در تاریخ ۶ دسامبر، قرارداد تضمینهای امنیتی میان روسیه و بلاروس در مینسک امضا خواهد شد. به گفته ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، در صورت وقوع تجاوز، امکان استفاده از تسلیحات هستهای روسیه که در بلاروس مستقر شدهاند، وجود دارد.
پوتین در تاریخ ۶ دسامبر در مینسک اعلام کرد که تضمینهای امنیتی میان روسیه و بلاروس شامل امکان استفاده از تمامی ابزارهای موجود در صورت تجاوز به این کشورها میشود که این ابزارها شامل تسلیحات هستهای تاکتیکی روسیه نیز هستند. وی در جلسه شورای عالی دولت اتحادیه روسیه و بلاروس که در چارچوب آن قرارداد تضمینهای امنیتی میان مسکو و مینسک امضا شد، اظهار داشت:
«این قرارداد تعهدات مشترک ائتلافی برای تضمین دفاع، حفاظت از حاکمیت، استقلال و نظم قانون اساسی روسیه و بلاروس، تمامیت ارضی و مصونیت مرزهای دولت اتحادیه را تعیین میکند.»
پوتین تأکید کرد که برای این منظور «تمامی نیروها و ابزارهای موجود» میتوانند به کار گرفته شوند و افزود:
«موضوع همچنین شامل تسلیحات هستهای تاکتیکی روسیه است که به پیشنهاد رئیسجمهور بلاروس در خاک این کشور مستقر شدهاند.»
این جلسه به مناسبت بیست و پنجمین سالگرد امضای قرارداد تشکیل دولت اتحادیه روسیه و بلاروس در سال ۱۹۹۹ برگزار شد. پوتین همچنین تأکید کرد که مسکو و مینسک علیرغم فشارهای بیسابقه خارجی در مسائل سیاست بینالملل از یکدیگر حمایت کردهاند. وی افزود که همگرایی دو کشور در حوزههای اقتصادی، یکپارچگی قوانین و همچنین امنیت تعمیق یافته است.
از سوی دیگر، الکساندر لوکاشنکو، رئیسجمهور بلاروس، اظهار داشت که این دو کشور به سطحی بیسابقه از مشارکت استراتژیک در حوزه نظامی دست یافتهاند. وی افزود که این وضعیت «از ضرورتهای زندگی» نشأت گرفته و صلح را برای شهروندان روسیه و بلاروس تضمین میکند. لوکاشنکو درباره واکنشهای احتمالی غرب نیز گفت:
«قصد ما برای امضای این قرارداد باعث نگرانی شدید شرکای غربی ما شده است. شاید این بد نباشد. آنها متوجه موضوع شدهاند.»
ارسال موشکهای «اورشنیک» از سوی روسیه به بلاروس
پوتین در مارس ۲۰۲۳ از برنامه استقرار تسلیحات هستهای روسیه در خاک بلاروس خبر داده بود. او به عنوان دلیل این تصمیم به استقرار تسلیحات هستهای آمریکا در کشورهای اروپایی اشاره کرد و افزود که لوکاشنکو درخواست انتقال این تسلیحات را مطرح کرده است. پوتین تصریح کرد که این اقدام ناقض پیمان منع گسترش تسلیحات هستهای نیست، زیرا کنترل این تسلیحات و تصمیمگیری در مورد استفاده احتمالی از آنها همچنان در دست روسیه باقی خواهد ماند.
در اواسط ژوئن ۲۰۲۳، پوتین اعلام کرد که اولین کلاهکهای هستهای به بلاروس منتقل شده و استقرار آنها تا پایان سال تکمیل خواهد شد.
در تاریخ ۱۹ نوامبر، روسیه دکترین هستهای خود را بهروزرسانی کرد. طبق این دکترین، مسکو میتواند استفاده از تسلیحات هستهای را در صورتی مد نظر قرار دهد که روسیه یا بلاروس با تسلیحات متعارف مورد حمله قرار گیرند و این حمله تهدیدی جدی برای حاکمیت یا تمامیت ارضی آنها باشد.
مجله جنوب جهانی-بررسی مسائل جنوب جهانی – سال بیستم 