ساخت نظام نظری نظاممند اقتصاد سیاسی مارکسیستی معاصر چین (مطالعه عمیق و اجرای اندیشه سوسیالیسم با ویژگیهای چینی برای عصر جدید شی جین پینگ – مطالعه جلد اول «منتخب آثار اقتصادی شی جین پینگ» – گفتگو با کارشناسان)
پانگ جینجو
ترجمه مجله جنوب جهانی
2025 آوریل
منبع: People’s Daily – People’s Daily
شی جین پینگ، دبیرکل حزب کمونیست چین، نه تنها پیشگام قلمرو جدید اقتصاد سیاسی مارکسیستی است، بلکه یک عملگرای محرک نوآوری نظری اقتصادی نیز محسوب میشود. از هجدهمین کنگره ملی حزب کمونیست چین، کمیته مرکزی حزب به رهبری رفیق شی جین پینگ، با درک ویژگیهای عصر و بر اساس الزامات جدید توسعه عملی، رهبری استراتژیک و یکپارچه حزب را در امور اقتصادی به طور جامع تقویت کرده و به طور مداوم تجربه ساخت اقتصاد سوسیالیستی با ویژگیهای چینی را جمعبندی نموده است. این کمیته مرکزی مجموعهای از مفاهیم، ایدهها و استراتژیهای جدید را مطرح کرده و نظام نظری نظاممند اقتصاد سیاسی مارکسیستی معاصر چین و اندیشه اقتصادی شی جین پینگ را شکل داده است. اخیراً، جلد اول «منتخب آثار اقتصادی شی جین پینگ» (که از این پس «منتخب» نامیده میشود) منتشر شده است. این اثر منبع معتبری برای مطالعه عمیق و اجرای اندیشه سوسیالیسم با ویژگیهای چینی برای عصر جدید شی جین پینگ، به ویژه اندیشه اقتصادی شی جین پینگ، برای کل حزب و مردم همه گروههای قومی در سراسر کشور فراهم میکند. این اثر اهمیت بسزایی در پیشبرد مستحکم توسعه با کیفیت بالا، تعمیق بیشتر اصلاحات به طور همهجانبه و تلاش برای پیشبرد ساخت کشور قوی و تجدید حیات ملت از طریق مدرنسازی به سبک چینی دارد. محتوای «منتخب» بسیار غنی است و 74 اثر گردآوری شده در آن، جدیدترین دستاوردهای مارکسیستی کردن و بومیسازی اقتصاد سیاسی مارکسیستی و ادبیات کلاسیک اقتصاد سیاسی سوسیالیستی با ویژگیهای چینی محسوب میشوند که قلمرو جدیدی را در اقتصاد سیاسی مارکسیستی معاصر چین گشودهاند.
انقلابی در اقتصاد قرن بیست و یکم چین
ساخت سوسیالیسم با ویژگیهای چینی، اقدامی بیسابقه است و عمل نوآورانه نیازمند هدایت نظری نوآورانه است. اقتصاد سیاسی بخش مهمی از مارکسیسم است. از نوامبر 2015 که در بیست و هشتمین جلسه گروه سیاسی دفتر مرکزی هجدهمین کمیته مرکزی حزب، مفهوم «گشودن مستمر قلمرو جدید اقتصاد سیاسی مارکسیستی معاصر چین» مطرح شد، شی جین پینگ بر استفاده از روششناسی اقتصاد سیاسی مارکسیستی، تعمیق شناخت قوانین توسعه اقتصادی کشور، پایبندی و توسعه اقتصاد سیاسی سوسیالیستی با ویژگیهای چینی و بهبود مستمر نظام نظری اقتصاد سیاسی سوسیالیستی با ویژگیهای چینی تأکید کرده است. این امر، صدای قاطع دوران است که از سوی کمیته مرکزی حزب به رهبری رفیق شی جین پینگ، با در نظر گرفتن روند کلی، برنامهریزی کلان، انجام امور عملی و جمعآوری مستمر تجربه اصلاحات و گشایش چین و ساخت مدرنسازی، و تعمیق شناخت قوانین کار اقتصادی صادر شده است. این امر، ندای پیشروی و فرمان بسیج برای گشودن مستمر قلمرو جدید اقتصاد سیاسی مارکسیستی است.
گشودن مستمر قلمرو جدید اقتصاد سیاسی مارکسیستی معاصر چین، انقلابی در اقتصاد قرن بیست و یکم چین و حتی اقتصاد جهان است. برای مدت طولانی پس از اولین انقلاب علمی و فناوری، اقتصاد غربی همواره جایگاه انحصاری را در صحنه اقتصاد حفظ کرده بود. اگرچه ایجاد اقتصاد سیاسی مارکسیستی انقلابی در اقتصاد سیاسی ایجاد کرد، اما جایگاه انحصاری اقتصاد غربی به طور کامل از بین نرفت. حتی در چین نیز برای مدتی گرایشی به حاشیهنشینی و کلیگویی اقتصاد سیاسی مارکسیستی و تقدیس نظریه اقتصاد غربی وجود داشت. اگرچه اقتصاد کشور ما پیشرفت چشمگیری داشته است، اما مشکلاتی مانند ناتوانی در بیان منطقی و عدم انتشار نظرات همچنان وجود دارد.
در حال حاضر، تغییرات بزرگ بیسابقه در جهان به سرعت در حال پیشرفت است و دور جدید انقلاب علمی و فناوری و تحول صنعتی که با فناوری اطلاعات، فناوری دیجیتال و هوش مصنوعی مشخص میشود، در حال اوجگیری است. از منظر تاریخ توسعه بشر، انقلاب علمی و فناوری و تحول صنعتی ناگزیر توسعه اقتصادی بزرگی را به دنبال خواهد داشت و تقاضای شدیدی برای نوآوری و توسعه اقتصاد و ایجاد شرایط عملی برای آن ایجاد خواهد کرد. در مواجهه با شرایط و الزامات جدید دور جدید انقلاب علمی و فناوری و تحول صنعتی، پایبندی به اصول اساسی اقتصاد سیاسی مارکسیستی، ساخت نظام دانش مستقل اقتصاد چین و گشودن مستمر قلمرو جدید اقتصاد سیاسی مارکسیستی معاصر چین، هم نیاز توسعه عصر، هم نیاز توسعه اقتصادی چین و جهان و هم انقلابی است که اقتصاد را با روند توسعه قرن بیست و یکم تطبیق میدهد. در این موج انقلاب اقتصادی، کمونیستهای چینی به نمایندگی اصلی رفیق شی جین پینگ، با قرار گرفتن در اوج روند زمان، با موفقیت قلمرو جدید اقتصاد سیاسی مارکسیستی معاصر چین را گشودهاند.
پایبندی به هدایت تحقیقات اقتصادی توسط اندیشه اقتصادی شی جین پینگ و ساخت نظام دانش مستقل اقتصاد چین
اندیشه اقتصادی شی جین پینگ، بخش مهمی از اندیشه سوسیالیسم با ویژگیهای چینی برای عصر جدید شی جین پینگ است. این اندیشه، خلاصهای نظاممند از تجربه عملی توسعه اقتصادی کشور ما در عصر جدید و تبلور گرانبهای تلاشهای بیوقفه حزب کمونیست چین در مسیر توسعه اقتصادی سوسیالیستی است. این اندیشه نه تنها سلاح فکری نافذی برای پیشبرد توسعه با کیفیت بالای اقتصاد کشور، پاسخگویی علمی به ریسکها و چالشهای بزرگ و ساخت همهجانبه کشور سوسیالیستی مدرن فراهم میکند، بلکه سهم اصیل مهمی در غنیسازی و توسعه اقتصاد سیاسی مارکسیستی دارد و بنیان فکری و روح نظام دانش مستقل اقتصاد چین محسوب میشود.
ساخت نظام دانش مستقل اقتصاد چین، محتوای مهم اجرای اندیشه اقتصادی شی جین پینگ و وظیفه و رسالت مهم نظریهپردازان اقتصادی است. برای انجام شایسته این وظیفه و رسالت، باید به هدایت اندیشه اقتصادی شی جین پینگ پایبند باشیم، به ویژه باید از جهانبینی و روششناسی علمی نهفته در اندیشه اقتصادی شی جین پینگ به خوبی استفاده کنیم و بر ترکیب اصول اساسی اقتصاد سیاسی مارکسیستی با واقعیتهای مشخص چین و فرهنگ سنتی برجسته چینی پافشاری نماییم. همچنین باید بر اساس عمل چین، با رویکرد حل مسئله و انعکاس الزامات عصر، تلاش کنیم تا قوانین خاص حرکت اقتصاد سوسیالیستی با ویژگیهای چینی و قوانین عمومی توسعه اقتصادی بشر نهفته در آن را آشکار سازیم. در عین حال، باید تفسیر عمیق و نظاممندی از زمینه تاریخی، محتوای علمی، اهمیت بزرگ و دیدگاهها، مفاهیم و استدلالهای جدید نهفته در اندیشه اقتصادی شی جین پینگ ارائه دهیم و تلاش کنیم تا جامع و دقیق باشیم و از کلیگویی و برچسبزنی اجتناب کنیم.
اخیراً، دو کتاب درسی «اقتصاد سیاسی سوسیالیسم با ویژگیهای چینی» که به ترتیب توسط گروه تدوین دانشگاه رنمین چین و گروه تدوین دانشگاه نانکای تألیف شدهاند، منتشر شدهاند. این آثار، کتابهای درسی کلیدی پروژه تحقیقاتی و ساخت نظریه مارکسیسم و کتابهای درسی اقتصاد چین در مجموعه کتابهای درسی اصیل «چین» هستند و دستاوردهای مهمی در ساخت نظام دانش مستقل اقتصاد چین تحت هدایت اندیشه اقتصادی شی جین پینگ محسوب میشوند. در تدوین این کتابهای درسی، به درک و تجربیات زیر دست یافتیم:
اول، پایبندی به همگامی با نوآوری نظری حزب و تلاش برای تبیین مفاهیم، مقولات و نظامهای نظری اصیل که در جامعه علمی به اجماع رسیده است. باید به اصول اساسی اقتصاد سیاسی مارکسیستی پایبند باشیم، دستاوردهای نوآوری نظری حزب و آخرین پیشرفتهای تحقیقاتی جامعه علمی را جذب کنیم، اندیشههای اقتصادی فرهنگ سنتی برجسته چینی را ترویج دهیم، از عناصر مفید اقتصاد خارجی بهره بگیریم و نظام اقتصادی اساسی سوسیالیستی، مفهوم توسعه جدید، الگوی توسعه جدید، توسعه با کیفیت بالا و برآوردن نیازهای روزافزون مردم برای زندگی بهتر را به عنوان اصلیترین مقولات ساخت نظام دانش مستقل اقتصاد چین در نظر بگیریم. بر این اساس، تجربه عملی اصلاحات، ساخت و توسعه اقتصاد سوسیالیستی با ویژگیهای چینی را انتزاع و تلخیص کرده و به تبیین عمیق نظریه تقویت رهبری متمرکز و متحد حزب بر کار اقتصادی، ماهیت سوسیالیسم و نظریه مردممحوری، نظریه نظام اقتصادی اساسی سوسیالیستی، نظریه مرحله اولیه سوسیالیسم، نظریه مدرنسازی به سبک چینی، نظریه تحقق تدریجی رفاه مشترک برای همه مردم، نظریه اقتصاد بازار سوسیالیستی، نظریه اصلاحات سوسیالیستی، نظریه پیشبرد مدرنسازی نظام حکمرانی و توانایی حکمرانی کشور، نظریه ایجاد و بهبود نظام مدرن شرکتهای با ویژگیهای چینی، نظریه نظام اقتصادی و نظام صنعتی مدرن، نظریه اقتصاد منطقهای و نظریه ایستادن در مرحله توسعه جدید، اجرای مفهوم توسعه جدید، ساخت الگوی توسعه جدید، پیشبرد توسعه با کیفیت بالا، پیشبرد همهجانبه ساخت کشور قوی و تجدید حیات ملت از طریق مدرنسازی به سبک چینی، نظریه پرورش و توسعه نیروهای مولد جدید، نظریه هماهنگی توسعه و امنیت، نظریه ساخت اقتصاد جهانی باز در سطح بالا و غیره بپردازیم و تلاش کنیم تا نظام نظری نظاممندی شامل مجموعهای از نظریههای نوآورانه مهم را بنا نهیم.
دوم، همواره بر اساس عمل ساخت اقتصاد سوسیالیستی با ویژگیهای چینی. ساخت نظام دانش مستقل اقتصاد چین باید با ایجاد نظام سوسیالیستی با ویژگیهای چینی آغاز شود و با رهایی و توسعه نیروهای مولد اجتماعی، بهبود نظام سوسیالیستی و برآوردن مستمر نیازهای روزافزون مردم برای زندگی بهتر به عنوان محور اصلی، و بر اساس ترتیب منطقی نظام اقتصادی و اصلاحات، عملکرد اقتصادی، توسعه اقتصادی، اقتصاد باز و تنظیم اقتصاد کلان، تحلیل و تحقیق در مورد عملکرد خرد اقتصاد سوسیالیستی با ویژگیهای چینی، بهبود نظام بازار، حکمرانی اقتصاد کلان و غیره را تقویت کند، به ویژه تحقیق عمیق در مورد مفاهیم و مقولات مهم اندیشه اقتصادی شی جین پینگ را انجام دهد و به طور مداوم بنیان نظری نظام دانش مستقل، نظام نظری و ساختار منطقی اقتصاد چین را مستحکم سازد. بر این اساس، بر الزامات علمی بودن، معتبر بودن و استاندارد بودن تأکید کند و تلاش کند تا مفاهیم دقیق، تبیین عمیق، روشهای علمی و بیان روان باشد.
ما باید به مطالعه و تحقیق عمیق اندیشه اقتصادی شی جین پینگ ادامه دهیم، «منتخب» را به خوبی بیاموزیم و از آن به خوبی استفاده کنیم و تحت هدایت «منتخب»، ساخت نظام دانش مستقل اقتصاد چین را تسریع کرده و به طور مستمر قلمرو جدید اقتصاد سیاسی مارکسیستی معاصر چین را بگشاییم.
(نویسنده: استاد دانشگاه نانکای)
روزنامه مردم (2025 آوریل 02، صفحه 09)
(ویراستار مسئول: دای شیائولینگ، لیو یوانیوان)
· نسخه نظری روزنامه مردم
مجله جنوب جهانی-بررسی مسائل جنوب جهانی – سال بیستم 