استرلنیکوف، تحلیلگر: اقدامات متقابل پکن به اقتصاد آمریکا آسیب خواهد زد.
ترجمه جنوب جهانی
مسکو، ۲۵ نوامبر — РИА Новости، ناتالیا دمبینسکایا.
دونالد ترامپ بار دیگر در آستانه کاخ سفید تهدید به اعمال تعرفههای سنگین بر شرکای تجاری کلیدی کرده است. در حالی که اروپا در حال محاسبه خسارات احتمالی ناشی از اقدامات حمایتگرایانه است، پکن به سرعت دست به کار شده و زیرساختهای قانونی برای مقابله جدی را فراهم کرده است. اینکه چین چگونه قصد دارد از منافع خود در برابر محدودیتهای احتمالی دفاع کند و این مسئله چه پیامدهایی برای آمریکاییها خواهد داشت، موضوع این گزارش است.
تا ۴۰ درصد
ترامپ به شعار «اول آمریکا» وفادار مانده است. رئیسجمهور منتخب آمریکا قصد دارد فشارهای تجاری بر متحدان و مخالفان را افزایش دهد، زیرا آمریکا به مازاد تجاری نیاز دارد.
اولین اقدام او وعده بازگرداندن تعرفههای وارداتی است: برای اروپا حداقل ۱۰ درصد و برای برخی دستههای کالایی تا ۲۰ درصد.
با چین اوضاع حتی سختتر خواهد بود. چین در حال حاضر ۳۰ درصد تولید صنعتی جهان را در اختیار دارد، در حالی که این رقم برای آمریکا حدود ۲۰ درصد است. این وضعیت برای ترامپ که به تازگی پیروز انتخابات شده، غیرقابلقبول است.
بر اساس نظرسنجی از اقتصاددانان که توسط رویترز انجام شده، تعرفههای وارداتی آمریکا بر کالاهای چینی ممکن است به حدود ۴۰ درصد برسد. در دوره اول ریاست جمهوری ترامپ، این تعرفهها حداکثر ۲۵ درصد بودند. چنین اقداماتی ممکن است رشد دومین اقتصاد بزرگ جهان را تا ۱ درصد کاهش دهد.
«میلیاردها دلار ضرر»
اروپا در حال ارزیابی خسارات احتمالی است. مؤسسه اقتصاد آلمان (IW) هشدار داده که این کشور ممکن است در چهار سال آینده دهها میلیارد یورو زیان کند.
محاسبات نشان میدهد که با تعرفههای ۱۰ درصدی، ضررها به ۱۲۷ میلیارد یورو و با تعرفههای ۲۰ درصدی به ۱۸۰ میلیارد یورو خواهد رسید. این امر ۱.۵ درصد از تولید ناخالص داخلی آلمان را کاهش میدهد.
اتحادیه اروپا نیز در حال بررسی اقدامات متقابل است. به گزارش رویترز، کمیسیون اروپا شروع به تدوین لایحهای کرده است که امکان افزایش تعرفهها بر برخی کالاهای آمریکایی تا ۵۰ درصد را فراهم میکند.
با این حال، ظرفیت اروپا برای مقابله محدود است. این قاره هنوز از پیامدهای بحران انرژی رهایی نیافته است. تولید در صنایع انرژیبر ۱۰ تا ۱۵ درصد کاهش یافته و اقتصادهای بزرگ این قاره در حال تجربه رکود صنعتی هستند. قیمت انرژی در اتحادیه اروپا به طور متوسط تقریباً دو برابر بالاتر از ایالات متحده است. علاوه بر این، وابستگی به گاز مایع طبیعی آمریکا اهرمی اضافی در اختیار ترامپ قرار میدهد.
قانون مقابله با تحریمها
چین نیز برای مقابله با این حملات آماده میشود. در دوره قبلی ریاست جمهوری ترامپ، او جنگ تجاری گستردهای علیه پکن به راه انداخت. چین از این تجربه درسهایی گرفته است.
به گزارش فایننشال تایمز، اگرچه هشت سال پیش اقدامات شدید آمریکا — از جمله تعرفههای سنگین، تشدید کنترل بر سرمایهگذاریها و تحریمها علیه تولیدکنندگان چینی — برای چین کاملاً غیرمنتظره بود، اما اکنون پکن تدابیر جدی برای مقابله با تشدید احتمالی این تقابل پیشبینی کرده است.
از جمله این تدابیر، اجازه قرار دادن شرکتهای خارجی در فهرست سیاه، اعمال تحریمها و محدود کردن دسترسی به زنجیرههای تأمین حیاتی است.
قانون جدید «مقابله با تحریمهای خارجی» چین شامل موادی است که صادرات کالاهای با کاربرد دوگانه را در واکنش به اقدامات کشورها و سازمانهایی که به توسعه چین لطمه میزنند یا مانع آن میشوند، تنظیم میکند.
مدیر اجرایی مؤسسه همکاری و درک جهانی دانشگاه پکن، وانگ دونگ، در این باره میگوید: «ما قطعاً تلاش میکنیم مسائل را از طریق مذاکرات به طور مسالمتآمیز حل کنیم. اما اگر این امکانپذیر نباشد، مانند سال ۲۰۱۸ مجبور خواهیم شد برای حقوق و منافع خود بجنگیم.»
نمایش قدرت چین
چین بارها نشان داده که قادر است خسارات اقتصادی چشمگیری به ایالات متحده وارد کند. برای مثال، در سال ۲۰۱۸ پکن تعرفههای متقابل بر ۱۲۸ کالای آمریکایی وضع کرد.
در نمونهای اخیر، در ماه اکتبر، تحریمهای چین علیه شرکت Skydio — تولیدکننده پهپادهای تأمینکننده اوکراین — ضربهای سنگین به این شرکت وارد کرد. شرکتهای چینی اکنون از عرضه «قطعات حیاتی» منع شدهاند. این مسئله منجر به کمبود باتری برای آمریکاییها شده و آنها به دنبال تأمینکنندگان جایگزین هستند.
این اقدام پاسخی به تحریمهای پنتاگون علیه شرکت DJI، تولیدکننده پهپادهای غیرنظامی، بود.
اروپا نیز تحت تأثیر قرار گرفته است، بهویژه زمانی که به فشار آمریکا برای مشارکت در «جنگ تراشهها» تن داد. سال گذشته، پکن صادرات فلزات خاکی کمیاب ضروری برای تولید نیمهرساناها را ممنوع کرد. اتحادیه اروپا ۷۱ درصد گالیم و ۴۵ درصد ژرمانیوم خود را از چین تأمین میکرد.
ابزارهای چین علیه واشنگتن
الکساندر استرلنیکوف، بنیانگذار شرکت حملونقل روسی-چینی RusTransChina، میگوید چین ابزارهای متعددی برای فشار بر واشنگتن در اختیار دارد.
این ابزارها شامل تعرفهها، محدود کردن دسترسی شرکتهای آمریکایی به بازار چین، و کاهش سود آنها است. همچنین، پکن میتواند با استفاده از استراتژی دامپینگ در بازارهای بینالمللی، کاهش صادرات به آمریکا را جبران کند. در نهایت، تشدید کنترل بر سرمایهگذاریهای خارجی، تجارت در چین را دشوارتر خواهد کرد.
پیامدها برای دو طرف
دمیتری خاخلوف، کارشناس اتحادیه روسی-آسیایی صنعتگران و سرمایهداران، معتقد است با توجه به اینکه ایالات متحده پس از اتحادیه اروپا دومین شریک تجاری بزرگ چین است و بسیاری از تولیدکنندگان صرفاً بر بازار آمریکا متمرکز هستند، این اقدامات میتواند اقتصاد چین را متزلزل کند. با این حال، برای آمریکا نیز دردناک خواهد بود.
بخشهای مختلف اقتصاد — از جمله فناوری، کشاورزی، خودروسازی و انرژی — متضرر خواهند شد.
استرلنیکوف اشاره میکند: «افزایش تعرفهها به غولهای فناوری مانند اپل و کوالکام، شرکتهای خودروسازی فورد و جنرال موتورز و کشاورزانی که سویا و گوشت خوک به چین صادر میکنند، آسیب خواهد زد.»
آینده روابط تجاری
پکن در طول سالهای درگیری تجاری با واشنگتن توانسته خود را تطبیق دهد. علاوه بر این، بخشی از صادرات خود را به بازارهای دیگر هدایت کرده است: در دوره ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۳ سهم صادرات چین به آمریکا از ۱۹ به ۱۵ درصد کاهش یافته است.
یوگنی اسمیرنوف، رئیس دانشکده اقتصاد جهانی و روابط اقتصادی بینالمللی در دانشگاه دولتی مدیریت، خاطرنشان میکند: «افزایش تعرفههای وارداتی تورم هزینهها را تسریع کرده و فعالیت مصرفکنندگان را تضعیف خواهد کرد. این امر تمام برنامههای سیستم ذخیره فدرال را که برای کنترل تورم از طریق افزایش نرخ بهره تلاش زیادی کرده است، مختل میکند.»
اقتصاددانان نتیجه میگیرند که واشنگتن از یک سو به فشار بر پکن ادامه خواهد داد، اما از سوی دیگر، پیش از تشدید سیاست تجاری خود سه بار فکر خواهد کرد. این وضعیت به نفع روسیه است: بخش مالی و تجاری چین که در حال حاضر به دلیل خطر تحریمهای ثانویه در همکاری با مسکو محتاط است، احتمالاً به سمت روسیه گرایش بیشتری پیدا خواهد کرد.
مجله جنوب جهانی-بررسی مسائل جنوب جهانی – سال بیستم 