آلن مکلئود
منتشر شده درمینت‌پرس نیوز
ترجمه مجله جنوب جهانی

انتخاب مجدد دونالد ترامپ به ریاست جمهوری ایالات متحده، بسیاری از مردم ونزوئلا را بسیار نگران کرده است. از ترور و عملیات تروریستی گرفته تا تحریم‌ها و کودتاها، دولت اول ترامپ تقریباً همه کارها را انجام داده بود، به جز یک حمله نظامی تمام‌عیار به این کشور. با کابینه‌ای پر از تندروها، مجله مینت‌پرس احتمال مداخله آینده آمریکا در ونزوئلا را بررسی می‌کند.
طبق گفته افرادی مطلع مانند وزیر دفاع مارک اسپر و مشاور امنیت ملی جان بولتون، ترامپ یکی از صداهای بلند بلای کاخ سفید برای مداخله نظامی در این کشور کارائیب بود. رئیس جمهور گفته بود که حمله نظامی «جذاب» خواهد بود، زیرا این کشور «در واقع بخشی از ایالات متحده» است.
استیو الینر، استاد بازنشسته علوم سیاسی که به مدت 40 سال در دانشگاه اورینته ونزوئلا تدریس کرده است، به مینت‌پرس گفت: «نمی‌توان از احتمال اقدام نظامی چشم پوشید. سیاست خارجی بایدن به طور کلی و سیاست او در قبال ونزوئلا به طور خاص بسیار بد بود. اما معتقدم سیاست ترامپ در قبال ونزوئلا حتی بدتر خواهد بود. انتخاب مارکو روبیو به عنوان وزیر خارجه باید هر توهمی درباره بهتر بودن سیاست خارجی ترامپ نسبت به بایدن را از بین ببرد.»
روبیو، یک محافظه‌کار آمریکایی-کوبایی، برای دهه‌ها یکی از رهبران البی تغییر رژیم در واشنگتن بوده است. او در سال 2019، در جریان یک کودتای حمایت شده توسط آمریکا، حتی تصاویری از دستگیری، مرگ و ترور خونین رهبر لیبی معمر قذافی را در توییتر علیه رئیس جمهور نیکلاس مادورو منتشر کرد.
چهره دیگری که به ترامپ مشاوره می‌دهد، رهبر مزدوران اریک پرنس است. در سپتامبر، پرنس ویدیویی منتشر کرد که از نیروهای مسلح ضد دولتی ونزوئلا حمایت می‌کرد و به طور نامحسوسی اشاره کرد که نیروهای آمریکایی به زودی در این کشور خواهند بود. او گفت: «دوستان شما از شمال، اگرچه امروز با شما نیستیم، اما به زودی خواهیم آمد. ما تا به آخر از شما حمایت خواهیم کرد.»
وقتی مینت‌پرس مستقیماً درباره اظهارات پرنس از ویلیام کاستیلو بوله، وزیر دولت ونزوئلا سؤال کرد، او آنها را بی‌اهمیت جلوه داد. او گفت: «اریک پرنس یک دلقک است» و توضیح داد که این کلمات بخشی از یک «عملیات روانی ترسناک» علیه کشورش است.
رئیس جمهور مادورو از سوی دیگر، رویکردی مصالحه‌جویانه اتخاذ کرده و ترامپ را به پیروزی تبریک گفته و ادعا کرده که این می‌تواند معنای «شروع جدیدی» در روابط آمریکا-ونزوئلا باشد.
با این حال، در اواخر دوره قبلی ریاست جمهوری‌اش، ترامپ یک حمله به این کشور آمریکای لاتین را هدایت کرد. یک تیم حمله متشکل از نیروهای ویژه گرین بریز در ونزوئلا پیاده شدند با این قصد که با شلیک گلوله به کاخ ریاست جمهوری برسند و سیاستمدار حمایت شده توسط آمریکا، خوان گوایدو را به عنوان دیکتاتور نصب کنند. این طرح بسیار دقیق، پرهزینه و با تأیید مقامات کاخ سفید بود. واشنگتن حتی با بانک اسپانیایی بانکو سانتاندر همکاری کرد تا کارت‌های اعتباری پیش‌شارژ را به طور گسترده در سراسر کشور توزیع کند و در واقع جمعیت را خریداری کند. با این حال، عملیات با سطحی از ناکارآمدی مشابه حوادث ششم ژانویه اجرا شد. ارتش ونزوئلا شورش نکرد و مزدوران مسلح توسط ماهیگیران خانه ماهیگیران سوسیالیستی که تنها با تفنگ‌های کهنه و چاقوهای ماهیگیری مسلح بودند، مغلوب شدند. آنچه توسط طراحان «عملیات گیدئون» نام‌گذاری شده بود، در سراسر جهان به عنوان فاجعه «خلیج خوکچه‌ها»ی ترامپ شناخته شد.
طبق گفته گوستاوو پترو، رئیس جمهور کلمبیا، دونالد ترامپ همچنین از این کشور درخواست کرد تا از آنجا به ونزوئلا حمله کند.
مرد ما در کاراکاس
یکی دیگر از طرح‌های نسنجیده دولت ترامپ، ایجاد و شناسایی یک دولت موازی در ونزوئلا تحت رهبری گوایدو بود، که شخصیتی تا پیش از آن کمتر شناخته شده، حتی در داخل ونزوئلا بود.
سازمان‌های اطلاعاتی واشنگتن از زمان دانشجویی، گوایدو را پرورش داده بودند و او را برای آموزش و جلسات با مقامات ارشد غربی به سراسر جهان می‌بردند. در کمال تعجب همه در ونزوئلا، گوایدو خود را رئیس جمهور قانونی کشور اعلام کرد، در حالی که هرگز برای این سمت نامزد نشده بود. در حالی که ایالات متحده و تعدادی از کشورهای راست‌گرای آمریکای لاتین سریعاً او را به رسمیت شناختند، او هرگز نتوانست پایگاه حمایتی محبوبی در داخل کشور ایجاد کند. در واقع، گوایدو آنقدر محبوب نبود که بتواند در حضور عمومی بدون مورد حمله یا آزار شهروندان عادی قرار گیرد.
اما در واشنگتن، از او با استقبال قهرمانانه پذیرایی شد و در سخنرانی سالانه ترامپ با کف زدن ایستاده به او خوشآمد گفتند. ترامپ در مأ عمومی او را مبارز آزادی و «رئیس جمهور واقعی و مشروع» ونزوئلا توصیف می‌کرد. اما در پشت درهای بسته، رئیس جمهور چهل و پنجم، گوایدو را سیاستمداری ضعیف و ناکارآمد می‌دانست و او را «بتو اوروک ونزوئلا» صدا می‌زد. در مقابل، مادورو را رهبری قوی می‌دید که از پشتیبانی ارتش برخوردار است. در حالی که گوایدو به کاخ سفید آمد تا از ترامپ درخواست حمله کند، ترامپ او را نادیده گرفت و به نظر می‌رسید بیشتر به همسر گوایدو ابراز علاقه می‌کند.
ترورها و تروریسم
در اوت 2018، مادورو در جریان یک سخنرانی عمومی در کاراکاس، به سختی از یک حمله ترور با پهپاد جان سالم به در برد. کتاب خاطرات بولتون با عنوان «اتاقی که در آن اتفاق افتاد» اشاره می‌کند که ایالات متحده در این رویداد دست داشته است.
اما این تنها اقدام تروریستی بین‌المللی نبود که آمریکا در طراحی آن کمک کرده بود. مقامات کاخ سفید با توسعه گزینه‌های «سینتیک و غیرسینتیک، آشکار و [سانسور شده]» موافقت کردند که می‌توانست حمل و نقل نفت و سلاح ونزوئلا را مختل کند. این گزینه‌ها باید شامل اقداماتی می‌شدند که تأثیر مادی بر اهداف صنعتی کلیدی و سایر اهداف با ارزش داشته باشند.
تنها چند هفته پس از این تصمیم، مقامات ونزوئلا مت هیت، مأمور سابق سیا را در خارج از بزرگترین مجتمع پالایش نفت کشور دستگیر کردند. هنگام دستگیری، هیت یک مسلسل، یک خمپاره‌انداز، چهار بلوک مواد منفجره C4، یک تلفن ماهواره‌ای، دسته‌ای از دلارهای آمریکایی و اطلاعات دقیقی درباره ساختمان همراه داشت. آمریکا همچنین با شبه‌نظامیان کلمبیایی برای انجام حملاتی در داخل ونزوئلا همکاری کرد.
این موضوع روشنگر تعدادی از انفجارها، آتش‌سوزی‌ها، قطعی برق و سایر فجایع مشکوک در داخل ونزوئلا است – رویدادهایی که دولت مادورو آمریکا را مسئول آنها می‌داند.
تحریم‌ها، دزدی دریایی و آدم‌ربایی
اما گسترده‌ترین اقدام آمریکا علیه ونزوئلا، رژیم تحریم‌های تنبیهی بوده است. محاصره اقتصادی کشور – که شامل تهدید کشورها و کسب‌وکارهای خارجی برای توقف تجارت با ونزوئلا می‌شود – کشور را ویران کرد و منجر به کمبودهای گسترده کالا شد. اگرچه برخی تحریم‌ها از سال 2004 در جریان بوده‌اند، اما در دوره ترامپ به شدت گسترش یافتند.
آلفرد دی زایاس، گزارشگر ویژه سازمان ملل (آمریکایی) که در سال 2018 از کشور بازدید کرد، این محاصره را شبیه به «محاصره قرون وسطایی» توصیف کرد و برآورد کرد که در طول چند سال، بیش از 100,000 ونزوئلایی در نتیجه آن کشته شده‌اند. دی زایاس این اقدام را جنایت علیه بشریت نامید.
علاوه بر تحریم‌ها، آمریکا حملات مالی و سایبری گسترده‌ای علیه زیرساخت‌های کشور انجام داد. در این راه، بانک انگلستان که بیش از 1.2 میلیارد دلار طلای متعلق به ونزوئلا را مسدود کرد، همکار مشتاقی بود.
در نتیجه، اقتصاد ونزوئلا سقوط کرد، تورم افسارگسیخته شد و بدون توانایی خرید قطعات یدکی برای نگهداری ماشین‌آلات، صنعت نفت کشور به کلی متوقف شد. و زمانی که نفتکش‌های ایرانی برای تأمین سوخت مورد نیاز کاراکاس به دریای کارائیب رسیدند، نیروی دریایی آمریکا آنها را در اقدامی خارق‌العاده از نوع دزدی دریایی بین‌المللی، توقیف کرد.
ایران ثابت کرد که متحد کلیدی در شکستن محاصره آمریکا و احیای اقتصاد ملی است. واشنگتن، خشمگین از این موضوع، تلاش کرد همکاری ایران و ونزوئلا را متوقف کند. در سال 2020، بازرگان ونزوئلایی الکس ساب را در حالی که از تهران به مأموریت دیپلماتیک بازمی‌گشت، ربود و او را به مدت سه سال به گروگان نگه داشت تا اینکه تبادل زندانی انجام شد.
طبق اعلام وزارت خارجه، تحریم‌ها و جنگ اقتصادی با هدف «کاهش دستمزدهای پولی و واقعی، ایجاد گرسنگی، ناامیدی و سرنگونی دولت» طراحی شده‌اند. با این حال، ونزوئلا علائم قابل توجهی از بهبود را نشان داده است. تورم به سطوح قابل مدیریت کاهش یافته و تولید نفت و مواد غذایی در حال افزایش است. علاوه بر این، خود محاصره کشور را علیه تهدید خارجی متحد کرده است. یک نظرسنجی نشان داد که 82 درصد مردم با تحریم‌ها مخالف هستند.
ونزوئلای آزاد
با توجه به شکست تحریم‌ها در دستیابی به اهداف خود، آیا ایالات متحده ممکن است به حمله نظامی عراق-گونه وسوسه شود؟ با افرادی مانند اریک پرنس، مارکو روبیو و ایلان ماسک (که علناً خواستار برکناری مادورو شده‌اند) در گوش ترامپ، این گزینه دور از ذهن نیست.
با این حال، چندین عامل این مسیر را به شدت پیچیده می‌کند.
اولاً، ترامپ وعده داده است بزرگ‌ترین عملیات اخراج در تاریخ آمریکا را انجام دهد. بخش قابل توجهی از مهاجرانی که هدف او هستند از ونزوئلا می‌آیند و واشنگتن احتمالاً برای این کار به نوعی همکاری از سوی کاراکاس نیاز خواهد داشت، بنابراین روابط بهتر می‌تواند مفید باشد.
دوم، همانطور که الینر توضیح داد، توازن نیروهای سیاسی در آمریکای لاتین و جهان تغییر کرده است. دیگر منطقه تحت سلطه دولت‌های واپس‌گرا نیست و ونزوئلا کمتر از گذشته منزوی شده است. او حتی دوستانی دورتر در بلوک اقتصادی بریکس پیدا کرده است.
همبستگی نیروها در آمریکای لاتین بسیار مساعدتر است و بریکس نماینده یک بلوک جایگزین برای ونزوئلا است. به همین دلیل، وتوی برزیل برای عضویت ونزوئلا در بریکس ضربه‌ای بود، اما قطعی نبود، زیرا ونزوئلا همچنان پیوندهای سازمانی و اقتصادی محکمی با اعضای این گروه، حتی هند، حفظ کرده است.
سرانجام، در مواجهه با تهدیدهای فزاینده از شمال، مردم ونزوئلا منفعل باقی نمانده‌اند. حدود چهار میلیون نفر اکنون در نیروهای شبه‌نظامی مدنی مسلح هستند. این گروه‌ها، همراه با نیروهای مسلح کارآمد ونزوئلا، متعهد به دفاع از کشور و پیشرفت‌های اجتماعی آن، مانند خدمات درمانی رایگان، آموزش عمومی و مسکن اجتماعی با قیمت بسیار پایین هستند. بنابراین، اگرچه ترامپ همچنان چشم طمع به ونزوئلا دارد، توصیه می‌شود که وارد درگیری‌ای نشود که ممکن است عراق یا افغانستان در مقایسه با آن مانند یک کیک به نظر برسند.

آلن مک‌لئود نویسنده ارشد خبرگزاری مینت‌پرس است. پس از دریافت دکترای خود در سال 2017، دو کتاب منتشر کرد: «اخبار بد از ونزوئلا: بیست سال اخبار جعلی و گزارش‌های نادرست» و «تبلیغات در عصر اطلاعات: همچنان ساختن رضایت». او همچنین مقالات دانشگاهی متعددی نوشته و در سایت‌هایی مانند FAIR.org، The Guardian، Salon، The Grayzone، Jacobin Magazine و Common Dreams مقاله داشته است.