توافق منابع طبیعی واشنگتن با کی‌یف

نوشته‌ی یورگ کرونائر
منتشر شده در یونگه ولت
ترجمه مجله جنوب جهانی

در میان تمام هیاهوی به‌حقی که بر سر تحمیل منابع طبیعی از سوی ایالات متحده به اوکراین به پا شده است، نباید دو نکته را فراموش کرد. نخست اینکه، مدت‌هاست که مشخص شده اوکراین پس از پایان جنگ، برای دهه‌ها در نوعی بردگی بدهی، وابسته به غرب خواهد بود. از آنجا که اتحادیه اروپا بخش عمده‌ای از حمایت‌های جنگی خود از اوکراین را به‌صورت وام ارائه کرده، بدهی‌های کی‌یف به بروکسل، بر اساس محاسبات کمیته‌ی لغو بدهی‌های نامشروع (CADTM) مستقر در لیژ، از پنج میلیارد یورو در فوریه‌ی ۲۰۲۲ به ۴۳ میلیارد یورو در نوامبر ۲۰۲۴ افزایش یافته است؛ این بدان معناست که بروکسل می‌تواند برای دهه‌ها اوکراین را تحت فشار قرار دهد.
نکته‌ی دوم این است که چنین رویکردی در دنیای ارزش‌های غربی کاملاً عادی است. به عنوان مثال، بریتانیا آخرین قسط وامی را که با آن کمک‌های تسلیحاتی و سایر کمک‌های دریافتی از ایالات متحده در جنگ جهانی دوم را پرداخت کرده بود، در اواخر سال ۲۰۰۶ به متحد اصلی خود انتقال داد. بدهی‌های لندن به واشنگتن در سال ۱۹۴۵ به دو برابر تولید ناخالص داخلی‌اش رسیده بود؛ پیروزی نظامی بریتانیا از نظر مالی آن را تا مرز ورشکستگی کشاند.
آنچه در روش دولت ترامپ جدید است، این نیست که واشنگتن کی‌یف را تحت فشار قرار می‌دهد؛ بلکه صراحت بی‌رحمانه، شوونیسم و افراطی‌گری‌ای است که با آن این کار را انجام می‌دهد. ایالات متحده خواسته‌های خود را در بندهای پنهان قراردادهایی که در پشت درهای بسته مذاکره شده‌اند، مطرح نمی‌کند، بلکه با صدایی بلند در برابر چشم جهانیان اعلام می‌کند؛ این کشور نه تنها اوکراین را تحقیر می‌کند، بلکه این کار را به‌صورت علنی انجام می‌دهد. رئیس‌جمهور آمریکا این رویکرد را با اظهاراتی تحقیرآمیز همراه کرده و مدعی شده که طرف اوکراینی «می‌خواهد» از منابع طبیعی خود صرف‌نظر کند: «آن‌ها با این کار احساس خوبی دارند.»
ایالات متحده خواستار ۵۰ درصد از کل درآمدهای اوکراین نه تنها از فروش منابع طبیعی، بلکه از زیرساخت‌های این کشور، از جمله بنادرش است؛ مجموع این پرداخت‌ها باید به ۵۰۰ میلیارد دلار برسد که چندین برابر کمک‌های قبلی آمریکا به اوکراین است. حتی روزنامه‌ی راست‌گرای بریتانیایی تلگراف نیز این اقدام را به منزله‌ی تبدیل اوکراین جنگ‌زده به یک مستعمره تلقی می‌کند، به‌ویژه با توجه به اینکه این مطالبات عملاً غیرقابل تحقق و بنابراین دائمی هستند.
اما با وجود تمام جنجال‌ها، ممکن است دولت ترامپ با این رویکرد خود در قبال کی‌یف، تنها گام دیگری در مسیر افول جهانی آمریکا بردارد. به گفته‌ی وزیر دفاع سنگاپور، انگ انگ هن، در کنفرانس امنیتی مونیخ، تصویری که جهان از آمریکا دارد، در حال تغییر است. در حالی که این کشور زمانی به‌عنوان «آزادی‌بخش» در سال ۱۹۴۵ شناخته می‌شد و سپس به «قدرت مداخله‌گر جهانی» تبدیل شد، اکنون در حال بدل شدن به «صاحب‌خانه‌ای است که اجاره‌ها را وصول می‌کند.»
این سؤال که در درازمدت چه چیزی در انتظار متحدان آمریکا خواهد بود، نه تنها در اوکراین، بلکه به‌طور فزاینده‌ای در تایوان نیز مطرح می‌شود، جایی که ایالات متحده آن را همان‌گونه که اوکراین را در برابر روسیه قرار داد، در برابر چین قرار می‌دهد. و این پرسش نیز در حال برجسته‌تر شدن است که آیا بهتر نیست متحدان آمریکا به فکر یافتن «خانه‌ای جدید» باشند.