایات بیمعنی او در غزه، نشانهای از فروپاشی خودخواسته است.
مسئولیت این وضعیت به طور کامل بر عهدهی نتانیاهو و دستگاه سیاستگذاری دولت اوست که بر این باورند که تنها راه خروج از بحران گروگانها، راهحل نظامی است. اما این موضوع صحت ندارد. گزینه نظامی با بمبارانها، قتل، نسلکشی و جنایات علیه بشریت علیه فلسطینیان مشخص شده و منجر به کشیده شدن «اسرائیل» به دیوان بینالمللی دادگستری توسط آفریقای جنوبی شده است. همچنین روابط دیپلماتیک «اسرائیل» با کشورهای اروپایی مانند ایرلند و نروژ دچار تنش شده و نتانیاهو قربانی تعلیق روابط با کشورهایی مانند بولیوی شده است. تظاهرات گسترده دانشجویی در برخی از دانشگاههای پیشرو آمریکا و تصویب قطعنامههای سازمان ملل مانند ۲۷۲۰ و ۲۷۲۸ هزینههای بینالمللیای بوده که نتانیاهو پرداخته است. این موضوع عدم محبوبیت او در عرصه بینالمللی و تصویر او به عنوان یک فاشیست تمامیتخواه نسلکش را که مخالف نظر جهانی است، برجسته میکند.
در چنین شرایطی، معمولاً رهبران جنجالی به مسائل داخلی کشورشان توجه میکنند. اما این موضوع دربارهی نتانیاهو صدق نمیکند. بمباران مناطق فلسطینی و اردوگاههای پناهندگان تحت عنوان مقابله با حماس منجر به آزادی گروگانهای اسرائیلی نشده است که بخشهای بزرگی از جامعه اسرائیل این موضوع را درک میکنند. با مرگ و ویرانی در فلسطین و لبنان که به یک رویداد روزمره تبدیل شده و مذاکرات آتشبس غزه دوباره آغاز شده است، درخواستها و سخنرانیهای نتانیاهو در یادبودهایی مانند قبرستان نظامی هرتسل در قدس تأثیری بر نظر عمومی اسرائیل ندارد؛ جایی که اکنون اکثراً دولت او و مشاورانش مانند وزیر دارایی بتسلئل اسموتریچ و وزیر پلیس ایتمار بن-گویر را شکست خورده میبینند.
برای هر رهبری، چنین احساسی یک محکومیت شدید است، چه برسد به کسی که رهبری نسلکشی یا پاکسازی قومی یک جمعیت اشغالشده را بر عهده دارد. ایدهآل این است که حتی بدنامترین عوام فریبها مانند آدولف هیتلر یا بنیتو موسولینی نیز به «دکترین ضروریات» مانند تلاش برای حفظ برتری آریایی برای آرام کردن خشم عمومی متوسل شوند. اما برای نتانیاهو، روایت «حفاظت از حق دفاع از خود اسرائیل» توخالی بوده و با شهروند معمولی اسرائیلی که هیچ اقدامی از سوی دولت خود برای آزادسازی اعضای خانوادهشان ندیدهاند، همخوانی ندارد. این ناتوانی در جلب نظر عمومی نشانهای از رهبری بسیار غیرمحبوب و منزجرکننده است که به پروفایل ناخوشایند نتانیاهو افزوده میشود.
عواقب چنین ریاکاری و سرسختی آسیبزننده هستند. نتانیاهو اکنون سرمایه سیاسی قابل توجهی را در سال ۲۰۲۴ از دست داده است که دولت راستگرای او را در موقعیت دشواری قرار میدهد. دادههای منتشر شده توسط دپارتمان تحقیقاتی استاتیستا در آلمان (در یکی از پرو-اسرائیلیترین کشورهای اروپا) نشان میدهد که ۵۸٪ از اسرائیلیها نظر نامطلوبی نسبت به نتانیاهو دارند که این یک تغییر بزرگ نسبت به محبوبیت او در سال ۲۰۱۵ محسوب میشود. ۴۲٪ باقی مانده نشاندهندهی گرایش اجتماعی جنجالی بخشهای بزرگی از جامعه اسرائیل است که به ایدئولوژی سمی صهیونیسم برای حذف فلسطینیان اعتقاد دارند و تبدیل به یک پایگاه انتخاباتی فعال در «اسرائیل» شدهاند. اکنون این پایگاه انتخاباتی تحت تأثیر جنجالهای مربوط به گروگانها قرار دارد؛ با این حال آنها نیز خواهان آزادی سریع گروگانها هستند. بنابراین عدم تغییر مسیر ممکن است باعث شود نتانیاهو سرمایه سیاسی بیشتری را حتی در قلعههای سنتی خود نیز از دست بدهد.
سؤال این است – آیا نتانیاهو برنامهای برای گروگانها دارد؟
بخشهای متعصب، توهمآمیز و نژادپرست جامعه اسرائیل قطعاً چنین اعتقادی خواهند داشت. اما حقیقت این است که تکرار ادعاهای نتانیاهو مبنی بر اینکه «اسرائیل» با استفاده از نیروی نظامی بر حماس غلبه خواهد کرد و گروگانها را آزاد خواهد کرد، مبتنی بر یک طرح یا راهبرد نیست. بلکه این موضوع واقعاً هدف یا «راه حل» واقعی را منحرف میکند که کشتن فلسطینیان و ارتکاب جنایات جنگی است که مشکلات بیشتری را برای جمعیت اسرائیل ایجاد میکند نه راه حلهایی برای آنها. چنین اعمال نسلکشی فقط باعث تقویت مقاومت مشروع فلسطینیان علیه نیروهای اشغالگر میشود و سؤالات داخلی را دربارهی قابلیت چنین کشتارهایی برای جامعه اسرائیلی ایجاد میکند.
هر دو وضعیت نشاندهندهی شکست کامل نتانیاهو هستند.
شدت ناامیدی همچنین با حمله ۱۰۰۰ اسرائیلی به اقامتگاه نتانیاهو در قدس نمایان میشود، در حالی که بسیاری دیگر در مکانهایی مانند کافه کنست نشستهاند و خواهان توافق گروگانها هستند. مشکل اینجاست که نتانیاهو قادر به تغییر نیست؛ زیرا هم او و هم دولتش تنها رویکردهای دوگانه را اتخاذ میکنند. این شامل رد درخواستهای آتشبس یا دیدن هر کودک فلسطینی به عنوان یک «تروریست» میشود که تصویر «اسرائیل» را به عنوان موجودیتی که آزادیهای شخصی را محترم شمرده، شهروندان عرب خود را پذیرش کرده و ادعای قربانی دائمی تروریسم بودن دارد، مسخره میکند.
حقیقت کاملاً برعکس است. این نتانیاهوست که با تعصبات خود «اسرائیل» و جامعه اسرائیلی را مسخره کرده و اکنون منجر به فروپاشی خودخواستهی او در سال ۲۰۲۴ شده است. تظاهرات برای آزادی گروگانها نشانهای از این واقعیت هستند.

