کیت کلارنبرگ
منتشر شده در المیادین انگلیسی
ترجمه جنوب جهانی
بدون شک میتوان گفت کوادکوپترها جزئی اساسی از نسل کشی انکارناپذیر تل آویو در غزه هستند.
در نوامبر ۲۰۲۴، ناظم مامود، جراح سرشناس، در جریان بررسی های جاری کمیته توسعه بین المللی پارلمان بریتانیا درباره «وضعیت انسانی» غزه، شهادت داد. این پزشک با تجربه که در خط مقدم نسل کشی تشکیلات صهیونیستی علیه فلسطینیان—به ویژه زنان و کودکان—فعالیت کرده، در طول نشست بارها از شدت اندوه به گریه افتاد. او با توصیف صحنه هایی که خود و تیمش از نزدیک شاهد بودند—حین رسیدگی به قربانیان بیشمار مثله شده و ناقص—تصویری «به شدت آزاردهنده» از نقض عضو و قتل بی امان و بی پروای شهروندان توسط رژیم صهیونیستی پس از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ ترسیم کرد.
مامور هنگام تشریح استفاده سیستماتیک و صنعتی تل آویو از پهپادهای کوادکوپتر برای «شلیک مداوم» به فلسطینیان ناتوان—به ویژه کودکانی که پس از حملات هوایی نیروهای اشغالگر، مجروح یا زیر آوار مانده بودند—به اوج اندوه رسید. او در میان تمام فجایعی که مشاهده کرد، «هدفگیری عمدی و مستمر غیرنظامیان، روزانه و مستمر» را شنیع ترین روند ممکن خواند.
بارها پیش می آمد که بمبهای آمریکاییِ نیروهای اشغالگر، «منطقهای پرتراکم و مملو از چادر» را هدف گرفتند و سپس:
«پهپادها فرود می آمدند و به شکار غیر نظامیان—حتی کودکان هفت ساله—می پرداختند… این رویدادی تصادفی نبود. هر روز مجبور بودیم روی کودکانی جراحی کنیم که میگفتند: “بعد از انفجار بمب روی زمین افتاده بودم، کوادکوپتر آمد بالای سرم ایستاد و به من شلیک کرد.” این عملی کاملاً عمدی و سازمان یافته است؛ هدفگیری روزمره غیرنظامیان. هر روز شاهد یک یا دو فاجعه با تلفات انبوه بودیم.»
مامور که «در چندین منطقه درگیری در نقاط مختلف جهان» از جمله رواندا در طول نسلکشی سال ۱۹۹۴ کار کرده، میگوید «هرگز چیزی» در مقیاس بربریت در غزه را «ندیده است». این دیدگاه را «تمام همکاران باتجربهای» که با او کار میکردند نیز داشتند. یک جراح در تیم مامور که پنج بار به اوکراین سفر کرده بود، وضعیت غزه را «۱۰ برابر بدتر» توصیف کرد.
بنیامین نتانیاهو سرانجام ظاهراً توافق آتشبس را پذیرفته است، توافقی که مشابه چندین پیشنهاد قبلی است که او در اوج نسلکشی هولناک غزه مکرراً رد کرده بود. با این حال، در روزهای منتهی به آغاز این توافق در ۱۹ ژانویه، «اسرائیل» حملات خود علیه فلسطینیان را به طور قابل توجهی تشدید کرد و در این فرآیند از پهپادهای چهارپره به طور گسترده استفاده نمود. در طول ماه قبل نیز، از این فناوری نه تنها برای مجروح و کشتن بازماندگان حملات بمباران نیروهای اشغالگر اسرائیل، بلکه برای هدف قرار دادن قربانیان استفاده میشد.
به عنوان مثال، در ۱۲ دسامبر ۲۰۲۳، آخرین پزشک ارتوپد باقیمانده در شمال غزه محاصره شده، دکتر سعید جوده، توسط یک پهپاد چهارپره اعدام شد. این پس از حملات به زیرساختها و پرسنل پزشکی در منطقه در طول دو و نیم ماه قبل، با استفاده از همین فناوری رخ داد. علاوه بر این، سوالاتی در مورد استفاده از پهپادهای چهارپره برای ترور اسماعیل هنیه، رهبر سیاسی حماس در ژوئیه ۲۰۲۴ مطرح است. با توجه به مزیت کشنده آنها از دیدگاه رژیم صهیونیستی و سابقه گسترده نقض توافقهای آتشبس، آیا استفاده از آنها واقعاً اکنون پایان خواهد یافت؟
‹نظارت دقیق›
تأمینکننده اصلی پهپادهای کشنده «اسرائیل»، شرکت البیت سیستمز مستقر در حیفا است که کارگاههای خارجی قابل توجهی، به ویژه در بریتانیا دارد. در ابتدا، این پهپادها صرفاً برای اهداف اطلاعاتی – جمعآوری عکس و فیلم – استفاده میشدند. تا اواخر ژانویه ۲۰۲۳، ارتش بریتانیا به دلیل «قابلیتهای گسترده شناسایی برد بلند» این پهپادها، قراردادی سودآور برای ناوگانی از آنها به البیت اعطا کرد. چنین پتانسیل جاسوسی میتوانست «از عملیات رزمی و اطلاعاتی تا ۶۰ دقیقه در یک زمان پشتیبانی کند.»
اما تا مارس ۲۰۲۴، البیت با افتخار ویدئوهایی از همین دستگاههای بدون سرنشین را به عنوان «پرندگان شکاری» را تبلیغ میکرد. یک مطلب همراه در وبسایت شرکت، فعالانه از قابلیتهای کشنده پهپادهای چهارپره خود تعریف میکند. گفته میشود این «سیستمهای تسلیحاتی چابک، فشرده و کاملاً پایدار» «کشندگی دسته پیادهنظام را فراتر از محدوده تشخیص و درگیری آن با قابلیتهای جنگ از راه دور افزایش میدهند.» قابلیتهای نوآورانه آنها میتواند برای «تشخیص، طبقهبندی و ردیابی اهداف… روز و شب» در «سناریوهای شهری و حفاظت از نیرو» استفاده شود.
به نظر میرسد در مقطعی رژیم صهیونیستی متوجه شد که پهپادهای چهارپره میتوانند به ماشینهای کشتار تبدیل شوند. همانطور که مرکز حقوق بشر یورو-مد در فوریه ۲۰۲۴ خاطرنشان کرد، پهپادهای البیت «برای اجرای عمدی و مستقیم اهداف غیرقانونی… تغییر کاربری داده شدهاند.» این سازمان افزود که عملکرد اصلی جمعآوری اطلاعات این پهپادها به این معنی است که آنها «دارای ابزارهای شنود بسیار دقیق و دوربینهای با کیفیت بالا هستند و میتوانند وظایف نظامی اضافی مانند تیراندازی و حمل بمب را انجام دهند و همچنین میتوانند به پهپادهای انتحاری تبدیل شوند.»
در میان پهپادهای آشکارا قاتل که توسط البیت فروخته و بازاریابی میشوند، LANIUS برجسته است. یک بروشور تبلیغاتی رسمی لاف میزند که چگونه این «مهمات سرگردان مبتنی بر پهپاد با قابلیت مانور بالا و چندمنظوره» میتواند «به طور خودکار ساختمانها و نقاط مورد نظر را برای تهدیدات احتمالی شناسایی و نقشهبرداری کند.» LANIUS «نزدیک به هدف مانور میدهد و از تحلیل ویدئویی برای تعیین نقاط ورود به یک ساختار استفاده میکند، داخل ساختمانهای ناشناخته را با انجام همزمان مکانیابی و نقشهبرداری، نقشهبرداری میکند و رزمندگان و غیرنظامیان را شناسایی میکند.» این سیستم همچنین «مجهز به شکست تهدیدات با استفاده از محمولههای انفجاری است.»
مرکز حقوق بشر یورو-مد مستند کرده است که چگونه، در میان سایر وحشیگریها، پهپادهای چهارپره صهیونیستی در ژانویه ۲۰۲۴ «پس از ورود ‹ناگهانی› به صحنه» به سوی «فلسطینیانی که برای دریافت آرد آورده شده توسط کامیونهای سازمان ملل تجمع کرده بودند» آتش گشودند. این حادثه شنیع حداقل ۵۰ فلسطینی را کشت و دهها نفر دیگر را مجروح کرد. علاوه بر این، از این پهپادها «به ویژه علیه غیرنظامیانی که تلاش میکنند پس از عقبنشینی نیروهای نظامی اسرائیل از مناطقی که از زمین یا هوا مورد حمله قرار گرفتهاند، به خانههای خود بازگردند و آنها را بازرسی کنند» استفاده میشود.
مرکز حقوق بشر یورو-مد استدلال میکند که چنین هدف قرار دادن غیرنظامیان تنها میتواند «عمدی» باشد. این سازمان نتیجه میگیرد که این «آشکار است زیرا اکثر هدفگیریهای اسرائیل در فضاهای عمومی رخ میدهد که تشخیص رزمندگان از غیرنظامیان آسان است.» علاوه بر این، نیروهای صهیونیستی «برای مدت زمانی که برای نظارت و ارزیابی دقیق شرایط میدانی کافی است بر فراز مناطق مورد هدف پرواز میکنند، به علاوه اکثر قتلها در محدوده هدفگیری نزدیک رخ میدهد.»
نیروی نظامی
استفاده از کوادکوپترها برای قتلهای هدفمند، به طور صریح تحت قوانین بینالمللی ممنوع یا حتی تنظیم نشده است. با این حال، کاربرد آنها همواره باید مطابق با قوانین بشردوستانه بین المللی مرتبط با تمامی درگیریهای مسلحانه باشد، مانند هر سلاح دیگری. افزون بر این، استفاده روتین از آنها در کشتارهای فراقضایی فلسطینیها، بدون تردید تحت «کنوانسیونهای ژنو» و «اساسنامه رم دیوان کیفری بینالمللی»، مصداق جنایات جنگی و جنایات علیه بشردوستی است. جای شکی نیست که کوادکوپترها جزئی اساسی از نسلکشی غیرقابل انکار تلآویو در غزه هستند.
از منظر «اسرائیل» نیز، هرچند این ابزارها در اعدامهای گسترده فلسطینیهای بیگناه و بی پناه کارآمد به نظر میرسند،اما از نظر نظامی کاملاً بی فایده بوده، حتی غیر مفید. به طور خلاصه، آنها نه تنها نتوانستهاند به حماس آسیب معناداری وارد کنند، بلکه به ابزاری برای جذب نیرو توسط این گروه مقاومت تبدیل شدهاند. در ژوئن ۲۰۲۴، مجله معتبر امپریالیستی «فارین افرز» با جزئیاتی موشکافانه نشان داد که «با معیارهای مهم، حماس امروز قویتر از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ است.»
این گروه مقاومت «رو به رشد» تا آن زمان «به یک نیروی چریکی سختکوش و مرگبار در غزه تبدیل شده»، و در مناطقی که پیشتر توسط «نیروهای اشغالگر اسرائیل (IOF)» به اصطلاح «پاکسازی» شده بود، «عملیاتهای کشنده» راهاندازی میکرد. از آن زمان تاکنون، این تواناییها تنها گسترش یافته و حماس همچنان به طور منظم تلفات قابل توجهی به نیروهای تل آویو وارد میکند. طبق تحلیل فارین افرز، کلید فاجعه نظامی رژیم صهیونیستی در غزه، ناتوانی در درک این واقعیت است که «کشتار و ویرانی به بار آمده… تنها دشمنش را قویتر کرده است.»
این خونریزیها «توانایی حماس در جذب نیرو، به ویژه جذب نسلهای جدیدی از رزمندگان و عناصر عملیاتی» را افزایش داده است. جنایات علیه غیرنظامیان، از جمله موارد مرتبط با کوادکوپترها، نه تنها گروه مقاومت را تضعیف نکرده، بلکه به ابزاری قدرتمند برای جذب حامیان تبدیل شده است. فارین افرز خاطرنشان می کند فلسطینیهای عادی که «معمولاً یا از دست دادن اعضای خانواده یا دوستان خشمگینند یا به طور کلی از کاربرد نیروی نظامی سنگین اسرائیل خشم دارند»، به حماس پیوسته یا به آن کمک میکنند.
با از دست رفتن خانواده های بیش از ۶۰ درصد فلسطینیان غزه در جریان این نسل کشی، حماس میتواند «صفوف خود را تقویت کند، منابع بدست آورد، از شناسایی اجتناب کند و به طور کلی دسترسی بیشتری به منابع انسانی و مادی لازم» برای جنگ علیه رژیم صهیونیستی داشته باشد. فارین افرز در آن زمان، هشت ماه پس از تلاش تل آویو برای سرکوب کامل گروه مقاومت، تخمین زد که شمار رزمندگان حماس «تقریباً ده برابر» ۷ اکتبر است.
از سوی دیگر، «بیش از ۸۰ درصد شبکه تونلهای زیرزمینی این گروه برای برنامه ریزی، ذخیره سلاح و فرار از نظارت، دستگیری و حملات اسرائیل قابل استفاده مانده» و «اکثر» رهبران ارشد آن در غزه همچنان فعال اند. تا امروز نیز هیچ نشانهای از آسیب جدی نیروهای اشغالگر به حماس مشاهده نشده—برعکس، وضعیت وخیم تر شده است. به نحوی، کوادکوپترها نمادی شوم از تلاشهای جنگی رژیم صهیونیستی پس از ۷ اکتبر، و به طور کلی تر از عملکرد نیروهای مسلح آن هستند.
تل آویو طی سالها نیروی نظامیی را در تمام سطوح ساخته که صرفاً برای حملات کورکورانه و غیرانتخابی به غیرنظامیان و زیرساختها مناسب است. در مقابل، توانایی واقعی آن در جنگهای متعارف صفر است، همانطور که تهاجم فاجعه بار اکتبر ۲۰۲۴ به لبنان و درگیریهای مداوم حماس با نیروی زمینی اسرائیل به وضوح نشان داده است. هرچند نتانیاهو ممکن است سقوط بشار اسد را به نام خود ثبت کند و رسانههای صهیونیستی اکنون آشکارا از «اسرائیل بزرگ» سخن میگویند، در هر رویارویی مستقیم آینده، مقاومت پیروز خواهد شد.
مجله جنوب جهانی-بررسی مسائل جنوب جهانی – سال بیستم 