گزارش بررسی ارتش اسرائیل درباره ۷ اکتبر ۲۰۲۳

(اتحاد برای عدالت بین اسرائیل و فلسطین E.V.)-آکتوئل شماره ۳۴۰: گزارش بررسی ارتش اسرائیل درباره ۷ اکتبر ۲۰۲۳ 

ترجمه مجله جنوب جهانی

این گزارش به کاستی‌های ارتش اسرائیل اشاره می‌کند، اما آنها را توضیح نمی‌دهد.

۱. گزارش بررسی ارتش اسرائیل درباره ۷ اکتبر ۲۰۲۳ 

ارتش اسرائیل در ۷ اکتبر بررسی‌ای درباره شکست‌های خود به پایان رساند و بخش‌هایی از آن را منتشر کرد. برخی افسران بخش‌های دیگری از این بررسی را افشا کردند. از این گزارش و متن‌های افشاشده، تصویری از شکست نیروهای زمینی، هوایی و دریایی اسرائیل و به‌ویژه سازمان‌های اطلاعاتی آن به دست می‌آید. برخی پیامدهای این شکست‌ها از قبل اعمال شده‌اند.

در ۷ اکتبر ۲۰۲۳، حماس حمله غافلگیرانه‌ای به اسرائیل آغاز کرد و نیروهای اسرائیلی را غافلگیر نمود. جامعه اسرائیل مطمئن بود که نیروهایش بر فلسطینی‌ها برتری کامل دارند و از ناتوانی ارتش اسرائیل در متوقف کردن حمله حماس شوکه شد. تئوری‌های توطئه بسیاری برای توضیح این شکست شکل گرفت. هسته این تئوری‌ها تکبر اسرائیلی‌ها بود: آنها نمی‌توانستند و نمی‌خواستند باور کنند که فلسطینی‌ها قادرند ارتش اسرائیل را فریب دهند. احتمالاً خائنان داخل ارتش به موفقیت حماس کمک کرده‌اند.

دولت اسرائیل در نهایت از ارتش خواست تا رویدادهای ۷ اکتبر و دلایل شکست آن در دفاع از شهرک‌ها و شهرهای نزدیک به غزه را بررسی کند. ارتش این بررسی را در اوایل مارس، ۱۷ ماه پس از حمله، به پایان رساند. این گزارش هزاران صفحه است. یک خلاصه ۱۵ صفحه‌ای به روزنامه‌های اسرائیلی (نه عموم مردم) و نسخه‌ای کوتاه‌تر به عموم ارائه شد. با وجود این سیاست محدود در انتشار اطلاعات، بسیاری از مقامات درگیر در تحقیقات با روزنامه‌نگاران اسرائیلی صحبت کردند و اطلاعاتی فراتر از آنچه در ۱۵ صفحه آمده بود، اضافه نمودند.

این مرور بر اساس گزارش‌های فوق و اطلاعاتی است که تنها به زبان عبری موجودند. تمام لینک‌های زیر به منابع عبری، به‌ویژه گزارش مفصل رونن برگمن و یووال روبوویتز در Ynet یدیوت آحارانت ، ارجاع داده شده‌اند.

شبکه خبری اسرائیلی N12 از این تصویر برای همراهی مقاله درباره بررسی نظامی استفاده کرد. متن عبری روی آن می‌گوید: «بررسی ارتش اسرائیل: شکست در ۷ اکتبر – مفهوم». واژه «مفهوم» برای توصیف تکبری استفاده شد که باعث شد اسرائیل در ۱۹۷۳ توسط حمله سوریه و مصر غافلگیر شود. تصویر نشان‌دهنده مبارزان فلسطینی است که یک تانک اسرائیلی را نزدیک حصار غزه به کنترل درآورده‌اند. منبع: ۲۰۲۵، اخبار N12.

بررسی ارتش اسرائیل بسیار فنی است و به‌صورت جزئی به نقش هر بخش از نیروهای نظامی می‌پردازد. این گزارش نیروهای زمینی را به دلیل تقسیم‌بندی مناطق خاص به تیپ‌های غزه مورد انتقاد قرار می‌دهد، در حالی که انتظار داشتند حماس نیز نیروهایش را به همین شکل تقسیم کند. اما در ۷ اکتبر، حماس نیروهایش را متمرکز کرد و مقر اصلی نیروهای اسرائیلی را تصرف نمود، که باعث فروپاشی خط دفاعی اسرائیل شد.

در گزارش ذکر شده که نیروی دریایی پنج از هفت قایقی را که حماس از غزه به سمت اسرائیل فرستاده بود، غرق کرد و دو قایق باقی‌مانده، مبارزان را در کيبوتص Zikim پیاده کردند. همچنین نیروی هوایی چهار بار با شکست روبرو شد:
۱. نتوانست پهپادهایی را که حماس برای خاموش کردن دوربین‌های کنترل سلاح‌های مستقر در حصار استفاده کرد، رهگیری کند.
۲. نتوانست گلایدرهایی را که مبارزان حماس برای عبور از حصار استفاده کردند، سرنگون کند.
۳. سیستم «گنبد آهنین» نیمی از موشک‌های شلیک‌شده توسط حماس را رهگیری نکرد.
۴. نتوانست جنگنده‌ها را به‌موقع برای رسیدن به منطقه عملیاتی کند.
در واقع، نیروی هوایی بر اساس طرح نظامی «شمشیر داموکلس» عمل می‌کرد که برای بمباران تهاجمی اسرائیل علیه غزه طراحی شده بود، نه یک مانور دفاعی. گزارش توضیح نمی‌دهد چرا نیروی هوایی چهار بار شکست خورد.

بخش عمده انتقادات این گزارش متوجه سازمان‌های اطلاعاتی اسرائیل است. اسرائیل از مکانیسم مخفی بنام «ابزار» استفاده می‌کند که ترکیبی از نرم‌افزار جاسوسی، تشخیص چهره و الگوریتم‌های جستجوی پایگاه داده است تا سیستم نظارتی همه‌جانبه‌ای بر فلسطینی‌ها ایجاد کند. «ابزار» در سازمان‌های اطلاعاتی اسرائیل حس کاذب «برتری اطلاعاتی» ایجاد کرد. این تکبر باعث شد اسرائیل ادعا کند که حماس به دلیل توانایی‌های نظامی برتر اسرائیل «کاملاً بازدارنده» شده است. ارتش اسرائیل دو سناریو برای درگیری احتمالی با حماس در نظر گرفته بود:
۱. تشدید تبادل موشکی به تهاجم کامل اسرائیل
۲. حمله غافلگیرانه یک‌جانبه اسرائیل به غزه
سناریوی حمله فلسطینی‌ها در نظر گرفته نشده بود.

از آنجا که این بررسی ارتش اسرائیل را مجبور کرد به ناکارآمدی‌های خود اعتراف کند – امری که با تصور افسران اسرائیلی از خودشان سازگار نیست – گزارش به خلاقیت و ابتکار رهبری حماس اشاره می‌کند. برای مثال: اسرائیل مانع زیرزمینی ساخته بود تا حماس نتواند تونل به داخل اسرائیل حفر کند. محمد سینوار، فرمانده بخش تونل‌های حماس و برادر یحیی سینوار (رهبر جدید حماس که توسط اسرائیل کشته شد)، از این مانع اطلاع داشت اما به نیروهایش دستور داد به حفاری ادامه دهند. سازمان اطلاعات اسرائیل این اقدام را نشانه «عدم درس‌گیری اعراب از اشتباهات» دانست، در حالی که این یک فریب عمدی بود تا اسرائیل را از حمله زمینی واقعی غافل کند.

اسرائیل از سال ۲۰۱۴ از برنامه حمله حماس با نام «دیوارهای اریحا» (اشاره به داستان کتاب مقدس درباره سقوط دیوارهای اریحا) اطلاع داشت اما باور نمی‌کرد حماس بتواند آن را اجرا کند. یک افسر به برگمن و روبوویتز گفت که ارتش اسرائیل بر اساس تجربیات جنگ ۱۹۷۳ آموزش دیده، جنگی که به دلیل تکبر اسرائیل رخ داد. اما این ادعا نادرست است، چرا که نسل افسران جنگ ۱۹۷۳ بازنشسته شده‌اند و نسل جدید از آن درسی نگرفته‌اند.

برخی نظرات درباره گزارش نظامی که شکست ارتش اسرائیل را روشن می‌سازد:

در آوریل ۲۰۲۴، «ران هایلبرون» کارشناس ارشد اسرائیلی هشدار داد که دکترین نظامی اسرائیل به راه‌حل‌های تکنولوژیک معتاد شده و فرض می‌کند برتری تکنولوژیک بر فلسطینی‌ها همه مشکلات را حل خواهد کرد. حماس با هدف قرار دادن مراکز ارتباطی، دوربین‌ها و نقاط اتصال کابل‌های نظامی اسرائیل، عملاً ارتش اسرائیل را فلج کرد و باعث شد چهار سیستم نیروی هوایی به‌طور همزمان و عمدی (و نه تصادفی همانطور که ارتش ادعا می‌کند) از کار بیفتند. نیروی هوایی قادر نبود به سربازان اجازه دهد سلاح‌ها را به صورت دستی کنترل کنند. در غیاب سیگنال‌های دیجیتال (SIGINT یا اطلاعات سیگنالی)، سلاح‌ها بی‌فایده بودند.

پیامدهای تحقیقات داخلی نظامی:

بررسی داخلی نظامی منجر به استعفای چندین افسر ارشد اسرائیلی شد از جمله:
– «آهارون هالیوا» فرمانده سازمان اطلاعات نظامی که در آوریل ۲۰۲۴ استعفا داد
– «هرتسی هالوی» فرمانده کل ستاد ارتش که در ژانویه ۲۰۲۵ کناره‌گیری کرد
– «دانیل هاگاری» سخنگوی ارتش که در ۷ مارس ۲۰۲۵ برکنار شد

«ایال زامیر» فرمانده کل جدید در واکنش به این تحقیقات دستور داد سربازان دیگر اجازه ندارند در تعطیلات به مرخصی بروند تا از حملات غافلگیرانه در مواقعی که پایگاه‌ها تقریباً خالی هستند، جلوگیری شود.

گزارش شین‌بت (سازمان امنیت داخلی اسرائیل):

شین‌بت نیز یک گزارش هشت‌صفحه‌ای کوتاه درباره شکست‌های خود منتشر کرد. اگرچه شین‌بت مستقیماً تحت نظر نتانیاهو است، اما او مقصر اصلی را «رونن بار» رئیس شین‌بت می‌داند که به موقع به اطلاعات امنیتی درباره نیات حماس واکنش نشان نداد. با این حال، اعضای اپوزیسیون اسرائیل خواستار بررسی شکست‌های دولت از طریق یک کمیته تحقیق مستقل شده‌اند.

تحلیل نهایی:

اسرائیل درک نکرده و نمی‌خواسته بفهمد که زندگی در غزه تحت اشغال نظامی و محاصره وحشتناک چه معنایی دارد. این دلیل اصلی این تصور غلط بود که گمان می‌کرد حماس بازدارندگی شده است. در جریان راهپیمایی بازگشت ۲۰۲۰-۲۰۱۸ (BIP-Aktuell #60)، فلسطینی‌های غزه گفتند اگرچه ممکن است توسط تیراندازان اسرائیلی کشته شوند، اما از زندگی غیرقابل تحمل در غزه هراسی ندارند. افسران اسرائیلی که به فلسطینی‌ها، حقوق آنها و آرزوهای سیاسی‌شان برای آزادی اهمیت نمی‌دادند، نمی‌توانستند تصور کنند که فلسطینی‌ها به شورش علیه محاصره اسرائیل ادامه خواهند داد.