آرژانتین: هزاران نفر در چهل و نهمین سالگرد کودتا، یاد قربانیان دیکتاتوری را گرامی داشتند و علیه دولت میلی اعتراض کردند
نوشتهی فلورنسیا بلوسو، بوئنوس آیرس
منتشرشده در یونگه ولت
ترجمه مجله جنوب جهانی
میدان مایو در قلب بوئنوس آیرس روز دوشنبه صحنه یکی از بزرگترین بسیجهای مردمی در یک ۲۴ مارس در آرژانتین بود. هزاران نفر در سالگرد کودتا، یاد قربانیان دیکتاتوری نظامی را گرامی داشتند و علیه انکار و کماهمیت جلوهدادن آن توسط دولت خاویر میلی، رئیسجمهور کنونی، اعتراض کردند. در دیگر شهرهای کشور نیز گردهماییهایی برگزار شد. موضوعات اصلی این تظاهرات شامل دفاع از سیاستهای حقوق بشری، مخالفت با خشونت سیاسی و اخراج گسترده کارکنان دولتی و همچنین درخواست اجرای عدالت برای پابلو گریلو بود. این عکاس دو هفته پیش در جریان اعتراض بازنشستگان بهشدت توسط پلیس مجروح شد و همچنان برای زندگی خود مبارزه میکند.
آنچه این اعتراض را ویژه کرد، راهپیمایی مشترک تمامی سازمانهای حقوق بشری برای نخستین بار در ۱۹ سال اخیر بود. از «مادران» تا «مادربزرگان میدان مایو»، گروههای سیاسی و اتحادیههای کارگری، همگی در کنار یکدیگر بودند. خانوادهها، دانشجویان و بازنشستگان نیز حضور داشتند. این یک راهپیمایی وحدت بود که پیام روشنی داشت: ۳۰ هزار نفر در دوران دیکتاتوری نظامی ناپدید شدند. اما دولت این رقم را زیر سؤال میبرد و به نظریهای موسوم به «دو شیطان» استناد میکند. این تفسیر که پس از دیکتاتوری شکل گرفت، خشونت دولت تروریستی را با خشونت گروههای چریکی برابر میداند تا جنایات خونین حکومت نظامی را توجیه کند.
این دیدگاه در جامعه آرژانتین جایگاهی ندارد، هرچند یک اقلیت واپسگرا که با نظامیان، صاحبان سرمایه و جناح راست محافظهکار همسو است، مصمم است آن را احیا کند. روز دوشنبه، کاخ ریاستجمهوری ویدئویی را در شبکههای اجتماعی منتشر کرد که این نظریه را بهشکلی تحریکآمیز توجیه میکرد. در این ویدئو، آگوستین لاخه، ایدئولوگ راست افراطی، تأکید میکرد که آرژانتین در دهه ۱۹۷۰ درگیر جنگی علیه کمونیسم بوده و بنابراین نمیتوان ارتش را مسئول همه اتفاقات آن دوران دانست.
در همان روز، «مادربزرگان میدان مایو» بار دیگر خواستار ادامه جستوجوی نوههای خود شدند که در دوران دیکتاتوری ربوده شدند. دولت سال گذشته بودجه این سازمان را قطع کرد. ماریانو کونهئو لیبارونا، وزیر دادگستری، این تصمیم را چنین توجیه کرد که دولت وی برخلاف دولتهای پیشین، پول مردم آرژانتین را «هدر» نمیدهد و به همین دلیل به این «فریب» پایان داده است. این سازمان پیش از این ۹۰ درصد هزینههای خود را از طریق کمکهای دولتی تأمین میکرد. دولت میلی با سیاست «اره برقی» خود، مشاغل و بودجه بسیاری از نهادهای دولتی، از جمله در حوزه مدیریت و سیاستهای حقوق بشری، را نیز کاهش داده است.
از سکویی که در مقابل کاخ ریاستجمهوری برپا شده بود، نمایندگان سازمانهای حقوق بشری سخنرانی کردند که از جمله آنها، استلا د کارلوتو، رئیس «مادربزرگان میدان مایو» بود. او گفت: «ما همچنان خواهان پاسخ هستیم: آنها کجا هستند؟ ما برای احراز هویت صدها نوزادی که در دوران دیکتاتوری ربوده شدند، مبارزه میکنیم.» تاکنون، این سازمان موفق شده هویت ۱۳۹ نفری را که بین سالهای ۱۹۷۶ تا ۱۹۸۳ از خانوادههای مخالف حکومت ربوده و به خانوادههای وفادار به رژیم سپرده شده بودند، کشف کند. برآورد آنها نشان میدهد که هنوز حدود ۳۰۰ نفر شناسایی نشدهاند. این سازمانها همچنین خواستار استعفای پاتریشیا بولریچ، وزیر امنیت، به دلیل سرکوب خشونتآمیز اعتراضات شدند و استقراض مجدد از صندوق بینالمللی پول را مورد انتقاد قرار دادند.
به گفته برگزارکنندگان، این تظاهرات یکی از بزرگترین بسیجهای مردمی در تاریخ دموکراتیک آرژانتین بود. این دومین راهپیمایی در دوران ریاستجمهوری میلی و بزرگترین اعتراض در موج اعتراضاتی بود که هفتههاست ادامه دارد. روز ۲۴ مارس به یک سنت آرژانتینی تبدیل شده است که نخستین بار مادران در جستوجوی فرزندانشان آن را پایهگذاری کردند. این تاریخ اکنون به نماد بزرگترین گردهمایی برای دفاع از دموکراسی بدل شده است – و برای فریاد زدن: «هرگز دوباره!»
مجله جنوب جهانی-بررسی مسائل جنوب جهانی – سال بیستم 