«هیچ چیز مانند گذشته نخواهد بود»: آمریکا به نزدیک‌ترین متحد خود اولتیماتوم داد
گزارش ریا نووستی نوشته میخائیل کاتکوف: واشنگتن اسرائیل را متقاعد کرد که حمله به لبنان را متوقف کند. نیروهای ارتش اسرائیل (IDF) موظف‌اند تمامی مواضع تصرف‌شده در این کشور را ترک کنند. با این حال، طرفین همچنان دشمنی خود را با یکدیگر پنهان نمی‌کنند. توافق حاصل‌شده پایان درگیری نیست، بلکه یک آتش‌بس موقت است. گزارش کامل درباره تحولات خاورمیانه را در این نوشته بخوانید.
تردیدهای اسرائیل
روزنامه جروزالم پست گزارش داد که بنیامین نتانیاهو آماده است تا با حزب‌الله وارد معامله شود. این طرح توسط آمریکا پیشنهاد شده است. بر اساس این طرح، یک دوره گذار دوماهه پیش‌بینی شده که طی آن، نیروهای اسرائیلی موظف‌اند از جنوب لبنان خارج شوند و حزب‌الله نیز باید نیروها و تسلیحات سنگین خود را به عمق کشور بازگرداند.
علاوه بر این، کمیته‌ای برای نظارت بر وضعیت به‌وجود خواهد آمد که تحت نظارت واشنگتن فعالیت خواهد کرد. با این حال، تل‌آویو حق دارد در صورت عدم پایبندی طرف مقابل به شرایط معامله، به اقدامات نظامی متوسل شود. منابع لبنانی نیز هفته گذشته گزارش دادند که احتمالاً همین حق برای حزب‌الله نیز در نظر گرفته خواهد شد.
نتانیاهو توانست اعضای ائتلاف حاکم را متقاعد کند که این طرح، یک گزینه مناسب است. اما در جریان بحث‌ها، برخی از اعضا توقف جنگ را ضروری نمی‌دانستند؛ چراکه معتقد بودند حزب‌الله در آستانه شکست است. وزیر دفاع، ایتامار بن‌گویر، اظهار داشت: «ما باید به فرماندهان حاضر در میدان گوش کنیم. اکنون که حزب‌الله شکست خورده و خواستار آتش‌بس شده است، نباید متوقف شویم».
در تل‌آویو همچنین یادآوری شده است که در سال ۲۰۰۶، شورای امنیت سازمان ملل متحد با تصویب قطعنامه ۱۷۰۱ تلاش کرد تا این مناقشه را حل کند. این قطعنامه خواستار استقرار نیروهای حافظ صلح سازمان ملل در مرز لبنان و خلع سلاح حزب‌الله بود. اما آن‌طور که مشاهده می‌شود، این نیروها نتوانستند مانع حمله اسرائیل شوند و نیروهای لبنانی نیز چنان به‌خوبی برای دفاع آماده بودند که نتانیاهو مجبور شد به خروج نیروها فکر کند.
آموس هوکستاین، نماینده ویژه آمریکا، هشدار داده است که اگر تل‌آویو طی روزهای آینده پیشنهاد واشنگتن را نپذیرد، آمریکا از میانجی‌گری خود صرف‌نظر خواهد کرد. موضوع زمانی حساس‌تر شد که دادگاه کیفری بین‌المللی (ICC) حکم بازداشت نتانیاهو را به دلیل «ارتکاب مجموعه‌ای از جنایات علیه بشریت از ۸ اکتبر ۲۰۲۳ تا ۲۰ می ۲۰۲۴ در اراضی فلسطین، از جمله در نوار غزه» صادر کرد.
فرصت لبنان
رسانه دولتی لبنان (LBCI) گزارش داد که بیروت با طرح آمریکا موافق است و این موضوع از طریق کانال‌های دیپلماتیک به واشنگتن اطلاع داده شده است. با این حال، باید بندهایی از طرح را که ممکن است با قانون اساسی لبنان مغایرت داشته باشد، بررسی کنند.
به نظر می‌رسد نگرانی اصلی این است که اسرائیل همچنان حق آغاز مجدد درگیری را حفظ می‌کند؛ این موضوع می‌تواند مناقشه را به یک بحران بی‌پایان تبدیل کند. علاوه بر این، تل‌آویو حتی در جریان مذاکرات نیز به حملات خود ادامه می‌دهد.
بر اساس گزارش نیویورک تایمز، تهران نیز حزب‌الله را به صلح ترغیب می‌کند. گفته می‌شود که آیت‌الله خامنه‌ای از طریق علی لاریجانی، مشاور ارشد خود، که اخیراً به بیروت سفر کرده، این پیام را منتقل کرده است. او ضمن درخواست برای پایان دادن به درگیری‌ها، وعده کمک به بازسازی پس از جنگ را داده است.
حمله اسرائیل خسارات زیادی به جمعیت شیعه لبنان وارد کرده است. شمار پناهندگان به بیش از ۵۰۰ هزار نفر رسیده است که شامل خانواده‌های اعضای حزب‌الله نیز می‌شود. پایان سریع‌تر جنگ به نفع همه خواهد بود.
بازگشت به وضعیت قبلی
الکساندر کریلوف، پژوهشگر ارشد مرکز مطالعات خاورمیانه دانشگاه MGIMO، به ریا نووستی توضیح داد که این توافق نه برای حل مناقشه، بلکه برای ایجاد یک وقفه پیش از رویارویی بعدی است. او گفت: «از دیدگاه حقوق اسلامی، صلح با دشمن معنا ندارد. برای چنین شرایطی واژه خاصی وجود دارد: «هُدنه». لبنانی‌ها می‌دانند که اسرائیل هنوز بسیار قدرتمند است و به یک وقفه نیاز دارند تا پس از آن بتوانند به وضعیت قبلی بازگردند. البته، این وقفه‌ها گاهی طولانی می‌شوند؛ تا ده سال یا بیشتر. ممکن است این مدت در قرارداد قید شود».
در عین حال، نتانیاهو با انبوهی از مشکلات داخلی روبه‌روست که او را مجبور می‌کند جنگ در لبنان را پایان دهد.
او افزود: «اسرائیل به دلایل اقتصادی نمی‌تواند جنگی طولانی داشته باشد. به‌عنوان مثال، زمانی که ایرانی‌ها ده‌ها موشک به اسرائیل شلیک کردند، سامانه گنبد آهنین فعال شد؛ اما این عملیات دو میلیارد دلار هزینه داشت. زندگی در این کشور بسیار سخت شده است. حتی در ارتش نیز نارضایتی‌هایی وجود دارد و سربازان در خط مقدم خسته شده‌اند. مهاجرت معکوس افزایش یافته است؛ کسانی که به‌تازگی به اسرائیل آمده‌اند، حالا در حال ترک کشور هستند. اغلب این افراد، صلح‌طلبان و افراد چپ‌گرا هستند. آنها در اروپا، کانادا و آمریکا با حمایت از تشکیل کشور مستقل فلسطین و همسویی با دولت‌های محلی، فشارهای بین‌المللی علیه تل‌آویو را دوچندان می‌کنند».
بوریس دولگوف، پژوهشگر ارشد مرکز مطالعات عربی و اسلامی مؤسسه شرق‌شناسی آکادمی علوم روسیه، نیز معتقد است که آمریکایی‌ها به‌خوبی از پیچیدگی وضعیت خاورمیانه آگاه هستند و به همین دلیل به‌دنبال حل مناقشه نیستند، بلکه می‌خواهند آن را به حداقل برسانند.
او گفت: «چندین عامل وجود دارد. اول، حزب‌الله بسیار قویتر و جدی‌تر از حماس است. دوم، فشار بین‌المللی بر تل‌آویو در حال افزایش است. نتانیاهو نمی‌خواهد به نفرت جهانی علیه اسرائیل دامن بزند. سوم، حزب‌الله ابزارهایی برای تلاش در جهت هدف قراردادن رهبران اسرائیل، از جمله نخست‌وزیر، دارد».
کارشناسان مورد مصاحبه توسط ریا نووستی بر این باورند که دولت نتانیاهو با جنگیدن در دو جبهه اشتباه بزرگی کرده است. ممکن است موفقیت در نوار غزه، افراط‌گرایان اسرائیلی را به این باور رسانده باشد که می‌توانند نه‌تنها حماس، بلکه حزب‌الله را نیز شکست دهند. اما اکنون برای تل‌آویو مقابله با فشارهای داخلی و خارجی سخت‌تر شده است.