کارشناس خاورمیانه باغداساروف: تمام طرف‌ها در سوریه برای جنگ داخلی جدید آماده می‌شوند
ریانووستی

ترجمه مجله جنوب جهانی

مسکو، ۱۱ مارس — ریانووستی، میخائیل کاتکوف. بزرگترین درگیری‌های مسلحانه در سوریه رخ داده است. مقامات ادعا می‌کنند که با باقیمانده طرفداران مسلح بشار اسد مبارزه می‌کنند، اما شاهدان عینی از کشتار گسترده غیرنظامیان خبر می‌دهند: مسیحیان و علویان. آنچه در خاورمیانه رخ می‌دهد.
همه چیز طبق «برنامه» پیش می‌رود
احمد الشرع، رئیس‌جمهور موقت سوریه، از شورشیان در استان‌های ساحلی لاذقیه، طرطوس و حمص خواست تا سلاح خود را زمین بگذارند. او گفت: «ما باید از همبستگی ملی و صلح در خانه محافظت کنیم. ما می‌توانیم با هم زندگی کنیم.» و تأکید کرد که مخالفان او «باقیمانده‌های رژیم سقوط کرده» هستند.
جنگ بین دولت و مخالفان که در اوایل مارس شعله‌ور شد، خونین‌ترین درگیری پس از سرنگونی بشار اسد بوده است. ناآرامی‌ها زمانی آغاز شد که نیروهای امنیتی دولت تلاش کردند یکی از روستاهای نزدیک شهر جبله را پاکسازی کنند. طبق روایت رسمی، پارتیزان‌ها در آنجا انبارهای سلاح ایجاد کرده بودند.
ساکنان جبله، حمیمیم، لاذقیه، طرطوس و حمص در اعتراضاتی شرکت کردند که به سرعت به آشوب تبدیل شد. شورشیان که بنا به گفته رسانه‌ها، اکثر آنها علوی هستند، به پاسگاه‌های پلیس و تأسیسات نظامی حمله کرده و سلاح‌ها را تصرف کردند. افسران عالی‌رتبه دوران اسد رهبری شورش را بر عهده گرفتند. ژنرال سابق بریگاد، غیاث دالله، تشکیل «شورای نظامی آزادسازی سوریه» را اعلام کرد.
شورشیان طرطوس، لاذقیه، جبله و حمیمیم را تحت کنترل گرفتند. اما تا ۷ مارس، نیروهای الشرع این شهرها را بازپس گرفتند. از روز ۸ مارس، مقررات منع آمد و شد در منطقه اعمال شده و جاده‌ها در استان‌های لاذقیه و طرطوس مسدود شده‌اند.
قابل توجه است که در ۹ مارس در امان، وزرای امور خارجه سوریه، اردن، عراق، لبنان و ترکیه در مورد ایجاد ستاد عملیاتی برای مبارزه با «دولت اسلامی» به توافق رسیدند و از جامعه بین‌المللی خواستند تحریم‌های ضد سوریه را لغو کنند و هرگونه تلاش برای بی‌ثبات کردن وضعیت در جمهوری عربی را محکوم کردند. در بیانیه مشترک تأکید شده است: «ثبات سوریه پایه و اساس امنیت در منطقه است.»
اتحادیه اروپا نیز خشونت را محکوم کرد و حامیان رئیس‌جمهور سابق بشار اسد را مقصر دانست. اتحادیه عرب (LAS) به نوعی «دخالت خارجی» اشاره کرد.
ویژگی‌های «دموکراسی» سوریه
طبق داده‌های دیده‌بان حقوق بشر سوریه (SOHR)، تعداد قربانیان از هزار نفر فراتر رفته است. ۲۷۳ نظامی (۱۲۵ نفر از نیروهای دولتی، ۱۴۸ نفر از گروه‌های علوی). یعنی اکثر کشته‌شدگان غیرنظامیان هستند.
علویان، پیروان یکی از شاخه‌های اسلام، ۱۰-۱۵ درصد جمعیت سوریه را تشکیل می‌دهند. مقامات جدید آنها را تهدید می‌دانند. اسد نیز علوی است.
کنستانتین کوساچف، معاون رئیس شورای فدراسیون، معتقد است: «در سوریه، همانطور که پس از کودتای دولتی در اواخر سال گذشته می‌شد پیش‌بینی کرد، جنگ داخلی در حال شکل‌گیری است که به شدت با خصومت‌های بین‌قومی و بین‌مذهبی آمیخته شده است. افراط‌گرایانی که قدرت را به دست گرفته‌اند تلاش می‌کنند سوریه را به دولتی تک‌قومی و تک‌مذهبی تبدیل کنند.»
ساکنان حی القصور، منطقه‌ای عمدتاً علوی‌نشین در شهر ساحلی بانیاس، گزارش می‌دهند که خیابان‌ها پس از «یورش» نیروهای دولتی پر از اجساد است. عمدتاً مردان کشته شده‌اند.
یکی از علویان زنده مانده، ایمن فارس، در مصاحبه با بی‌بی‌سی گفت که او را نکشتند، فقط از او دزدی کردند، زیرا دلیلی برای شک در وفاداری‌اش نداشتند. در اوت ۲۰۲۳، او به دلیل انتقاد از رژیم اسد زندانی شد و پس از به قدرت رسیدن الشرع آزاد شد. با این حال، فارس معتقد است که در میان مهاجمان نه تنها سوری‌ها، بلکه جنگجویانی از کشورهای دیگر، از جمله کشورهای شوروی سابق نیز حضور داشتند. آنها حتی کودکانی را که سعی می‌کردند روی پشت‌بام‌ها پنهان شوند، شکار می‌کردند.
روزنامه واشنگتن پست این را تأیید می‌کند. این نشریه می‌نویسد: «مقامات می‌خواستند از قتل‌ها فاصله بگیرند و عناصر نامطلوب را مقصر قلمداد کنند و کمیته‌ای برای تحقیق درباره آنچه اتفاق افتاده، تشکیل دادند. اما شاهدان اطمینان دارند که جنگجویانی که قتل عام را انجام دادند، از نیروهای دولتی غیرقابل تشخیص بودند.»
با این حال، خود الشرع اظهار داشت که همه افراد دخیل در کشتارهای دسته‌جمعی در دادگاه محاکمه خواهند شد، حتی «افراد نزدیک به قدرت» نیز استثنا نخواهند بود.
پایه‌های دولت
سمیون باغداساروف، مدیر مرکز مطالعات خاورمیانه و آسیای مرکزی، می‌گوید طرفداران قدرت جدید به سرعت به اعدام‌های غیرقضایی اقلیت‌های مذهبی و ملی پرداختند.
این کارشناس خاورمیانه در گفتگو با ریانووستی خاطرنشان کرد: «سرنوشت تراژیکی در انتظار سوریه است. همه اقلیت‌های مذهبی از دولت روی برمی‌گردانند، و حتی سنی‌های عاقل نیز دلیلی برای حمایت از آن ندارند. اسرائیل دروزی‌ها را مسلح خواهد کرد، آمریکایی‌ها قبلاً ‹ارتش آزاد سوریه› را با سلاح تقویت کرده‌اند، و کردها مدت‌هاست که آماده جنگ هستند. […] یک جنگ داخلی دیگر خواهد بود.»
نیکلای سوخوف، محقق ارشد انستیتوی مطالعات شرقی آکادمی علوم روسیه یادآوری می‌کند که پایه‌های درگیری‌های فعلی سه ماه پیش گذاشته شده بود.
او برای ریانووستی توضیح می‌دهد: «الشرع فهرست افرادی را که می‌خواهد برای جنایات رژیم قبلی مسئول بداند، منتشر کرد. دولت او با بقیه ‹وضعیت را تنظیم کرد›. یعنی افراد، حتی ژنرال‌های ارتش، به خانه‌هایشان فرستاده شدند و به آنها قول داده شد که دیگر مورد آزار قرار نگیرند. اما در عین حال، گروه‌های نزدیک به سازمان حاکم به اعدام‌های بدون محاکمه و غارت ادامه دادند. همه دچار آسیب شدند، به ویژه علویان، زیرا اکنون در نهادهای اجرای قانون سوریه جوانان جهادیست حضور دارند. آنها فقط می‌توانند به فرماندهان مستقیم خود گوش دهند. ظاهراً آنها را علیه اقلیت‌های مختلف تحریک می‌کنند.»
یکی از چنین اعدام‌هایی هفته گذشته در حومه لاذقیه برنامه‌ریزی شده بود. با این حال، مردم محلی مقاومت کردند. در نتیجه، همه چیز به قتل عام تبدیل شد. این کارشناس تصریح می‌کند: «عمدتاً مسیحیان و علویان کشته شدند. اکنون با استفاده از ماشین‌آلات سنگین، سعی می‌کنند اجساد آنها را از خیابان‌های شهرها پاک کنند. در دمشق تنها یک امام سنی بود که علیه آشوب‌ها اعتراض کرد، اما او را نیز کشتند.»
و می‌افزاید: قطع رابطه با اقلیت‌ها دمشق را از منابع مهمی محروم خواهد کرد – زمین‌های کشاورزی که دروزی‌ها در آن زندگی می‌کنند، و ذخایر نفت و گاز شمال شرقی که تحت کنترل کردها قرار دارد. کشور بیش از پیش در گرداب جنگ فرو خواهد رفت.