روسیه از طریق نروژ به بریتانیا حمله خواهد کرد

سرگئی ساوچوک
ریانووستی
ترجمه مجله جنوب جهانی

ظن بسیار جدی وجود دارد که کشور بریتانیا مانند جزیره‌نشینان دوست‌داشتنی در فیلم شوروی، روز دوشنبه متولد شده است. زیرا به هیچ شکل دیگری نمی‌توان رویدادهایی را که در داخل پادشاهی رخ می‌دهد یا مستقیماً بر زندگی روزمره و آینده آن تأثیر می‌گذارد، توضیح داد. تلگراف با لحنی تلخ می‌نویسد که بریتانیا به زودی «دوباره به دست پوتین خواهد افتاد». لندن پس از خواندن گزارش جدید منتشر شده توسط وزارت نفت و انرژی نروژ، نگران شده است.

پادشاهی اسکاندیناوی نتایج استخراج و صادرات هیدروکربن‌ها را در سال گذشته جمع‌بندی کرده و همچنین روند فعالیت میادین نفت و گاز خود و گزارش‌های اداره‌های زمین‌شناسی مرتبط با فعالیت‌های آنها را تحلیل کرده است. سال گذشته برای صنعت نفت و گاز نروژ سالی رکوردشکن بود. آنها در مجموع ۲۴۰ میلیون متر مکعب هیدروکربن (معادل نفت) تولید کردند و افزایش تولید تقریباً ده درصدی را نشان دادند. با این حال، وزارت انرژی می‌نویسد که این صنعت به سقف فیزیکی خود رسیده است: در سال جاری نباید انتظار افزایش تولید و در نتیجه صادرات را داشت.

دلایل اعلام شده عبارتند از: تخلیه تدریجی ذخایر قابل استخراج در میادین فعال (که بسیاری از آنها ۳۰ سال یا بیشتر کار کرده‌اند) و همچنین کاهش تعداد سکوهای تولیدی. از اواسط دهه ۷۰، تعداد آنها به تدریج از ۱۲۳ به ۹۲ در سال گذشته کاهش یافته است (۶۷ در دریای شمال، ۲۳ در دریای نروژ و دو مورد در دریای بارنتس)، در حالی که تولید در سه سال گذشته از زمان قطع روابط با روسیه افزایش یافته است. به بیان ساده‌تر، نروژی‌ها مطابق با یک لطیفه قدیمی شوروی عمل کرده‌اند و تصمیم گرفته‌اند گاو نفتی خود را کمتر تغذیه کنند و بیشتر بدوشند. بروکسل و لندن که به طور مضطربانه به دنبال گزینه‌هایی برای جایگزینی نفت و گاز روسیه بودند، مخالفتی نکردند و مدام درخواست افزایش عرضه داشتند.

در ژانویه ۲۰۲۵، وزارت انرژی نروژ سه سناریو برای توسعه آتی تا سال ۲۰۵۰ می‌بیند. طبق سناریوی خوش‌بینانه، تولید کل به ۱۲۰ میلیون متر مکعب معادل نفت کاهش خواهد یافت، در سناریوی پایه به ۸۰ میلیون، و در صورت روند منفی، خطر کاهش تقریباً به صفر وجود دارد. قابل توجه است که همه سناریوها نزولی هستند و حجم‌های مختلف سرمایه‌گذاری را در نظر می‌گیرند. در واقع، نروژ از پیش خریداران اصلی خود را برای درک این واقعیت ساده آماده می‌کند که مشکل را نمی‌توان با تزریق معمول پول حل کرد.

کشور شمالی نروژ اغلب در «دستورکار انرژی» با پیوند جایگزینی روسیه در بازارهای منابع اروپایی مطرح می‌شود، اما منابع غربی با مقادیر فیزیکی نامأنوس برای چشم ما کار می‌کنند. بنابراین، چند عدد برای درک تقریبی دلیل غم در چشمان انگلیسی‌ها:

نروژ از نظر حجم ذخایر رکورددار نیست و (به طور بالقوه) قادر است تنها حداکثر سه درصد بازار جهانی گاز طبیعی را پوشش دهد. با این حال، در میان چهار صادرکننده بزرگ گاز جهان قرار دارد و تنها پس از ایالات متحده، روسیه و قطر قرار می‌گیرد. بزرگترین میادین کنسانتره نفت و گاز در آب‌های دریای شمال واقع شده‌اند که اکنون آخرین ذخایر خود را مصرف می‌کنند، اما هنوز چند منطقه امیدوارکننده در دریای بارنتس وجود دارد. حجم ذخایر آنها هنوز مشخص نیست.

بزرگترین میدان نروژ Troll نام دارد که به دو بخش اصلی تقسیم شده و کندانسور از عمق بیش از ۳۰۰ متر استخراج می‌شود.

تولید گاز طبیعی در نروژ در سال ۲۰۲۳ به ۱۱۲.۸ میلیارد متر مکعب رسید و در پایان سال گذشته به ۱۲۴ میلیارد افزایش یافت. از این میزان، ۱۱۸ میلیارد به بازارهای اروپایی رفت.

در مورد نفت خام، تولید روزانه متوسط بین ۱.۷ تا ۱.۹ میلیون بشکه در روز در نوسان است. نکته مهم: ۱.۷ میلیون بشکه برای صادرات فروخته می‌شود و تنها باقی‌مانده برای پالایش در داخل کشور استفاده می‌شود.
صادرات هیدروکربن‌ها از نظر مالی ۶۲ درصد کل صادرات محلی را تشکیل می‌دهد، و تنها نفت در سال جاری انتظار می‌رود بیش از ۲۰ درصد تولید ناخالص داخلی نروژ را تشکیل دهد. یعنی نروژ نمونه‌ای کلاسیک از یک «کشور پمپ بنزین» معروف است، اما خود اسکاندیناوی‌ها در این مورد هیچ عقده‌ای ندارند و همسایگان سپاسگزار اروپایی نیز این واقعیت را به عنوان نقطه ضعف آنها نمی‌دانند.

در میان خریداران اصلی نفت نروژ، بریتانیا (۱۸.۳ میلیارد دلار)، هلند (۹.۷ میلیارد)، سوئد (۹ میلیارد)، و همچنین آلمان و فرانسه قرار دارند که هر کدام بیش از ۵ میلیارد دلار هزینه می‌کنند. به راستی، لهستان نیز در این فهرست قرار دارد. افزایش شدید خرید نفت نروژ به ورشو اجازه داد تا به طور نمایشی از تحویل از طریق خط لوله «دروژبا» امتناع کند، پس از آن لهستانی‌ها شروع به ترغیب سایر کشورهای منطقه یورو برای اقدام مشابه کردند.

در لندن، شاید اهل قدرت درک شرایط ژئوپلیتیکی خیلی خوب نداشته نباشد، اما فعلاً با ریاضیات و حساب و کتاب دوست هستند. و به همین دلیل غمگین هستند. زیرا حتی ذخایر در حال تخلیه فعلی نروژ نه برابر بیشتر از ذخایر فلات قاره بریتانیاست، جایی که تولید نیز رو به کاهش است. امروز خواندن اخبار ۲۰۲۲ و ۲۰۲۳ جالب است، زمانی که بوریس جانسون با تکبر می‌گفت که انگلیس به هیچ وجه به منابع روسیه وابسته نیست و به راحتی همه طوفان‌های انرژی عصر جدید را پشت سر خواهد گذاشت. همان تلگراف داده‌هایی را منتشر می‌کند که نشان می‌دهد اگر در آغاز عملیات ویژه نظامی، لندن سالانه ۱۴ میلیارد پوند برای خرید گاز نروژ هزینه می‌کرد، یک سال بعد این هزینه به ۲۹ میلیارد پوند افزایش یافت. با نفت هم همه چیز مشابه است: ۱۰ میلیارد پوند در فوریه ۲۰۲۲ و دقیقاً ۱۵ میلیارد یک سال بعد.

لندن فعالانه بر تأمین‌کنندگان نروژی فشار می‌آورد – و افزایش حجم عرضه اجازه داد تا هر دو این شاخص‌ها تا زمان حاضر به ۱۰.۵ میلیارد پوند در هر جهت کاهش یابد. به همین دلیل غمی که در هر خط مقاله موج می‌زند قابل درک است. شریک و تأمین‌کننده قابل اعتماد هشدار می‌دهد که پول در اینجا هیچ چیز را حل نمی‌کند. تولید طوفانی و مداوم در حال رشد با سرعتی بیشتر چاه‌های فعال را تخلیه می‌کند، و برای توسعه چاه‌های جدید به زمان نامشخصی نیاز است.

نویسندگان مقاله خوانندگان را آرام می‌کنند که روسیه دیگر مانند گذشته – با شاخص تا ۴۰ درصد – در بازارهای انرژی اروپا تسلط نخواهد داشت. اما با تلخی می‌پذیرند که به دلیل افزایش قیمت حامل‌های انرژی و اکنون تهدید کمبود فیزیکی در داخل اتحادیه اروپا و خود بریتانیا، صداهایی که خواستار «باز کردن شیر» از شرق هستند، بلندتر خواهد شد. همین فرآیندها وضعیت اقتصادی درون اتحادیه اروپا را بدتر خواهد کرد و موقعیت کشورهایی مانند مجارستان و اسلواکی را تقویت خواهد کرد.

اگر همه چیز همانطور که متخصصان انرژی نروژ پیش‌بینی می‌کنند پیش برود، نه تنها زلنسکی بلکه دیگران نیز باید پای میز مذاکره با مسکو بنشینند. روسیه بارها روابط تجاری عادی را به اتحادیه اروپا پیشنهاد کرده است، که با رد متکبرانه و گستاخانه مواجه شده است. خب، حالا آقایان و جنتلمن‌ها خواهند فهمید که هر پیشنهاد بعدی روسیه بسیار بدتر از پیشنهاد قبلی است.