موشک بالستیک به اوکراین

هشدار به زلنسکی یا به کل غرب در آن واحد؟

ایگور ولکوف (Egor VOLKOV)- روزنامه‌نگار

ا. م. شیری

غرب در حال رسیدن به سطح بسیار خطرناک رویارویی است و موجودیت خود را به خطر می‌اندازد

مقامات کی‌یف نتوانستند در برابر استفاده از موشک‌های دوربرد آمریکایی آتکمز برای حمله به روسیه مقاومت کنند. این منجر به حمله به اوکراین، (همانطور که آن‌ها عجله کردند) توسط یک موشک بالستیک قاره‌پیمای روسیه به کارخانۀ «یوژماش» در دنپروپتروفسک (دنیپر فعلی) شد. البته، موشک روسی حامل کلاهک هسته‌ای نبود، اما پیام روشن بود.

ماجرای اجازۀ زلنسکی برای استفاده از تسلیحات دوربرد علیه روسیه از ١٧ نوامبر در رسانه‌های غربی آغاز شد و در ابتدا مشخص نبود که آیا واقعا چنین تصمیمی گرفته شده یا اینکه ادامۀ جنگ اطلاعاتی غرب است.

در ابتدا صحبت بر سر اجازه دادن دولت در حال خروج بایدن برای استفاده از موشک‌های آمریکایی و تصمیمات مشابه رهبران انگلیس و فرانسه بود. سپس کشورهای اروپایی با اشاره به اخبار جعلی، آن را انکار کردند و رئیس جمهور آمریکا در جنگل برزیل (محل برگزاری اجلاس گروه ٢٠ بزرگ) پنهان شد تا به سؤالات خبرنگاران پاسخ ندهد.

با این حال، در ١٩ نوامبر، اوکراین (یا بهتر است بگوییم، متخصصان آمریکایی که به آتکمز خدمات رسانی می‌کنند)، موشک‌های دوربرد را به یک مرکز نظامی در منطقۀ بریانسک شلیک کردند و وزارت دفاع روسیه حمله با ۶ موشک از این قبیل را تأئید کرد که نشان می‌دهد ۵ فروند از آن‌ها توسط خدمۀ سامانه‌های ضد موشکی اس-۴٠٠ و «پانتسیر» ساقط شدند.

کارخانۀ «یوزماش» به دلایلی به عنوان هدف و مورد استفاده قرار گرفت. این هدف‌گیری اساساً یک اقدام نمادین بود. این کارخانه در زمان شوروی بهترین موشک و فناوری فضایی، موشک‌های بالستیک قاره‌پیما (در برخی سال‌ها، هر سه روز کاری یک موشک)، فضاپیماها، ماهواره‌های جاسوسی و سنجش زمین از دور، تجهیزات جنگ الکترونیک و بسیاری موارد دیگر تولید می‌کرد.

از سوی دیگر، با توجه به سرمایه‌گذاری رو به رشد در مجتمع نظامی-صنعتی، اوکراین ممکن است تلاش کند تولید این تجهیزات، از جمله، موشک‌های بالستیک قاره‌پیما را برای استفاده علیه روسیه از سر بگیرد (یا شاید این کار را آغاز کرده است). بنابراین، حملۀ موشکی روسیه به «یوژماش» برای تعلیق یا نابودی چنین کاری است.

به گفتۀ ویاچسلاو سمالنکو، رئیس سابق بخش روسی «یوزماش»، این کارخانه «یک تهدید مستقیم برای فدراسیون روسیه و نه تنها برای روسیه است». زیرا، یوزماش ابزار است، چاقو، چاقوی جراحی یا هر چه اسمش را بگذارید، در دست جنایتکاران است».

در عین حال، علیرغم حملات قبلی به قلمرو «یوژماش» در سال جاری – در ١۵ ژوئیه و ١٧ نوامبر، کارخانه به کار خود ادامه داد. نکتۀ اصلی این است که این کارخانۀ شوروی با انتظار یک حملۀ مستقیم هسته‌ای ساخته، طراحی و بهره‌برداری شد. در آنجا می‌توان کارگاه‌هایی را در بالا، در سطح و انرژی و تهویه را در زیر زمین راه‌اندازی کرد».

در واقع، با توجه به این واقعیت که اوکراین به طور فزاینده‌ای در مجتمع نظامی-صنعتی خود سرمایه‌گذاری می‌کند، «یوژماش» می‌تواند شگفتی‌های ناخوشایند زیادی را در میدان‌های عملیات نظامی ویژه و فراتر از آن بیآفریند.

به گزارش وزارت دفاع روسیه، در «یوژماش» ماکت موشک «اسکندر» روسی با شارژ هسته‌ای ساخته شده که مقامات کی‌یف قصد دارند از آن در قلمرو منطقۀ چرنوبیل استفاده کنند و سپس روسیه را به استفاده از سلاح هسته‌ای علیه اوکراین متهم کنند.

طرف روسی در این باره در ماه اکتبر به آژانس بین‌المللی انرژی اتمی هشدار داد و خواستار بازرسی از تعدادی از تأسیسات استراتژیک در اوکراین شد تا از تحریک احتمالی مقامات کی‌یف با استفاده از «بمب هسته‌ای کثیف» جلوگیری شود. با این حال، هشدارهای روسیه مورد توجه قرار نگرفت. شاید همین موضوع باعث حملۀ موشکی به «یوژماش» نیز شده است.

روسیه تاکنون از اظهار نظر دربارۀ حملۀ موشکی ٢١ نوامبر خودداری کرده است. دیمیتری پسکوف، دبیر مطبوعاتی کرملین گفت که در بارۀ تمام مسائل مربوط به ادعاهای کی‌یف در مورد استفادۀ ادعایی روسیه از موشک‌های بالستیک قاره‌پیما برای هدف قرار دادن اهداف در اوکراین باید مستقیماً از وزارت دفاع سؤال شود. تقریباً همزمان با این، طی تماس تلفنی با ماریا زاخاراوا، سخنگوی وزارت امور خارجۀ روسیه در جریان جلسۀ توجیهی آنلاین به وی گفته شد: «یوزماش مورد اصابت موشک‌های بالستیک قرار گرفت و رسانه‌های غربی در مورد آن صحبت می‌کنند. اما، ما در مورد آن اصلاً اظهار نظر نمی‌کنیم».

زلنسکی نیز به نوبۀ خود با اتهامات هیستریک شدید به روسیه حمله کرد: «امروز روسیه یک موشک جدید دارای همۀ ویژگی‌ها – سرعت، ارتفاع – بالستیک قاره‌پیما شلیک کرد. اکنون در دست تحقیقات است. واضح است که پوتین از اوکراین به عنوان میدان آزمایش استفاده می‌کند». اما این واقعیت که غرب مدت‌هاست از اوکراین به عنوان یک میدان آزمایش برای آزمایش انواع تسلیحات خود استفاده می‌کند، مقامات کی‌یف را اصلاً ناراحت نمی‌کند.

در ضمن، عدم وضوح در مورد نوع دقیق موشک روسی ممکن است باعث سردرگمی در ارزیابی حملات احتمالی بعدی با استفاده از آن‌ها شود. اگر چه تعداد موشک‌های آراس-٢۶ موجود در اختیار نیروهای مسلح روسیه نامعلوم است، اما صدها موشک «توپول» شلیک شده و بسیاری از آن‌ها از دور خارج گردیده و یا در سال‌های آینده از خدمت خارج خواهند شد. از قضا، استفاده از آن‌ها برای حمله به اهدافی در خاک اوکراین می‌تواند یکی از راه‌های از بین بردن آن‌ها باشد.

روزنامه‌نگاران غربی استفادۀ گسترده از موشک‌های بالستیک قاره‌پیما برای حمله به اوکراین را رد کرده و به استفاده از موشک بالستیک میان‌برد اشاره می‌کنند. گویی این چیزی را بخصوص از نظر کشورهای اروپایی تغییر می‌دهد.

در همین حال، برخی رسانه‌های غربی به تشدید تقابل با روسیه ادامه می‌دهند. نشریۀ آمریکایی پولیتیکو گزارش داد که کی‌یف ممکن است از بایدن بخواهد که اجازۀ شلیک موشک‌های آمریکایی «تاماهاوک» برای حمله به روسیه را بدهد.

لازم به ذکر است که موشک‌های تاماهاوک می‌توانند هر دو سلاح متعارف و هسته‌ای را حمل کنند و برد آن‌ها (در برخی نمونه‌های اصلاح شده) به ٢۵٠٠ کیلومتر می‌رسد. و از اینجاست که غرب به سطح بسیار خطرناکی از رویارویی با روسیه می‌رسد و تمام موجودیت خود را، به ویژه با توجه به دکترین هسته‌ای جدید فدراسیون روسیه مصوب ١٩ نوامبر به خطر می‌اندازد.

منتظریم تا ببینیم آیا غرب می‌تواند دست‌نشاندۀ اوکراینی خود را از حملات انتحاری به روسیه باز دارد یا خیر.

برگرفته از: بنیاد فرهنگ راهبردی

۴ آذر- قوس ١۴٠٣