نوشته: هِدِلبِرتو لوپز بلانش
ترجمه مجله جنوب جهانی

پیش از آغاز دوره جدید ریاست‌جمهوری خود در ۲۰ ژانویه ۲۰۲۵، دونالد ترامپ بارها تأکید کرده است که اصل اساسی سیاست خارجی او «صلح از طریق جنگ» خواهد بود و تنها در چند روز این رویکرد به‌وضوح آشکار شده است.

او با خشونتی شدید به دنبال تحقق اهداف امپریالیستی خود رفته و با اعلام اعمال تعرفه‌های تجاری بر مکزیک، کانادا و چین، در صورتی که خواسته‌هایش اجرا نشوند، سیاست خود را پیش می‌برد.
دستور اجرایی ترامپ از اول فوریه، تعرفه‌هایی ۲۵ درصدی بر تمامی محصولات وارداتی از مکزیک و کانادا و ۱۰ درصدی بر کالاهای وارداتی از چین را مقرر کرده است. با این حال، تهدیدهای اعمال تعرفه بر مکزیک و کانادا، پس از مذاکرات ترامپ با همتایان خود، کلودیا شینبائوم و جاستین ترودو، برای یک ماه به تعویق افتاد.
در این راستا، مکزیک متعهد شد که ۱۰ هزار نیروی امنیتی به مرزهای خود اعزام کند تا مهاجرت غیرقانونی و احتمال ورود فنتانیل به ایالات‌متحده را کنترل کند. از سوی دیگر، واشنگتن وعده داد که از ارسال تسلیحات قدرتمند به مکزیک که توسط کارتل‌های مواد مخدر مورد استفاده قرار می‌گیرد، جلوگیری کند.
همچنین، نخست‌وزیر کانادا اعلام کرد که کشورش مرزهای خود را با ۱۰ هزار نیروی امنیتی تقویت کرده و منابع مالی بیشتری را برای جلوگیری از ورود فنتانیل اختصاص خواهد داد.
رئیس‌جمهور مکزیک نیز در پاسخ شدیدالحن به ترامپ تأکید کرد: «اگر دولت ایالات‌متحده و نهادهایش واقعاً قصد مقابله با بحران مصرف فنتانیل در کشور خود را دارند، می‌توانند، برای نمونه، فروش مواد مخدر در خیابان‌های شهرهایشان را کنترل کنند—کاری که انجام نمی‌دهند—و همچنین با پول‌شویی حاصل از این تجارت غیرقانونی، که به جامعه آن‌ها آسیب جدی وارد کرده است، مقابله کنند.»
در مورد چین، که آمریکا آن را بزرگ‌ترین رقیب اقتصادی خود در عرصه بین‌المللی می‌داند، پکن نیز در اقدامی متقابل، تعرفه‌ای ۱۵ درصدی بر برخی کالاهای آمریکایی وضع کرده است.
دولت جدید آمریکا با اعمال تعرفه‌ها تلاش دارد تا بدهی عظیم خارجی خود را که به ۳۶ تریلیون دلار رسیده است، کاهش دهد.
طبق برآوردهای «کمیته‌ای برای یک بودجه فدرال مسئولانه»، تعرفه‌های ۲۵ درصدی بر مکزیک و کانادا و ۱۰ درصدی بر چین می‌تواند تا سال ۲۰۳۵، حدود ۱.۳ تریلیون دلار درآمد خالص برای آمریکا ایجاد کند. بااین‌حال، این سیاست به زیان قابل‌توجه کشورهای هدف منجر خواهد شد و همچنین به دلیل وابستگی آمریکا به کالاهای وارداتی، موجب افزایش شدید تورم در این کشور خواهد شد.
جبهه جدید ترامپ در آمریکای لاتین
ترامپ، علاوه بر فشار اقتصادی، تلاش دارد که با تهدید و اعمال فشار، کنترل خود را بر کل منطقه آمریکای لاتین گسترش دهد. در همین راستا، او مارکو روبیو، سیاستمدار راست‌گرای افراطی و رئیس جدید وزارت خارجه آمریکا را برای سفری به چند کشور منطقه اعزام کرده است.
روبیو سفر خود را از پاناما آغاز کرد و این کشور را با تهدید به بازپس‌گیری کنترل کانال استراتژیک پاناما، تحت فشار قرار داد.
در نتیجه، رئیس‌جمهور پاناما، خوسه رائول مولینو، بلافاصله در برابر خواسته‌های واشنگتن تسلیم شد و توافق کشورش با چین در چارچوب «ابتکار کمربند و راه» را لغو کرد تا شرکت چینی Hutchison Ports فعالیت‌های خود در بنادر مجاور کانال را متوقف کند. او همچنین پیشنهاد داد که مهاجران از طریق فرودگاهی در منطقه داریِن اخراج شوند. علاوه بر این، مقام‌های کانال پاناما متعهد شدند که عبور کشتی‌های جنگی آمریکا را تسهیل کنند.
در السالوادور، رئیس‌جمهور نایب بوکله اعلام کرد که کشورش آماده است زندانیان دارای تابعیت آمریکایی را که از ایالات‌متحده اخراج می‌شوند، بپذیرد و آن‌ها را در زندان‌های خود اسکان دهد. مارکو روبیو در واکنش گفت: «هیچ کشوری تاکنون چنین پیشنهاد دوستانه‌ای ارائه نکرده است (…) ما عمیقاً سپاسگزاریم.»
در جریان این سفر، روبیو از کاستاریکا، گواتمالا و جمهوری دومینیکن نیز بازدید کرد و به این کشورها به‌عنوان «دوستان آمریکا» وعده کمک‌های اقتصادی داد. هم‌زمان، او به‌شدت به نیکاراگوئه، ونزوئلا و کوبا حمله کرد و آن‌ها را «دشمنان بشریت» نامید که به ادعای او، «بحران مهاجرتی را ایجاد کرده‌اند.»
واکنش قاطع کشورهای تحت فشار
همان‌طور که انتظار می‌رفت، رهبران این کشورها بلافاصله و با قاطعیت تمام، ادعاهای دروغین وزیر خارجه آمریکا را رد کردند.
میگل دیاز کانل، رئیس‌جمهور کوبا، اظهار داشت:
«بی‌شرمی بار دیگر بر سیاستمداران ریاکار آمریکایی مسلط شده است، چراکه روشن است که بحران مهاجرت در کوبا به‌طور مستقیم با تشدید سیاست محاصره اقتصادی آمریکا ارتباط دارد. تحریم‌های واشنگتن مردم کوبا را از دسترسی به نیازهای اساسی محروم می‌کند.»
او همچنین هشدار داد:
«نئوفاشیسمی که از واشنگتن هدایت می‌شود، تهدیدی برای بشریت است.»
دیاز کانل سپس پرسید:
«چه کسانی دشمنان بشریت هستند؟ کسانی که در برابر تحریم‌ها مقاومت کرده و همچنان با دیگر ملت‌ها همبستگی دارند، یا آن‌هایی که با اعمال تحریم‌ها، قوانین بین‌المللی را زیر پا می‌گذارند؟ دشمن واقعی بشریت، همان امپریالیسم آمریکایی است که با جاه‌طلبی توسعه‌طلبانه خود، سودای حکمرانی بر جهان را در سر دارد.»
آینده‌ای پرچالش برای آمریکای لاتین و جهان
آنچه روشن است، این است که آمریکای لاتین و کل جهان با سال‌های دشواری روبه‌رو خواهند بود. ایالات‌متحده، که برای حفظ سلطه در حال افول خود تلاش می‌کند، ناچار خواهد شد که دیر یا زود از بسیاری از مواضع خود عقب‌نشینی کند و جای خود را به اراده اکثریت ملت‌های جهان بدهد.

هدِلبِرتو لوپز بلانش،
روزنامه‌نگار، نویسنده و پژوهشگر کوبایی، متخصص در سیاست بین‌الملل.