لبنان: آمریکا دولت را برای عادی‌سازی روابط با اسرائیل و حذف حزب‌الله تحت فشار قرار می‌دهد

نوشته‌ی کارین لویکه‌فلد، بیروت

اندکی زندگی عادی: زنانی که در برابر خانه‌های ویران‌شده قلیان می‌کشند (کفرکیلا، ۱۹ فوریه ۲۰۲۵)

لبنان وارد مرحله‌ی جدیدی شده است. پس از جنگ، این کشور در وضعیتی از آتش‌بس نامطمئن به سر می‌برد. اسرائیل خود را محق می‌داند که هر جایی را که احتمال دهد در آن سلاح یا اعضای حزب‌الله حضور دارند، بمباران کند؛ تقریباً هر روز افراد بیشتری کشته می‌شوند. در عرصه‌ی سیاسی، دوباره دسیسه‌های مستقیم و غیرمستقیم و دخالت‌های خارجی بر تحولات کشور حاکم شده‌اند. آمریکا و اسرائیل بی‌پرده خواسته‌های خود را مطرح می‌کنند؛ از جمله این‌که حزب‌الله نه‌تنها از نظر نظامی نابود شود، بلکه به‌طور کامل از دولت و پارلمان کنار گذاشته شود.

دولت جدید لبنان، به ریاست جوزف عون که وعده‌ی خلع سلاح حزب‌الله را داده است، و نخست‌وزیر نواف سالم، با میانجی‌گران آمریکایی با روی خوش برخورد می‌کنند. ادامه‌ی اشغال مناطق جنوبی لبنان توسط ارتش اسرائیل، حملات مداوم هوایی و پهپادی به خودروها و اعضای واقعی یا احتمالی حزب‌الله، هرچند مورد انتقاد قرار می‌گیرد، اما تحمل می‌شود. همچنین پرواز دائمی پهپادهای جاسوسی اسرائیل که با صدای موتورهایشان در آسمان لبنان می‌چرخند، از سوی دولت نادیده گرفته شده است.

در عین حال، بحثی درباره‌ی جبران خسارت‌های عظیم ناشی از تخریب گسترده‌ی روستاهای جنوب لبنان و زیرساخت‌های غیرنظامی، یا نابودی زمین‌های کشاورزی ارزشمند—که از جمله به دلیل استفاده‌ی ارتش اسرائیل از فسفر سفید بوده است—مطرح نشده است. ارتش اسرائیل بیشترین حجم ویرانی را در جنوب لبنان و بخش‌های وسیعی از دره‌ی بقاع، درست در دوره‌ی آتش‌بسی که از نوامبر ۲۰۲۴ برقرار شده بود، به بار آورده است. شهرهای خیام و کفرکیلا در جنوب شرقی کشور تقریباً به‌طور کامل به تلی از خاک تبدیل شده‌اند. روز جمعه، یک هیئت بلندپایه از سفارت آمریکا خود شخصاً این ویرانی‌ها را مشاهده کرد.

اکنون، نخست‌وزیر اسرائیل بنیامین نتانیاهو اعلام کرده است که اسرائیل و لبنان سه گروه کاری تشکیل خواهند داد تا درباره‌ی مسائل مورد اختلاف مذاکره کنند. این مذاکرات شامل خروج ارتش اسرائیل از لبنان، تعیین مرزها و آزادی زندانیان لبنانی از زندان‌های اسرائیل خواهد بود. نتانیاهو اظهار داشت که این پیشنهاد با هماهنگی آمریکا ارائه شده و آن را «نشانه‌ی حسن نیت نسبت به رئیس‌جمهور جدید لبنان، جوزف عون» توصیف کرد.

از دیدگاه آمریکا، این روند فراتر از این نیز پیش رفته است. پایگاه خبری اکسیوس—که روابط نزدیکی با سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) دارد—اواسط هفته گزارش داد که «دو مقام آمریکایی» به این رسانه گفته‌اند که دو کشور پیش‌تر توافق کرده‌اند مذاکرات درباره‌ی مرزهای زمینی را آغاز کنند. طبق این گزارش، دولت ترامپ «با موفقیت به هر دو طرف فشار آورده است.» هدف از این مذاکرات، «تثبیت آتش‌بس میان دو کشور» عنوان شده است.

به نظر می‌رسد که آمریکا قصد دارد دولت جدید لبنان را «آزمایش» کند. به عبارت دیگر، اگر لبنان بخواهد مطالباتی مطرح کند، واشنگتن می‌تواند کمک‌های مالی را قطع کند و اسرائیل نیز حملات خود را از سر بگیرد. به گفته‌ی این رسانه، آمریکا هفته‌هاست که میان دو دولت میانجی‌گری می‌کند. آزادی پنج لبنانی که در جریان جنگ سال گذشته توسط ارتش اسرائیل بازداشت شده بودند، از سوی واشنگتن به عنوان نشانه‌ای از «حسن نیت» اسرائیل مطرح شده است.

با این حال، روزنامه‌ی لبنانی-فرانسوی لوریان گزارش داد که دولت لبنان در پاسخ به پرسشی درباره‌ی این مذاکرات اعلام کرده که تنها از طریق رسانه‌ها از این ابتکار عمل باخبر شده است. در مذاکرات اخیر با ناتاشا فرانچسکی، معاون بخش لبنان در وزارت خارجه‌ی آمریکا، هیچ صحبتی درباره‌ی این پیشنهاد نشده است.

همچنین، شبکه‌ی خبری المنار—وابسته به حزب‌الله—اعلام کرد که دولت لبنان تاکنون پیشنهاد مذاکرات مستقیم دیپلماتیک «با دشمن» را رد کرده است. تاکنون، تنها تماس‌های مستقیم میان دو طرف محدود به گفت‌وگوهای فنی درباره‌ی وضعیت نظامی در مناطق مرزی بوده است که تحت نظارت نیروهای حافظ صلح سازمان ملل (یونیفیل) انجام شده‌اند.