ماکس بلومنتال
منتشرشده در گریزون
ترجمه مجله جنوب جهانی
جولیا سبوتینده تنها کسی بود که در پرونده نسلکشی آفریقای جنوبی علیه اسرائیل در دیوان بینالمللی دادگستری رأی مخالف داد. اکنون، این قاضی اوگاندایی که به ریاست این دادگاه رسیده است، انگیزههای خود برای حمایت از اسرائیل را در کتاب مقدس عبری جستجو میکند.
در حالی که کشورهای جدیدی به پرونده آفریقای جنوبی که اسرائیل را به ارتکاب نسلکشی در نوار غزه متهم میکند، میپیوندند و آتشبسی احتمالی شرایط را برای جمعآوری شواهد جدید از جنایات جنگی اسرائیل فراهم میسازد، تغییرات در رهبری دیوان بینالمللی دادگستری تهدیدی جدی برای تلاشها در جهت پاسخگویی قانونی ایجاد کرده است.
رئیس دیوان، نواف سلام، در تاریخ ۱۴ ژانویه ۲۰۲۵ از سمت خود استعفا داد تا نخستوزیر لبنان شود و جای خود را به قاضی جولیا سبوتینده از اوگاندا داد. بسیاری از ناظران از اینکه سبوتینده در ژانویه ۲۰۲۴ به تمامی شش قطعنامه پیشنهادی آفریقای جنوبی رأی منفی داد شگفتزده شدند. وی خود را در تقابل با تمام قضات دیوان، از جمله همکار اسرائیلیاش، اهارون باراک، قرار داد.
این قاضی اوگاندایی نهتنها درخواست دیوان برای توقف حملات عمدی ارتش اسرائیل علیه غیرنظامیان، پایان دادن به سیاست جابهجایی اجباری و لغو طرح تهاجم به رفح را رد کرد، بلکه اصرار داشت که فلسطینیان اساساً تحت اشغال نظامی قرار نگرفتهاند. سبوتینده نتیجه گرفت که اسرائیل ممکن است حق حفظ حضور دائمی در کرانه باختری و کل اورشلیم را بر اساس ادعاهای صرفاً کتاب مقدسی داشته باشد.
نظر مخالف سبوتینده با ارائه تاریخی طولانی از مناقشه اسرائیل-فلسطین آغاز شد که تلفیقی از تبلیغات صهیونیستی تکراری و روایتهای کتاب مقدسی بود. وی با رد حکم همکاران خود که اشغال نظامی اسرائیل در کرانه باختری و قدس شرقی را غیرقانونی اعلام کرده بود، به توصیفهای حضور یهودیان در سرزمین کتاب مقدس پرداخت و هیچ اشارهای به قطعنامههای سازمان ملل یا حقوق بینالملل نکرد.
او اصرار داشت: «شواهد قابلتوجهی وجود دارد که نشان میدهد مردم یهود بین سالهای ۱۰۰۰ تا ۵۸۶ پیش از میلاد در منطقه اسرائیل باستان زندگی میکردند. این دوره با پادشاهی متحد زیر سلطنت پادشاهان شائول، داوود و سلیمان و پادشاهیهای تقسیمشده اسرائیل و یهودا مطابقت دارد. این شواهد شامل یافتههای باستانشناسی در شهر داوود است… کتاب مقدس عبری (عهد عتیق) گزارشهای مفصلی از تاریخ، فرهنگ و حکومت اسرائیلیان در این دوره ارائه میدهد. اگرچه این متون ماهیتی دینی دارند، بسیاری از محققان آنها را اسناد تاریخی ارزشمندی میدانند.»
نظر او آنقدر افراطی بود که با تفاسیر الهیاتی همراه شده و سفیر اوگاندا در سازمان ملل، آدونیا آیبار، اعلام کرد: «حکم او در دیوان بینالمللی دادگستری نمایانگر موضع دولت اوگاندا در مورد وضعیت فلسطین نیست.»
اما چه عاملی موجب شد سبوتینده در برابر کل هیئت دیوان و دستگاه دیپلماتیک کشورش اینگونه سرسختانه عمل کند؟ آیا او تحت تأثیر نیروهای خارجی شرور قرار گرفته بود؟ یا اینکه انگیزه او از اعتقادات شخصی عمیق ناشی میشد؟
تاریخ اسرائیل در تطمیع، تهدید و باجگیری از مقامات در سراسر جهان – و نابودی کسانی که بهطور قاطع با آن مقابله میکنند – بهخوبی مستند شده است. کریم خان، دادستان ارشد دیوان کیفری بینالمللی، پس از صدور احکام جلب برای بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، و یوآو گالانت، وزیر دفاع وقت، تحت نظارت شدید موساد قرار گرفت. در اکتبر ۲۰۲۴، زمانی که یک اتهام ناشناس مبنی بر آزار جنسی علیه خان مطرح شد، تردیدی وجود نداشت که دستان اسرائیل این ماجرا را هدایت کرده است.
با این حال، پایبندی متعصبانه سبوتینده به برنامههای اسرائیل بهنظر نمیرسد نتیجه تطمیع یا فریب باشد. دیدگاههای مطرحشده در نظر مخالف او در پرونده آفریقای جنوبی بیشتر بازتابی از باورهای صهیونیستی-مسیحی است که وی بهعنوان عضو کلیسای پنجاههای بزرگ «واتوتو» در کامپالای اوگاندا در خود پرورش داده بود. او گفته است که جهانبینیاش را در این کلیسا، تحت تعلیم یک کشیش کانادایی و علاقهمند به موضوعات آخرالزمانی به نام گری اسکینر شکل داده است.
سبوتینده در ژوئن ۲۰۲۴، طی مراسم افتتاحیه شعبه جدید این کلیسا در مرکز شهر کامپالا اعلام کرد: «ارزشهای خدایی همچون صداقت، عدالت، رحمت، همدلی و تلاش سخت که اسکینرها و کلیسای واتوتو طی سالها در من پرورش دادند، باعث شدند من به فردی که امروز هستم تبدیل شوم و به شکل چشمگیری به حرفه من بهعنوان قاضی در اوگاندا و قاضی در دیوان بینالمللی دادگستری کمک کردهاند.»
«آنچه برای اسرائیل رخ میدهد، نشانهای از سناریوی آخرالزمان است»
از زمانی که گری اسکینر در سال ۱۹۸۴ کلیسای واتوتو را بنیانگذاری کرد، او نوعی صهیونیسم مسیحی شدیداً ضدعرب را در میان جماعت ۳۶ هزار نفری خود در کامپالا گسترش داده است. در موعظهای در سال ۲۰۲۱ با عنوان «اسرائیل: بزرگترین نشانه»، اسکینر با استفاده گزینشی از آیات کتاب مقدس و روایات تاریخی دستچینشده، کنترل نظامی اسرائیل بر فلسطین تاریخی را توجیه کرد. او در میان هشدارهای خود خطاب به پیروانش و غیر یهودیان در سراسر جهان گفت: «اگر یهودیان را برکت دهید، برکت خواهید یافت. اگر یهودیان را لعنت کنید، لعنت خواهید شد.»
مانند سایر صهیونیستهای مسیحی، اسکینر تأسیس اسرائیل را تحقق پیشگویی میداند: «۱۴ می ۱۹۴۸»، این واعظ با صدایی لرزان اعلام کرد: «در آن روز، داوید بن گوریونِ کوچک با قدی حدود یک متر و شصت و موهایی شبیه یال شیر، ایستاد و اعلام کرد: «ملت یهود دوباره متولد شد» و نام آن اسرائیل خواهد بود. به مدت ۲۴۰۰ سال، هیچ پرچم یهودی بر اسرائیل به اهتزاز درنیامده بود تا آن روز… اما خداوند پیشگوییاش را محقق کرد و آنها را بازگرداند؛ بزرگترین نشانهای از بازگشت قریبالوقوع عیسی.»
چند دقیقه بعد، اسکینر تأکید کرد که وجود اسرائیل بهعنوان یک دولت یهودی خودخوانده، «چشمگیرترین نشانهای است که عیسی در آستانه بازگشت است. آنچه پیش روی ما اتفاق خواهد افتاد – اسرائیل، شاخص آن است.» او ادامه داد: «آنچه برای اسرائیل رخ میدهد، نشانهای از سناریوی آخرالزمان است. تولد مجدد ملی اسرائیل، بزرگترین نشانه آخرالزمانی است که ما داریم.»
در این موعظه، اسکینر همچنین با افتخار از کمکهای مالی واتوتو به مجموعهای از خیریههای انجیلی در داخل اسرائیل، از جمله برخی که به ترویج تغییر دین میپردازند، سخن گفت. او با لبخند رضایت گفت: «ما بهعنوان یک کلیسا، هر سال مبالغ زیادی برای حمایت از کار خدا در اسرائیل اختصاص میدهیم، زیرا میدانیم که خداوند برای این ملت برنامهای دارد و این بزرگترین نشانه بازگشت اوست.»
دیدگاه آخرالزمانی اسکینر درباره تاریخ به وضوح بر مخالفت سبوتینده با حکم دیوان بینالمللی دادگستری در پرونده نسلکشی آفریقای جنوبی علیه اسرائیل تأثیر گذاشته است. اگرچه وزارت خارجه اوگاندا نظر رادیکال او را محکوم کرد، اما شخصیتهای قدرتمند انجیلی در داخل کشور که روابط نزدیکی با ریاست جمهوری دارند، او را قهرمان خواندند.
پیشوای پنجاههای بانفوذ، پِیشنس روبووگو، اعلام کرد: «همه قهرمانان شنل نمیپوشند. جولیا سبوتینده موضعی تاریخی در دیوان بینالمللی دادگستری اتخاذ کرده است. خداوند همیشه او را بهخاطر رحمتش به یاد داشته باشد و اوگاندا بهعنوان یک ملت همیشه در کنار خدا باشد.»
روبووگو، دختر یووری موسوینی، رئیسجمهور پرشور انجیلی اوگاندا است. همسر موسوینی، جانت، که متحد نزدیک کلیسای واتوتو محسوب میشود، به تفسیرهای کتاب مقدسی از تاریخ مشهور است.
فرانک کیساکیه، پژوهشگر حقوق اساسی اوگاندا، استدلال کرد که حمایت دختر موسوینی از مخالفت سبوتینده در دیوان بینالمللی دادگستری نشان میدهد که نظر این قاضی «تقریباً بهطور قطع بر اساس آیات پیدایش ۱۲:۱-۳ شکل گرفته است»، آیهای که صهیونیستهای مسیحی آن را به این معنا تفسیر میکنند که هر کسی یهودیان را برکت دهد، برکت مییابد. او همچنین تأکید کرد که این نظر «بهطور کامل مورد تأیید جنبش پنجاههای اوگاندا بوده است.»
اکنون که سبوتینده ریاست دیوان بینالمللی دادگستری را بر عهده دارد، ممکن است بیش از گذشته توانایی تضعیف پرونده آفریقای جنوبی را داشته باشد. با احتمال شکست آتشبس غزه توسط اسرائیل، فرصت برای محققان جنایات جنگی رو به پایان است. اما به نظر میرسد این قاضی اوگاندایی بر اساس زمانبندیای مستقل از نگرانیهای زمینی عمل میکند؛ زمانبندیای که بهجای مسائل دنیوی، تحت تأثیر آخرالزمان تعیین شده است.
مجله جنوب جهانی-بررسی مسائل جنوب جهانی – سال بیستم 