سخنرانی میگل ماریو دیاز-کانل برمودس، نخستین دبیر کمیته مرکزی حزب کمونیست کوبا و رئیسجمهور جمهوری، در دوازدهمین اجلاس فوقالعاده ALBA-TCP، از کاخ انقلاب، ۳ فوریه ۲۰۲۵، «سال شصتوهفتم انقلاب»
(نسخههای تندنویسیشده – ریاست جمهوری)
ترجمه مجله جنوب جهانی
دوست عزیز، نیکولاس، رئیسجمهور جمهوری بولیواری ونزوئلا؛
دوست عزیز، لوئیس آرسه، رئیسجمهور دولت چندملیتی بولیوی؛
دوستان عزیز، دانیل اورتگا و روساریو مورییو، رئیسجمهور و معاون رئیسجمهور جمهوری نیکاراگوئه؛
دوست عزیز، روزولت اسکریت، نخستوزیر اتحادیه دومینیکا؛
دوست عزیز، نخستوزیر رالف گونزالوس از سنت وینسنت و گرنادینها، و دوست عزیز، نخستوزیر فیلیپ پیر از سنت لوسیا؛
برادران عزیز، سران دولتها و حکومتها و سایر نمایندگان ائتلاف بولیواری ما و همچنین جمهوری خواهر، هندوراس، که توسط رئیسجمهور عزیز، سیومارا کاسترو، نمایندگی میشود:
من معتقدم ابتکار دبیرخانه ALBA برای برگزاری این نشست کاری، اقدامی بسیار مفید است که به ما امکان میدهد اولویتهای خود را بهروز کنیم و درباره چالشهای کنونی و آینده منطقهمان تبادل نظر کنیم.
همانطور که میدانید، تنها چند ساعت پس از به قدرت رسیدن، رئیس دولت ایالات متحده، کوبا را بار دیگر در فهرست خودسرانهای از کشورهایی که ظاهراً از تروریسم حمایت میکنند، قرار داد—بدون هیچ مدرک، توجیه یا احترامی به حقیقت.
آنها این اقدام را در همان روز اول انجام دادند، زیرا بهزودی مشخص میشد که حذف کوبا از این فهرست چه اندازه موجب کاهش فشارها بر مردم ما خواهد شد.
ما میخواهیم از این فرصت استفاده کنیم تا از تلاشها و درخواستهای اعضای این ائتلاف برای خروج کوبا از آن فهرست قدردانی کنیم. این مسئلهای است که دولت پیشین ایالات متحده ناگزیر به پذیرش آن شد. همانطور که آن دولت، هرچند دیرهنگام، بهطور علنی اذعان کرد که هیچ دلیل یا استدلالی برای حفظ کشور ما در این فهرست جعلی و غیرقانونی وجود ندارد.
اما باید در نظر داشته باشیم که موضوع، تنها کوبا نیست. سراسر منطقه آمریکای لاتین و کارائیب تحت تهدید قرار دارد، و تنها با اتحاد میتوان در برابر ضدحمله امپریالیستی و الیگارشی که این تهدید را حفظ میکند، ایستادگی کرد.
ما هرگز نمیتوانیم دخالتهایی را که تنها چند سال پیش در منطقه صلح ما رخ داد، فراموش کنیم—طرحهایی که هم خیالی و هم خطرناک بودند.
امروز، دولت ایالات متحده تلاش میکند گزینههای منطقه ما را تعیین کند، و این گزینهها عبارتاند از: یا تسلیم شدن، یا هدف حمله قرار گرفتن.
و از همان روز نخست، همانطور که شاهد بودهایم، دولت جدید ایالات متحده بیاحترامی آشکاری به مردم و نهادهای آمریکای لاتین و کارائیب نشان داده است، و از دروغ و فریب بهطور گستاخانهای استفاده میکند.
آنها از توهینهای نژادپرستانه، کلیشهها و تعمیمهای ناعادلانه برای معرفی میلیونها انسان بیگناه بهعنوان مجرم، صرفاً به دلیل آمریکای لاتینی یا کارائیبی بودن، استفاده میکنند. دولت ایالات متحده تهدید میکند و سعی دارد اعمال تحریمهای یکجانبه و سایر تصمیمات خود را بدون احترام به قوانین کشورهای دیگر، مشروع جلوه دهد.
در این شرایط، ما باید تفاوت میان لفاظیهای آنها و ناامیدیشان برای دستیابی به اهداف کوتاهمدت را بهخوبی تشخیص دهیم.
تنها چند ساعت پیش، در هاوانا، در یک نشست جهانی اختصاصیافته به خوزه مارتی و تعادل جهانی، درباره این مسائل صحبت شد. ما از شهید استقلال خود، خوزه مارتی، درسی ارزشمند درباره نحوه مواجهه با این چالشها گرفتهایم. اجازه دهید سه جمله از مقالهای که در نشریه پاتریا منتشر شده، نقل کنم:
«نه ملتها و نه انسانها، به کسانی که خود را شایسته احترام نمبدانند، احترام نخواهند گذاشت.»
«انسانها و ملتها در این دنیا با انگشت به گوشت دیگران فشار میآورند تا ببینند نرم است یا مقاوم، و باید آنقدر مقاوم بود که انگشتان گستاخ را پس بزند.»
«… کوباییها نشان دادهاند که در برابر سیلی، تنها یک روس وجود دارد—همه ما مقاومت میکنیم، چرا که همه ما باید رنج ببریم.»
لازم نیست اضافه کنم که انقلاب کوبا، تحت هدایت فیدل، تمام اندیشههای خوزه مارتی را در بر میگیرد. اندیشهای که سرچشمهای از کرامت، همبستگی و ضد امپریالیسم است.
ما نباید فریب تحریکات دولت جدید ایالات متحده را بخوریم و به شیوهای که آنها تحمیل میکنند، حرکت کنیم. ما آرامش خود را حفظ خواهیم کرد، هر اقدام را با دقت تحلیل میکنیم و هر زمان که لازم باشد، با همان شجاعتی که همواره رهبران ما—فیدل کاسترو، هوگو چاوز و رائول کاسترو—از خود نشان دادهاند، پاسخ خواهیم داد.
بدون تردید، در فضای سیاسی و ژئواستراتژیک کنونی، عوامل تنشزا میان ایالات متحده و آمریکای لاتین بیش از پیش تشدید خواهند شد.
این دیگر یک حدس و گمان نیست. خود دولت امپریالیستی ایالات متحده بهطور علنی تهدیدهایی علیه تمامیت ارضی ملتها بیان کرده است. این تهدیدها در اظهاراتشان درباره کانال پاناما و اقداماتی که برای بازنویسی نقشه جغرافیایی منطقه انجام دادهاند، مشهود است.
در نهایت، ممکن است شکافها و تفاوتها عمیقتر شوند.
این نخستین بار نیست. به یاد داشته باشیم که در دوره نخست ریاستجمهوری ترامپ، ساختارهای منطقهای دچار انشقاق یا نوعی فلجشدگی شدند و برخی کشورها تشویق شدند تا به بهانه لزوم حذف ساختارهای دارای جهتگیری ایدئولوژیک، تشکیلات جدیدی را در منطقه تأسیس کنند.
فراموش نکنیم—و در اینجا چند یادداشت هم دارم—که دولت قبلی در موضوع مهاجرت چه اقداماتی انجام داد. دولت دونالد ترامپ بین سالهای ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۱ از ساخت دیوار مرزی با مکزیک حمایت کرد، سیاست تحمل صفر و جدایی خانوادهها را اجرا کرد که موجب جدا شدن هزاران کودک مهاجر از والدینشان در مرز شد. همچنین این دولت محدودیتهایی برای حق پناهندگی و برنامههای حمایت از پناهجویان وضع کرد.
فراموش نکنیم برنامه «ماندن در مکزیک» را، که پناهجویان را ملزم میکرد تا زمان بررسی پروندههایشان در مکزیک اجازه اقامت داشته باشند را همین دولت به سطحی تاریخی کاهش داد.
ترامپ در آن زمان تلاش کرد برنامه DACA (اقدام معوق برای کودکان مهاجر) را لغو کند—برنامهای که از اخراج جوانان فاقد مدارک که در کودکی به ایالات متحده آمده بودند، جلوگیری میکرد—اما این تصمیم توسط دادگاهها مسدود شد.
بااینحال، سیاست مهاجرتی او کاملاً ضدمهاجر بود، همراه با گفتمانی انتقادی که گاه مهاجران را تهدیدی برای امنیت و اشتغال آمریکاییها معرفی میکرد. این سیاست با انتقادات بسیاری مواجه شد، چرا که رویکردی کاملاً ملیگرایانه داشت و در راستای وعده معروف او برای «اولویت دادن به آمریکا» قرار میگرفت.
کوبا، در این زمینه، خواهان مهاجرتی منظم، ایمن، قانونمند و در عین حال محترم به حقوق بشر است.
کوبا همچنین از حفظ سلک (CELAC) بهعنوان بستر مشروع گفتوگو و هماهنگی سیاسی بین ۳۳ کشور منطقه و پایبندی به اصول آن حمایت میکند—اصولی که اکنون بیش از هر زمان دیگری ضروری هستند.
در چارچوب آلبا-TCP، اولویت بر تقویت یک برنامه اقتصادی مبتنی بر تکامل و همافزایی خواهد بود تا از ظرفیتهای بالقوه هر کشور بهطور کامل استفاده شود.
در خصوص سایر مسائل مهاجرتی، مایلیم بار دیگر دیدگاههای خود را اعلام کنیم:
برای کوبا، اخراج خشونتآمیز و بیرویه مهاجران از ایالات متحده، بازداشتهای خودسرانه و سایر موارد نقض حقوق بشر غیرقابلقبول است—اقداماتی که علاوه بر این، بهعنوان ابزار فشار سیاسی و باجگیری علیه ملتهای آمریکای لاتین به کار میروند.
ایجاد یک مرکز بازداشت در پایگاه دریایی آمریکا در گوانتانامو، که قرار است دهها هزار نفر را در آن زندانی کنند، یک اقدام وحشیانه است. این مرکز همچنین تهدیدی برای امنیت ملی کوبا و منطقه محسوب میشود. این پایگاه نظامی بخشی از خاک کوبا را علیرغم مخالفت مردم و دولت این کشور اشغال کرده است. افزون بر این، مرکزی برای بازداشت و شکنجه در خود جای داده که بارها از سوی جامعه بینالمللی محکوم شده است.
ساختن یک رویکرد مهاجرتی مبتنی بر صلح، تفاهم و همکاری، بدون سیاسیسازی، نیازمند تلاش مشترک و هماهنگ ماست.
بازگرداندن مهاجران باید در چارچوب توافقات دوجانبه یا چندجانبهای انجام شود که حاکمیت هر کشور و اصل عدم مداخله در امور داخلی دیگران را تضمین کند.
بیشتر مهاجرانی که در ایالات متحده هستند، به دلیل شرایط اقتصادی این کشور و برای تأمین نیازهای اساسی خود به آنجا مهاجرت کردهاند—نیازهایی که اقتصاد کشورهایشان قادر به تأمین آن نیست. در بسیاری از موارد، این امر ناشی از سیاستهای اقتصادی و تجاریای است که خود ایالات متحده ترویج داده است، همانطور که مادورو اشاره کرد.
در مورد خاص کوبا، کاملاً روشن است که دولت ایالات متحده برای مهاجران کوبایی، فارغ از اینکه از چه طریقی وارد آن کشور شوند، امتیازات ویژهای قائل است. این در حالی است که تحریم اقتصادی و سیاست «فشار حداکثری» آمریکا بهگونهای طراحی شدهاند که سطح زندگی کوباییهایی را که در کشور خود ماندهاند، کاهش دهند.
مهاجران و جریانهای مهاجرتی یک مشکل نیستند، بلکه پدیدهای متعلق به دوران ما و بازتابی از چالشهای نظام بینالمللی و نظم اقتصادی ناعادلانه حاکماند.
توقف کمکهای رسمی، نشانهای از سیاست خودخواهانه و تبعیضآمیز ایالات متحده است.
دستورهای اجرایی اولیه ترامپ، ازجمله خروج از توافق پاریس، اعلام وضعیت اضطراری ملی در حوزه انرژی، و آزادسازی منابع انرژی آمریکا، تأثیرات بسیار منفی بر تلاشهای جهانی برای مقابله با تغییرات اقلیمی و بحران محیط زیست در سراسر جهان خواهند داشت.
در برابر چالشهایی که همکاری بینالمللی را تهدید میکنند، امروز بیش از هر زمان دیگری باید پاسخهایی قاطع از جانب جنوب جهانی ارائه شود. در این راستا، همگرایی منطقهای نقشی حیاتی در مطالبه حقوق مشروع ما ایفا خواهد کرد، و به نظر میرسد که در این نشست باید درباره این مسائل به توافقهایی برسیم.
برادران:
مفهوم «وحدت در عین تنوع» که ژنرال رائول کاسترو روز بر آن تأکید کرده است—بهعنوان ویژگی برجسته سلک و دیگر مکانیسمهای یکپارچگی منطقهای—امروز بیش از پیش اهمیت دارد، زیرا تلاشها برای ایجاد شکاف در میان ما و بازگرداندن ما به گذشتهای که در آن به توافقات مهمی درباره اولویتهای کشورهای منطقه دست یافتهایم، رو به افزایش است.
در برابر ضدحمله امپریالیستی، باید با وحدت و جهانیسازی همبستگی پاسخ دهیم، با ترویج یکپارچگی، همکاری و گفتوگو.
برنامه راهبردی ۲۰۳۰ ائتلاف ما که در ۲۴ آوریل ۲۰۲۴ در جریان بیستوسومین اجلاس سران در کاراکاس توسط رؤسای دولتها و کشورها تصویب شد، بیانگر تلاش و کار جمعی این جامعه کوچک از ملتهاست و نقشه راهی است که باید ما را به دستاوردهای جدید هدایت کند.
ما ابتکاراتی را که ائتلاف در راستای اجرای این برنامه راهبردی پیش برده، ارج مینهیم.
از ابتکار AgroAlba حمایت میکنیم—طرحی که با امضای توافقنامه چارچوبی در بیستوچهارمین اجلاس ALBA-TCP در ۱۴ دسامبر ۲۰۲۴ در کاراکاس، پیشرفت مهمی داشت. اکنون وظیفه ما این است که در سطح دوجانبه کار کنیم تا سازوکارهایی را برای افزایش تولید غذا و تضمین امنیت غذایی و تغذیهای خود ایجاد کنیم.
به نظر من، با در نظر گرفتن چالشهای کنونی کشورهای ما، مهم است که در طرح AgroAlba، فناوریهای مرتبط با کشاورزی اکولوژیک را نیز برای تولید مواد غذایی بگنجانیم.
کوبا همچنین در مطالعهای که بانک ALBA و دبیرخانه اجرایی ائتلاف به SELA سفارش داده بودند، مشارکت کرد. این مطالعه، پس از تکمیل، به شناسایی بخشهایی از تولیدات ملی کمک خواهد کرد که میتوانند مبادلات تجاری بین ملتهای ما را تقویت کرده و مکمل اقتصادی موردنیاز را فراهم کنند.
برای دستیابی به این هدف، توسعه مسیرهای ارتباطی دریایی و هوایی برای بهبود اتصال بین کشورهای عضو، ضروری خواهد بود.
در مورد هوش مصنوعی، مایلم تأکید کنم که این فناوری تحولآفرین میتواند به کشورهای جنوب، به کشورهای عضو ائتلاف ما، کمک کند تا در صورت استفاده هماهنگ، به نتایج مثبتی دست یابند. استفاده از هوش مصنوعی مزایای متعددی دارد، از جمله پیشرفتهای پزشکی، افزایش کارایی و بهرهوری، نوآوری در خدمات، کمک به توسعه پایدار و تسهیل دسترسی به آموزش و دانش.
اما چالشها و نگرانیهایی نیز در استفاده از هوش مصنوعی وجود دارد، مانند مسائل اخلاقی و حریم خصوصی، تبعیض و سوگیری، تأثیر بر اشتغال، عدم شفافیت و حتی خطرات وجودی.
در کشور ما، یک استراتژی توسعه هوش مصنوعی تدوین و تصویب شده است که مبتنی بر اصول اخلاقی و سازگار با ارزشهای ماست. همچنین، سیستمی برای حمایت از این استراتژی ایجاد کردهایم.
ما از سرمایه انسانی ماهر و آموزشدیده برخورداریم. اگرچه زیرساختهای قدرتمندی در اختیار نداریم، اما پروژههایی را در برخی مراکز تحقیقاتی آغاز کردهایم که باید تجربیات و الگوهای موفق آنها را گسترش دهیم.
ما در حوزههایی مانند آموزش و پرورش، سلامت و کشاورزی پروژههایی را توسعه دادهایم.
همچنین توافقاتی برای همکاری با کشورهای دیگر و سازمانهای بینالمللی منعقد کردهایم، هرچند که تحریمهای اقتصادی همچنان مانعی در مسیر توسعه زیرساختهای ما هستند.
اعلام ایجاد یک مرکز تخصصی در کاراکاس توسط ونزوئلا در اجلاس دسامبر گذشته میتواند نیروی محرکی برای همکاری فوری ما در این حوزه مهم باشد—حوزهای که میتواند نقش بزرگی در توسعهایفا کند که همگی آرزوی آن را داریم.
در نهایت، اگر این آلترناتیو، که بر اساس اصل بولیواری یکپارچگی بنا شده و راه نجات ماست، همچنان با وحدت بیشتر، پویایی بیشتر، هماهنگی بیشتر و عزم بیشتر برای تقویت و حتی احیای برخی پروژههای تأثیرگذار گذشته پیش برود، اگر هیچ عامل خارجی نتواند ما را از مسیر خود منحرف کند، هیچکس و هیچچیزی قادر نخواهد بود ما را از تحقق رؤیاهایی که نسلهای بیشماری برای آنها جنگیدهاند، باز دارد.
این تعهد کوبا به ائتلاف ما، به ملتهای عضو آن، و البته، تعهد ما به همراهی در این مبارزه است.
تا پیروزی، همیشه!
بسیار سپاسگزارم.
مجله جنوب جهانی-بررسی مسائل جنوب جهانی – سال بیستم 