رقابت برای قطب شمال: دونالد ترامپ گرینلند را می‌خواهد و معاون خود را به آنجا می‌فرستد. ولادیمیر پوتین این موضوع را «جدی» ارزیابی میکند

نوشته: آرنولد شولتسل 
منتشر شده در یونگه ولت

ترجمه مجله جنوب جهانی

روز چهارشنبه، رئیس‌جمهور آمریکا دونالد ترامپ بار دیگر تأکید کرد: «ما برای امنیت بین‌المللی به گرینلند نیاز داریم. ما به آن نیاز داریم. ما باید آن را به دست آوریم.» و اضافه کرد: «با اکراه این را می‌گویم، اما چاره‌ای نداریم.» قرار بود بعدازظهر روز جمعه، همسر معاون او جی.دی. ونس، اوشا، همراه با وزیر انرژی کریس رایت و مشاور امنیتی مایک والتز به این جزیره پرواز کنند و از پایتخت آن، نووک، دیدن کنند. اما پس از اعتراضات ساکنان حدود ۵۵ هزار نفری گرینلند و انتقاد دولت‌های نووک و کپنهاگ (گرینلند قلمرو خودمختار دانمارک است)، برنامه به بازدید پایگاه نیروی هوایی آمریکا در پیتوفیک (سابقاً توله) توسط زوج ونس محدود شد. آنها مهمانان ناخوانده باقی ماندند. در بیانیه‌ای مشترک، نخست‌وزیر موته بی. اگیده و رهبران چهار حزب پارلمانی نوشتند: «ما نمی‌توانیم اظهارات مکرر درباره الحاق و کنترل گرینلند را بپذیریم.» 

علاقه آمریکا به گرینلند حداقل ۲۰۰ سال قدمت دارد. حتی در دکترین مونروئه در سال ۱۸۲۳، آمریکا این جزیره را بخشی از «حوزه منافع» خود دانست. گرینلند اهمیت استراتژیک برای تسلط بر قطب شمال دارد و علاوه بر این، گمان می‌رود که ذخایر مهمی از منابع معدنی در آن وجود داشته باشد. اتحادیه اروپا نیز خواهان دسترسی به این منابع است. اما پس از اختلاف با جامعه اقتصادی اروپا (EEC) درباره حقوق ماهیگیری و یک همه‌پرسی، گرینلند در سال ۱۹۸۵ از آن خارج شد. در سال ۲۰۱۵، اتحادیه اروپا، گرینلند و دانمارک در بیانیه‌ای مشترک بر روابط مستحکم خود تأکید کردند. 

روز پنجشنبه، رئیس‌جمهور روسیه، ولادیمیر پوتین، نیز به مناطق شمال مدار قطبی سفر کرد — اما در داخل خاک روسیه. او در مورمانسک در یک نشست و جلسه شورای دولتی درباره قطب شمال شرکت کرد. از طریق تماس تصویری، او یک زیردریایی را به آب انداخت که قرار است اولین زیردریایی مجهز به موشک‌های هایپرسونیک «زیرکون» باشد. این موشک‌ها می‌توانند کلاهک هسته‌ای نیز حمل کنند. پوتین گفت که «پرم» پنجمین زیردریایی هسته‌ای از این کلاس است که به آب انداخته می‌شود. این زیردریایی‌ها نه‌تنها برای محافظت از سواحل روسیه و مسیر دریایی شمالی که از قطب شمال می‌گذرد استفاده می‌شوند، بلکه می‌توانند برای انجام مأموریت‌های مختلف در اقیانوس‌های جهان نیز به کار روند. 

در نشست قطب شمال، پوتین درباره ادعاهای آمریکا بر گرینلند گفت: اینها «طرح‌های جدی» هستند که «ریشه‌های تاریخی طولانی» دارند. او تأکید کرد که «اشتباه بزرگی است اگر فکر کنیم این حرف‌ها فقط گزافه‌گویی واشنگتن است.» مسکو نگران است که کشورهای ناتو «شمال دور را بیش از پیش به عنوان سکوی پرشی برای درگیری‌های احتمالی ببینند.» پوتین تصریح کرد: «روسیه بزرگ‌ترین قدرت قطب شمال است.» مسکو خواهان همکاری برابر در این منطقه است، از جمله در زمینه‌های پژوهشی، حفظ تنوع زیستی، مسائل اقلیمی، اقدامات اضطراری و البته توسعه اقتصادی و صنعتی قطب شمال. با این حال، کشورهای غربی تمام تماس‌های خود با روسیه در این زمینه‌ها را قطع کرده‌اند. پوتین تأکید کرد: «روسیه هرگز در قطب شمال کسی را تهدید نکرده است. اما ما تحولات را با دقت زیر نظر داریم، خط مشی پاسخگویی مناسب را توسعه می‌دهیم، توانایی رزمی نیروهای خود را افزایش می‌دهیم و زیرساخت‌های نظامی را مدرنیزه می‌کنیم.»