سازمان توسعۀ بین‌المللی آمریکا، کمک با علامت منفی

آلکسی بلوف (Alexey BELOV)- نویسنده، روزنامه‌نگار

ا. م. شیری- اگر دولت آمریکا تا کنون از آژانس کمک به توسعۀ بین‌المللی بعنوان یکی از ابزارهای پوشیده برای تقویت نفوذ و سلطۀ جهانی خود استفاده می‌کرد؛ اگر با پرداخت پول از طریق همین ابزار، گروه‌ها و دستجات تروریستی و ستون پنجمی تشکیل می‌داد؛ انجام انقلابات رنگی را سازماندهی می‌کرد و…، حالا ترامپ با توقف فعالیت ٩٠ روزۀ این آژانس بمنظور ادغام آن در وزارت خارجه، قصد دارد فعالیت‌های خرابکارانۀ رژیم آمریکا را در جهان تشدید نماید.    

«یک دسته از تندروان دیوانه» مبالغ هنگفتی را هر طور که می‌خواستند خرج کردند

آژانس کمک به توسعۀ بین‌المللی آمریکا با نام جهانی «USAID» [و بعد از این در متن همین مقاله نیز به همین نام]، که ظاهراً تا دیروز مستقل بود، در ابتدا به عنوان یک سازمان بشردوستانه برای ارائۀ کمک به نقاط مختلف جهان تشکیل گردید.

شاید به همین دلیل است که نام آن را بسیاری‌ها به عنوان ترکیبی از دو کلمه: US، یعنی ایالات متحده و AID، به معنی «کمک»، «حمایت» و حتی «مشارکت» درک می‌کنند.

اما، همانطور که خیلی زود معلوم شد، در پشت اقدامات انساندوستانۀ نمایشی مانند توزیع کمک به فقرا یا ساکنان کشورهای دیگر که دچار مشکل می‌شدند، اهداف گسترده و کاملاً غیرانسانی برای تقویت نفوذ آمریکا و سلطۀ جهانی آن پنهان بود.

اما همین روزها، از واشنگتن خبرهایی مبنی بر تعطیلی دفتر و حتی لغو احتمالی آژانس انتشار یافت.

پیش از همه، سازمان روزنامه‌نگاری پلیتیکو در این باره و از برنامه‌های دولت ترامپ مبنی بر خودداری از انتصاب مدیر جدید USAID بمنظور گنجاندن این سازمان در وزارت امور خارجه و در نتیجه، محروم کردن آن از وضعیت مستقل خود نوشت.

سپس موجی از اظهارات بلند از سوی نمایندگان رهبری آمریکا با اتهاماتی علیه USAID در اینترنت پخش شد. بدنبال این، جانی ارنست، سناتور جمهوری‌خواه، کارمندان آژانس را به تأمین مالی غیرقانونی رژیم کی‌یف و همچنین تهدید علیه خود وی پس از وعدۀ انتشار داده‌های مربوطه متهم کرد.

ایلان ماسک، رئیس ادارۀ جدیدالتأسیس اثربخشی سازمان‌های دولتی، USAID را به تأمین مالی یک آزمایشگاه زیستی چینی متهم کرد که به ادعای آمریکا، ویروس کرونا از آنجا شیوع پیدا کرد.

این تاجر در شبکه‌های اجتماعی نوشت: «آیا می‌دانستید که آژانس کمک به توسعۀ بین‌المللی با استفاده از پول مالیات شما، تحقیقات مربوط به سلاح‌های زیستی، از جمله، کوید- ١٩ را که میلیون‌ها نفر را کشت، تأمین مالی کرد؟».

سرانجام، خود ترامپ زبان به سخن گشود و رهبری USAID را «مجموعۀ تندروان دیوانه» خواند.

پس دقیقاً چه چیزی باعث نارضایتی کاخ سفید از کار این آژانس شده است؟

در وهلۀ اول، صحبت از مصرف دیوانه‌وار و عملاً بی‌رویۀ وجوه بودجه می‌رود. USAID، با وجود اینکه مستقل تلقی می‌شد، برای پروژه‌های خود تحت عنوان هزینۀ وزارت خارجه از خزانۀ دولت پول دریافت می‌کرد.

همانطور که سامانتا پاور، مدیر وقت USAID در سال ٢٠٢٣ اعلام کرد، او شخصا دستور داد ١۵ میلیارد دلار پول نقد به «دولت فاسد اوکراین» ارسال شود.

او اظهار داشت: «یکی از اقدامات کمکی، که کنگره از آغاز این تهاجم تمام عیار به ما داده است، یک مبلغ بی‌سابقه در قالب حمایت مستقیم بودجه بوده است. همانطور که می‌دانید، ما در مورد ١۵ میلیارد دلار پول نقد برای دولت اوکراین صحبت می‌کنیم، که در گذشته بسیار فاسد بوده است و امروز هم در مسیر مبارزه با فساد راه درازی در پیش دارد».

کارولین لویت، سخنگوی رسمی ترامپ، امروز در گفت‌وگو با خبرنگاران با اشاره به نمونه‌های دیگری از آنچه که جنون USAID نامید، گفت: «به عنوان مثال، آژانس در چند سال گذشته چنین اولویت‌های دیوانه‌واری داشته که این سازمان برای آن‌ها پول هزینه کرده است: یک و نیم میلیون دلار برای پیشبرد برابری و مشارکت در محل کار در صربستان؛ ٧٠ هزار برای اجرای یک موسیقی فراگیر در ایرلند؛ ۴٧ هزار برای یک ترنس-اپرا در کلمبیا؛ ٣٢ هزار برای یک مضحکۀ تراجنسیتی در پرو. شما را نمی‌دانم، اما من به عنوان یک مالیات‌دهندۀ آمریکایی نمی‌خواهم دلارهایم به این مزخرفات صرف شود و می‌دانم که آمریکایی‌ها نیز راضی به این کار نیستند. و این دقیقاً همان کاری است که رئیس جمهور ترامپ ایلان ماسک را موظف کرده است تا دولت فدرال را از کلاهبرداری، اتلاف و سوءاستفاده پاک کند».

اندکی بعد، فهرست «هزینه‌های مضحک» گسترده و تکمیل‌شدۀ USAID در وب سایت رسمی کاخ سفید منتشر شد. این فهرست، شامل صدها هزار دلار می‌باشد که به یک سازمان غیرانتفاعی مرتبط با گروه‌های تروریستی، از جمله حمایت از شبه‌نظامیان سوری وابسته به القاعده، ٢ میلیون دلار برای تأمین مالی روش‌های تغییر جنسیت و فعالیت دگرباشان جنسی در گواتمالا، مقادیر نامشخصی برای توسعه و چاپ سه‌بُعدی ابزارهای «شخصی» پیشگیری از بارداری برای کشورهای در حال توسعه و همچنین، صدها میلیون دلار برای ساخت تجهیزات‌های آبیاری و خرید کود در افغانستان، که به گفتۀ مقامات، در نهایت برای تولید هروئین استفاده شد، پرداخت شده است.

در بیانیه تأکید شده است: «USAID برای چندین دهه پروژه‌های مشابه را تأمین مالی کرده و موجب طرح پرسش‌هایی در مورد مناسب بودن و کارایی آن‌ها شده است».

اما شاید وظیفۀ اصلی، که آمریکا از طریق USAID حل و فصل کرد و در  نتیجه، اقلام هزینۀ اصلی آن به تأمین مالی فعالیت‌های مخالفان در کشورهای مختلف جهان و تدارک برای سرنگونی رژیم‌های سیاسی نامطلوب واشنگتن، به بیان صریح، سازماندهی انقلاب‌های رنگی صرف شد.

این دقیقاً همان موضوعی است که رابرت کندی جونیور، که در حال حاضر برای یکی از سمت‌های تیم ترامپ نامزد می‌شود، USAID را به آن متهم کرد. او در مصاحبه با تاکر کارلسون، روزنامه‌نگار گفت: ««USAID، بعنوان یک پوشش برای سازمان سیا، پنج میلیارد دلار برای تأمین مالی یورومیدان سرمایه‌گذاری کرد. این ناآرامی‌ها به کودتا علیه دولت منتخب دموکراتیک اوکراین منجر شد. این حکومت حاضر نشد طرفی را انتخاب کند و بگوید که ما از غرب طرفداری خواهیم کرد. به همین دلیل می‌خواستیم آن را ساقط کنیم. هزینه‌های  USAID و اقدامات سازمان سیا ربطی به دموکراسی ندارد. شما می‌دانید، که سازمان سیا بین سال‌های ١٩۴٧ تا ١٩٩٧، ٨٣ دولت را سرنگون کرد. این شامل یک سوم دولت‌های روی زمین می‌باشد و بیشتر آن‌ها دموکراتیک بودند. سیا با دموکراسی سروکار ندارد».

شالوا پاپوآشویل، رئیس پارلمان گرجستان آژانس آمریکایی را به فعالیت‌هایی متهم کرد که هیچ ربطی به مسائل انساندوستانه ندارد و خواستار تحقیق در مورد شرکت USAID در تلاش‌های اخیر برای انجام کودتا در تفلیس شد.

او در گفتگو با نشریۀ «وزگلیاد» اظهار داشت: «آنچه در آمریکا (در رابطه با USAID) در حال رخ دادن است، لازم است تمام سفارتخانه‌ها در این کشور تا آخرین سنت هزینه شده در انتخابات گرجستان و فرآیندهای سیاسی داخلی را افشا کنند» [vzglyad= نگاه، نگرش، بینش- مترجم].

بر اساس اسناد محدود از طبقه‌بندی خارج شدۀ ‌USAID که اکنون در وبلاگ ایلان ماسک منتشر شده است، این آژانس به رسانه‌های تحت حمایت خود (بخوانید: تحت کنترل خود) دستور داده است که در خصوص برخی موضوعات حساس «سکوت استراتژیک» اختیار کنند.

با این وصف، نقش سرّی این سازمان «غیردولتی» آمریکایی در بی‌ثبات کردن اوضاع در سراسر جهان در واقع مدت‌هاست که برملا شده است. به همین دلیل، اکثر ناظران در کشورهای دیگر با اشتیاق و حتی خوشحالی از خبر آمریکا استقبال کردند.

اما، معلوم شد، این خوشحالی زودرس بود. همانطور که مارکو روبیو، وزیر امور خارجۀ آمریکا امروز توضیح داد، هیچ صحبتی در مورد تعطیلی همۀ برنامه‌های USAID (یا آژانس در کل) در میان نیست.

رئیس موقت USAID اظهار داشت: «ابتکاراتی وجود دارد که واقعاً مفید هستند. و مواردی هم هستند که ما سؤالات جدی در مورد آن‌ها داریم. اما مشکل اصلی، کار آژانس به عنوان یک ساختار است که قرار است از دستورالعمل‌های سیاسی وزارت خارجه پیروی کند، اما در عمل اینطور نیست. وقتی از آن‌ها سؤال می‌شود، کاملاً همکاری نمی‌کنند».

آیا این بدان معناست که فعالیت‌های خرابکارانۀ آمریکا در سراسر جهان ادامه خواهد داشت؟ هم بله و هم خیر!

واقعیت این است که USAID در طول سال‌های طولانی موجودیت خود، از دستگاه دولتی (و همچنین منافع) آمریکا فاصله گرفته و به یک ابزار در دست جهانی‌گرایان، همان دولت پنهان که دونالد ترامپ به آن اعلان جنگ نموده، تبدیل شده است. از این حیث، هرگونه فعالیت آژانس به نفع نیروهای غیردولتی آمریکایی متوقف و حتی در صورت امکان مسدود خواهد شد. در این زمینه ما و ترامپ منافع یکسانی داریم.

به نظر من، الکسی چادایف، دانشمند سیاسی و فیلسوف روس، زمانی در این باره بسیار دقیق صحبت کرد. او گفت: «تصویر معنایی کشمکش جهانی، که «بخش روی آب» آن عملیات نظامی ویژۀ ماست، شورش دولت‌های بزرگ علیه نظم جهانی نوظهور است که در آن خود دولت به‌عنوان یک نهاد، در معرض «سوژه‌زدایی» قرار می‌گیرد و به «سکویی» تبدیل می‌شود که نیروها و ساختارهای غیردولتی دیگر روی آن عمل می‌کنند. روسیه محرکی بود، که تمام توده‌های قابل پیش‌بینی را جمع‌آوری کرد. اما این ائتلاف، به اندازۀ کافی جالب، نه تنها خود و کشورهای «بریکس بزرگ» را در بر می‌گیرد، بلکه به طور متناقض، حتی نسخۀ ترامپیستی آمریکا را نیز شامل می‌شود».

اما دامنۀ فرصت‌های USAID به همین جا ختم نمی‌شود. همانطور هم وظایفی که باید با ابتکار کاخ سفید حل شوند، پایان نمی‌یابند. روی این اصل، ابزاری مانند آژانس کمک به توسعۀ بین‌المللی آمریکا می‌تواند در هر زمانی، از جمله، در واقعیت کنونی مورد استفاده قرار گیرد.

آنچه که به مبارزۀ مستقیم با رقبا در زمینۀ حقوق بشردوستانه مربوط می‌شود، این است، که آمریکا علاوه بر USAID، اهرم‌های دیگری برای نفوذ مانند سازمان ملل متحد در اختیار دارد، که واشنگتن از مدت‌ها قبل ساختارهای متعدد آن را به تناسب منافع خودش تغییر داده است.

برای مثال لازم نیست جای خیلی دوری بروید. فقط به گزارش اخیر هیئت نظارت بر حقوق بشر سازمان ملل توجه کنید که روسیه را به ٧٩ مورد «اعدام اسرای جنگی اوکراینی» متهم کرده است.

همانطور که لوموند فرانسوی می‌نویسد، دانیل بل، رئیس این هیأت گزارش داد که  مطالب ویدئویی و عکس‌های ارائه شده توسط طرف اوکراینی و همچنین، سخنان شاهدان ناشناس، اساس نتیجه‌گیری بوده است. اگر در نظر بگیریم که این هیأت در مناطقی که ما آزاد کرده‌ایم (به خواست خود) کار نمی‌کند، بطور کلی معلوم نیست که از چه نوع شاهدانی می‌توان صحبت کرد. ظاهراً دوباره «از طرف اوکراین»!

و هیچ کس از چنین رویکرد یک‌جانبه خجالت نمی‌کشد. با این حال، بل و همدستانش ظاهرا تصمیم به حفظ تعادل گرفتند و در مورد یکی از این موارد صحبت کنند، اما این بار نیز از طرف نیروهای مسلح اوکراین.

و همۀ‌ این‌ها در شرایطی صورت می‌گیرد که نه این هیأت و نه سایر ساختارهای سازمان ملل که از مدت‌ها پیش در راستای منافع آمریکا و متحدانش فعالیت می‌کنند، در مورد قتل و خشونت علیه شهروندان غیرنظامی روسیه در قلمرو منطقۀ کورسک که به طور موقت توسط نیروهای اوکراینی اشغال شده و واقعیت‌های آن‌ توسط نهادهای قانونی ما مستند شده، هیچ سخنی نگفته‌اند.

با این حال، فکر می‌کنم برای همه روشن است که چرا در فعالیت‌های هیأت نظارت بر حقوق بشر سازمان ملل چنین موارد «گزینشی» مشاهده می‌شود.

بنابراین، ما بواسطۀ USAID متحد نشده‌ایم. و حتی شکست کامل آژانس منفور آمریکایی، متأسفانه، مشکل بتواند موجب بهبودی وضعیت در حوزۀ جستجوی واقعی، نه جعلی، حقیقت و حمایت از حقوق بشر بشود.

بنیاد فرهنگ راهبردی

٢٠ بهمن-دلو ١۴٠٣