مادورو: راننده اتوبوسی که آمریکا نمی‌تواند متوقف کند.

یوری فریرا

ترجمه مجله جنوب جهانی

از کوبا تا فلسطین، نیکلاس مادورو همچنان پادزهری برای امپریالیسم آمریکا است.


در تاریخ ۱۰ ژانویه، نیکلاس مادورو برای سومین دوره متوالی به عنوان رهبر ونزوئلا سوگند یاد کرد. رئیس‌جمهور و فرمانده انقلاب بولیواری با کودتاها، تهاجم مزدوران و تحریم‌های آمریکا روبه‌رو بوده اما همچنان به عنوان مهم‌ترین چالش آمریکای لاتین علیه امپریالیسم قدرت را در دست دارد.

در حالی که کاراکاس پیروزی میراث چاوز را جشن می‌گرفت، ادموندو گونزالس – یک افراط‌گرای راست‌گرا که بدون ارائه شواهد ادعا می‌کند انتخابات سال گذشته را برده – به‌عنوان رئیس‌جمهور جایگزین با حمایت آمریکا و گروه‌های راست‌گرای جهانی به پاناما سفر کرد. شایان ذکر است که پاناما، میزبان این دیدار ساختگی، در حال حاضر تحت فشار امپریالیستی برای واگذاری کنترل کانال خود به واشنگتن قرار دارد. گونزالس وعده داده است که طی هفته‌های آینده قدرت را در ونزوئلا به دست خواهد گرفت.

چند ماه پس از آنکه کوماندیتوس – شبه‌نظامیان وابسته به منافع آمریکا – تلاش کردند با ایجاد آشوب دولت را سرنگون کنند و شکست خوردند، چاویسمو همچنان در ونزوئلا در آرامش و ثبات قدرت را در دست دارد. این واقعیت به‌شدت با روایتی که گروه‌های راست‌گرا، به‌ویژه در آمریکای لاتین، ترویج می‌کنند در تضاد است. مادورو، یک راننده اتوبوس سابق که اکنون رئیس‌جمهور است، همچنان کشور را رهبری می‌کند.

«دفاع از فلسطین، دفاع از آمریکای لاتین است»

در حالی که بسیاری از رهبران آمریکای جنوبی – مانند بوریک از شیلی، لولا از برزیل و پترو از کلمبیا – درباره وضعیت فلسطین اظهار نظر کرده‌اند، مادورو تنها رئیس‌جمهوری در منطقه است که به‌صراحت نقش آمریکا در نسل‌کشی جاری را شناسایی می‌کند.

مادورو در ماه اکتبر گفت: «دفاع از فلسطین و حق حیات، استقلال و موجودیت آن، دفاع از حق موجودیت ونزوئلا، آمریکای لاتین و کارائیب است.» وی تأکید کرد که این «نبردی حیاتی میان فاشیسم، استعمار، صهیونیسم و حق استقلال و تنوع فرهنگی است.»

مادورو میراث هوگو چاوز را دنبال می‌کند، کسی که به دلیل قطع روابط دیپلماتیک با رژیم صهیونیستی پس از کشتار غزه در سال ۲۰۰۹ و اعلام جمله مشهور «نفرین بر دولت اسرائیل، قاتل و تروریست!» به‌یاد مانده است؛ جمله‌ای که هر از گاهی در شبکه‌های اجتماعی بازنشر می‌شود.

یک هفته پس از آغاز نسل‌کشی، مادورو متعهد شد ۳۰ تن کمک به غزه ارسال کند. در نشست اتحاد بولیواری برای مردم آمریکای ما – توافق تجاری خلق‌ها (ALBA-TCP) – که مثلث ضدآمریکایی ونزوئلا، کوبا و نیکاراگوئه را متحد می‌کند، مادورو اعلام کرد که روزی این نشست در القدس، فلسطین برگزار خواهد شد.

در جشنواره بین‌المللی مادورو علیه فاشیسم در کاراکاس، که هم‌زمان با جشن‌های پیروزی برگزار شد، پرچم فلسطین در کنار پرچم‌های کوبا، روسیه و دیگر نمادهای مقاومت در برابر امپریالیسم آمریکا به اهتزاز درآمد.

مادورو واقعاً چه دستاوردی داشت؟

در سال ۲۰۱۴، آمریکا از ادعای بی‌اساس انریکه کاپریلس مبنی بر پیروزی در انتخابات علیه مادورو حمایت کرد. سه سال بعد، واشنگتن از کودتای خوان گوایدو – نماینده مجلسی که خود را رئیس‌جمهور کشور اعلام کرده بود – حمایت کرد. در سال ۲۰۲۰، ماهیگیران ونزوئلایی گروهی از مزدوران را که قصد داشتند از طریق دریا برای سرنگونی دولت سوسیالیستی وارد کشور شوند، دستگیر کردند. این تلاش نیز مانند دیگر موارد، ناکام ماند.

در سال ۲۰۲۴، همان سناریو تکرار شد. رهبر مخالفان، ماریا کورینا ماچادو، به‌دروغ مدعی شد که پلیس او را دستگیر کرده، در حالی که در واقع، تجمع راست‌گرایانه او تحت حفاظت مقامات ونزوئلا بود. این ادعای دروغ به‌سرعت در رسانه‌های جریان اصلی در آمریکای لاتین پخش شد.

تحریم‌های آمریکا علیه کاراکاس – که عمدتاً در دوران ریاست‌جمهوری باراک اوباما اعمال شد – مخرب بودند، به‌ویژه از آنجا که بخش زیادی از اقتصاد کشور به تولید نفت وابسته بود. ونزوئلا، که دارای بزرگ‌ترین ذخایر نفت جهان است، از سال ۲۰۱۵ با محدودیت‌های شدید تجارت بین‌المللی مواجه شد. ترامپ این سیاست را در سال ۲۰۱۷ با تحریم شرکت نفتی PDVSA و دیگر شرکت‌ها تشدید کرد.

در سال ۲۰۲۰، آمریکا بدون ارائه شواهد، مادورو را به اتهام قاچاق مواد مخدر تحت پیگرد قرار داد. پس از مراسم تحلیف اخیر مادورو، وزارت دادگستری آمریکا جایزه‌ای ۲۵ میلیون دلاری برای دستگیری او تعیین کرد، معادل جایزه تعیین‌شده برای اسامه بن‌لادن.

با وجود این فشارها، مادورو به دستاوردهای قابل‌توجهی در تثبیت و رشد اقتصاد ونزوئلا دست یافته است. تورم سالانه از ۱۰۷,۰۰۰ درصد در سال ۲۰۱۸ به ۲۳ درصد در سال ۲۰۲۴ کاهش یافت. انتظار می‌رود ونزوئلا در سال ۲۰۲۴ با رشد اقتصادی ۶.۲ درصدی، پیشرو آمریکای جنوبی باشد و در سال ۲۰۲۵ با رشد ۳ درصدی همچنان در صدر رشد تولید ناخالص داخلی منطقه باقی بماند.

هنگام شروع تحریم‌ها، ونزوئلا بیش از ۸۵ درصد مواد غذایی خود را وارد می‌کرد. اکنون این کشور بیش از ۹۷ درصد نیازهای کشاورزی خود را به‌صورت داخلی تولید می‌کند و ظرفیت صادرات به کشورهای دیگر – از جمله حمایت از جنبش همبستگی با فلسطین – را دارد. گردشگری، صنعت و کشاورزی رونق گرفته و تجارت با شرکای غیرمتعهد اکنون محور اقتصاد است.

زنجیره سوپرمارکت‌های مگاسیس ایران در کاراکاس شعبه‌هایی تأسیس کرده و روابط با روسیه و چین عمیق‌تر شده است. «سوپرسیبیل» نشان می‌دهد که همچنان در برابر فشارهای آمریکا مقاوم است و به‌شدت از آرمان فلسطین حمایت می‌کند.

برای شش سال دیگر، ائتلاف آمریکا-«اسرائیل»-اتحادیه اروپا تلاش خواهد کرد انقلاب بولیواری مادورو را سرکوب کند، اما اراده او همچنان پایدار است. و با حمایت مردم، به نظر می‌رسد متوقف کردن این اتوبوس دشوار باشد.