شبکه آمریکایی بلومبرگ در مطلبی به بررسی همکاری ایران، چین و مالزی برای دور زدن تحریم های نفتی آمریکا علیه ایران پرداخته و نشان نیدهد پیوند جمهوری خلق و ایران برای ادامه همکاری چه نقش تعیین کننده‌ای در مقابله با تحریم های غیر انسانی آمریکا دارد.
مقدمه
در دل آب‌های شرقی شبه‌جزیره مالزی، شبکه‌ای پیچیده و پنهان از نفتکش‌ها در حال فعالیت هستند که میلیاردها دلار نفت تحریمی ایران را به مقصد چین می‌رسانند. این شبکه موسوم به «ناوگان تاریک» یا ناوگان ارواح، با بهره‌گیری از روش‌های پیچیده و دور زدن تحریم‌ها، به یکی از مهم‌ترین چالش‌های جهانی در حوزه انرژی و امنیت دریایی تبدیل شده است.
ابعاد عملیات و مشخصات نفتکش‌ها
گزارش تحقیقی بلومبرگ نشان می‌دهد که حجم نفت جابه‌جا شده در این شبکه در نه ماهه اول سال 2024 به حدود 350 میلیون بشکه رسیده که ارزشی بالغ بر 20 میلیارد دلار دارد. چین به عنوان بزرگترین مشتری نفت ایران، حدود 90 درصد از صادرات نفت این کشور را از طریق این شبکه تأمین می‌کند.
نفتکش‌های فعال در این شبکه معمولاً دارای ویژگی‌های زیر هستند:
* قدمت بالا: اغلب نفتکش‌ها بیش از 20 سال عمر دارند.
* بیمه‌های نامعتبر: این کشتی‌ها فاقد بیمه‌های معتبر بین‌المللی هستند.
* پرچم‌های فرصت‌طلب: آن‌ها اغلب تحت پرچم کشورهای کم‌اهمیت و محصور در خشکی مانند سوازیلند و مغولستان فعالیت می‌کنند.
* سیستم‌های ردیابی خاموش: برای پنهان کردن مسیر حرکت و جلوگیری از شناسایی، سیستم‌های ردیابی این کشتی‌ها اغلب خاموش می‌شوند.
مکانیزم عملیات و چالش‌ها
نفتکش‌های تاریک با جابه‌جایی نفت بین خود در آب‌های بین‌المللی و استفاده از مسیرهای غیرمستقیم، موفق به دور زدن نظارت‌ها می‌شوند. نفت ایران پس از طی این مسیر پیچیده، به پالایشگاه‌های خصوصی چین منتقل می‌شود.
این عملیات علاوه بر نقض تحریم‌های بین‌المللی، چالش‌های جدی دیگری نیز به همراه دارد:
* خطرات زیست‌محیطی: خطر نشت نفت در دریا و آلودگی محیط زیست یکی از مهم‌ترین نگرانی‌ها در این زمینه است.
* امنیت دریایی: تردد نفتکش‌های قدیمی و بدون نظارت در این منطقه، احتمال وقوع حوادث دریایی مانند تصادف و برخورد را افزایش می‌دهد.
* هزینه‌های پاکسازی: هزینه پاکسازی هر تن نفت نشت شده در دریا بسیار بالا بوده و می‌تواند خسارات جبران‌ناپذیری به محیط زیست وارد کند.
مواضع کشورها
* چین: چین با وجود تکذیب واردات رسمی نفت از ایران، از طریق این شبکه به صورت غیررسمی نفت مورد نیاز خود را تأمین می‌کند.
* مالزی: مالزی به عنوان کشوری که بخشی از این عملیات در آب‌های آن صورت می‌گیرد، رویکردی منفعل داشته و همکاری لازم را با سایر کشورها برای مقابله با این پدیده نشان نمی‌دهد.
* ایالات متحده: آمریکا به عنوان یکی از اصلی‌ترین حامیان تحریم‌های علیه ایران، به دنبال محدود کردن درآمدهای نفتی این کشور است و از کشورهای منطقه می‌خواهد برای مقابله با این شبکه همکاری کنند.
نتیجه‌گیری بلومبرگ
شبکه تاریک نفت ایران نشان می‌دهد که تحریم‌های بین‌المللی چقدر می‌توانند شکننده باشند. ایران و چین با استفاده از روش‌های پیچیده و دور زدن قوانین، موفق شده‌اند به اهداف خود دست یابند. این وضعیت نه تنها امنیت دریایی و محیط زیست را تهدید می‌کند، بلکه چالش‌های جدی در اجرای تحریم‌ها و حفظ نظم بین‌المللی ایجاد می‌کند.
پیامدها
* تشدید رقابت‌های ژئوپلیتیک: این شبکه به رقابت‌های ژئوپلیتیک بین ایران، چین و غرب دامن زده است.
* ضعف تحریم‌ها: موفقیت این شبکه نشان می‌دهد که تحریم‌ها به تنهایی نمی‌توانند جلوی فعالیت‌های غیرقانونی را بگیرند.
* ضرورت همکاری بین‌المللی: مقابله با این پدیده نیازمند همکاری نزدیک و هماهنگ بین کشورهای مختلف است.
راهکارهای پیشنهادی امپریالیستی بلومبرگ در زرورق خیرخواهی

* تقویت نظارت بر دریاها: استفاده از فناوری‌های نوین برای نظارت بر تردد کشتی‌ها و شناسایی فعالیت‌های غیرقانونی
* همکاری بین‌المللی: ایجاد یک ائتلاف بین‌المللی برای مقابله با این پدیده و اعمال فشار بر کشورهای خاطی
* شفافیت بیشتر در تجارت نفت: الزام کشورهای واردکننده نفت به شفافیت بیشتر در مورد منشأ نفت خریداری شده
* تشدید تحریم‌ها: اعمال تحریم‌های هدفمند علیه شرکت‌ها و افرادی که در این شبکه نقش دارند
در انتها بلومبرگ اعتراف میکند که شبکه تاریک نفت ایران یک چالش پیچیده و چندوجهی است که نیازمند راهکارهای جامع و مبتکرانه است. با توجه به اهمیت این موضوع برای امنیت انرژی، محیط زیست و روابط بین‌الملل، جامعه جهانی باید به دنبال یافتن راه حل‌های پایدار برای مقابله با این پدیده باشد.