اورشلیم پست
ترجمه جنوب جهانی

این گزارش در حالی منتشر شده که گفته می‌شود روسیه در طول جنگ ۱۵ ماهه بین حماس و اسرائیل، مقاماتی را به ایران فرستاده است.

به گزارش بلومبرگ نیوز در روز سه‌شنبه، ایالات متحده ممکن است روسیه را به عنوان میانجی برای کمک به همکاری با تهران در زمینه یک توافق جدید با ایران به کار بگیرد.

این گزارش در شرایطی منتشر شده که منابع دیگر ادعا کرده‌اند روسیه در طول جنگ ۱۵ ماهه میان حماس و اسرائیل، مقاماتی را به ایران اعزام کرده است. در همین دوره، ایران دو بار حجم زیادی از موشک‌های بالستیک را به سمت اسرائیل شلیک کرد.

گزارش‌ها درباره احتمال کمک روسیه به مذاکرات هسته‌ای یک روز پس از آن منتشر شد که منابعی اعلام کردند محمدجواد ظریف، دیپلمات برجسته ایرانی که در مذاکرات هسته‌ای پیشین نقش مهمی داشت، از سمت خود کناره‌گیری کرده و رئیس‌جمهور ایران نیز هرگونه مذاکره با آمریکا را کم‌اهمیت جلوه داده است.

روسیه در سال‌های گذشته یکی از شرکای کلیدی ایران بوده است. این دو کشور در حمایت از حکومت بشار اسد در سوریه همکاری داشته‌اند و تهران نیز پهپادهایی در اختیار روسیه قرار داده است.

از سوی دیگر، این خبر در شرایطی منتشر شده که دولت دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، با ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، با مشکلات فزاینده‌ای روبه‌رو شده و به نظر می‌رسد که آماده بازنگری در ارسال تسلیحات و کمک‌های نظامی به اوکراین است.

آیا این بخشی از یک توافق کلان است که طی آن، ایالات متحده حمایت از اوکراین را کاهش دهد و در مقابل، روسیه ایران را به یک توافق جدید نزدیک کند؟ در گذشته، دولت باراک اوباما نیز روند آشتی با روسیه را با امید به دستیابی به توافق هسته‌ای با ایران پیوند داده بود. در آن زمان، روسیه از این شرایط بهره برد و در سال ۲۰۱۴ به اوکراین حمله کرد.

موضع جدید دولت ترامپ به نظر می‌رسد فراتر از صرفاً بررسی یک توافق احتمالی با ایران باشد. این موضع شامل تغییر تمرکز به چین و تنظیم مجدد روابط با روسیه نیز می‌شود. پرسش اصلی این است که آیا این تغییرات بیشتر به نفع روسیه خواهد بود یا آمریکا نیز از آن سود خواهد برد؟

روسیه در برابر چندین دولت آمریکا عملکرد برتری داشته است، از دوران جورج بوش گرفته تا کنون. این امکان وجود دارد که ولادیمیر پوتین تصور کند می‌تواند دولت ترامپ را نیز تحت‌الشعاع قرار دهد.

آیا ایران به دنبال توافق جدید است؟

اما آیا تهران اصلاً تمایلی به دستیابی به یک توافق جدید دارد؟ رهبر عالی ایران از منتقدان جدی اعتماد به آمریکا است. اولین دولت ترامپ از توافقی که اوباما مذاکره کرده بود، خارج شد و سیاست «فشار حداکثری» را جایگزین آن کرد.

با این حال، سیاست‌گذاران مخالف ایران دیگر بخشی از دولت جدید ترامپ نیستند. اما ایران امروز با ایران سال ۲۰۱۵ تفاوت دارد. ایران از مذاکراتی که روسیه میانجی‌گری کند، چه چیزی به دست می‌آورد؟ احتمال دارد که بتواند در مقابل امتیازاتی دریافت کند و برنامه هسته‌ای خود را همانند سال ۲۰۱۵ موقتاً متوقف کند.

تهران ممکن است تمایلی به دستیابی به سلاح هسته‌ای نداشته باشد، بلکه بخواهد از آن به عنوان ابزاری برای کسب امتیازات استفاده کند. برای دولت ترامپ، کاهش تنش‌ها با روسیه و ایران یک پیروزی محسوب می‌شود، زیرا دیگر نیازی به تمرکز بر خاورمیانه یا اروپا نخواهد داشت.

این مسئله به آن‌ها امکان تغییر تمرکز را می‌دهد. شایان ذکر است که اولین دولت ترامپ، قاسم سلیمانی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران را پس از آنکه شبه‌نظامیان وابسته به ایران در عراق به نیروهای آمریکایی حمله کردند، به قتل رساند. مذاکره با جمهوری اسلامی می‌تواند تهدیدات علیه نیروهای آمریکایی را کاهش دهد.

همچنین این احتمال وجود دارد که روسیه این موضوع را به عنوان راهی برای کسب امتیازات بیشتر در هرگونه آتش‌بس احتمالی در اوکراین مطرح کرده باشد. مسکو احتمالاً به دنبال پایان دادن به آن جنگ است و در حال بررسی یک معامله کلان نیز می‌باشد.