اسمعیل فه ره را

ترجمه مجله جنوب جهانی

مطالعه اخیر پیرامون تعاملات بین دو چهره جنجالی و معروف در عرصه اقتصاد و صنعت ایالات متحده، یعنی مدیر عامل یک شرکت پیشرو در زمینه فناوری‌های نوین و یک مشاور ارشد سابق در حوزه سیاست‌های اقتصادی، ابعاد قابل توجهی از اختلافات دیدگاه‌ها پیرامون مسیر آتی اقتصاد این کشور را آشکار می‌سازد.
این تبادل نظرها که در محافل رسانه‌ای بازتاب یافته است، حول محور رویکردهای مرتبط با تجارت بین‌المللی و اعمال محدودیت‌های تعرفه‌ای شکل گرفته و نمایانگر شکاف عمیق میان طرفداران تعاملات گسترده جهانی در بخش‌های صنعتی و مدافعان رویکردهای ملی‌گرایانه در سطوح سیاست‌گذاری کلان است.

بستر اختلاف: دو نگرش متفاوت

پیتر ناوارو، مشاور اقتصادی و از چهره‌های نزدیک به دونالد ترامپ، شخصیت با نفوذ در حلقه مشاوران اقتصادی دولت پیشین، همواره بر ضرورت وضع عوارض گمرکی سنگین بر کالاهای وارداتی به منظور تقویت تولیدات داخلی و افزایش استحکام اقتصاد ملی در برابر فشارهای رقابتی خارجی تاکید ورزیده است. دیدگاه او بر محدودسازی فعالیت‌های شرکت‌های چندملیتی در خارج از مرزهای ایالات متحده استوار است.
در مقابل، ایلان ماسک مدیر عامل شرکت نوآور در حوزه صنایع پیشرفته، که اخیراً به عنوان مشاور در یک نهاد دولتی مرتبط با نوآوری و بهره‌وری نیز ایفای نقش می‌کند، بارها نسبت به پیامدهای منفی تعرفه‌های جدید بر روند نوآوری، منافع مصرف‌کنندگان و رشد کلی اقتصادی هشدار داده است. اعتقاد راسخ او بر این است که موفقیت شرکت تحت مدیریتش و بسیاری دیگر از بنگاه‌های فناورانه آمریکایی، به طور جدایی‌ناپذیر با زنجیره‌های تامین جهانی و تجارت آزاد گره خورده است.

نحوه بروز علنی مناقشه

روز گذشته، اظهارات پیتر ناوارو، مقام سابق اقتصادی در مصاحبه با یک شبکه خبری اقتصادی، موجی از واکنش‌ها را برانگیخت. وی مدعی شد که بخش قابل توجهی از اجزای مورد استفاده در محصولات شرکت نوآور از منابع خارجی تامین می‌شود و این شرکت، برخلاف تبلیغاتش، تعهد چندانی به تولید داخلی ندارد. او تاکید کرد که اعمال تعرفه‌های جدید می‌تواند شرکت‌هایی از این دست را به انتقال خطوط تولید خود به داخل کشور ترغیب کند.
این اظهارات با پاسخ سریع و قاطع ایلان ماسک مدیر عامل شرکت مذکور در یک پلتفرم رسانه‌ای اجتماعی روبرو شد. وی ضمن رد ادعاهای مطرح شده به عنوان نادرست و گمراه‌کننده، تاکید کرد که بخش اعظم تولیدات شرکتش در داخل ایالات متحده صورت می‌گیرد. او استدلال کرد که اعمال تعرفه‌های سنگین تنها منجر به افزایش قیمت محصولات برای مصرف‌کنندگان آمریکایی و تضعیف توان رقابتی شرکت‌های داخلی خواهد شد.
علاوه بر این، وی منتقد خود را به نداشتن درک کافی از پیچیدگی‌های زنجیره تامین جهانی متهم کرد و سیاست‌های پیشنهادی او را متعلق به «دوران گذشته» دانست.

ابعاد اقتصادی و سیاسی منازعه

این جدال فراتر از یک اختلاف نظر شخصی است و بازتاب‌دهنده دو دیدگاه کاملاً متفاوت در مورد ساختار و جهت‌گیری اقتصاد ایالات متحده است. از یک سو، مدافعان خودکفایی ملی و کاهش وابستگی به واردات قرار دارند و از سوی دیگر، طرفداران تجارت آزاد و همکاری‌های بین‌المللی به عنوان موتور محرک رشد اقتصادی آینده.
در عرصه سیاسی، این اختلاف می‌تواند پیامدهای قابل توجهی برای دولت فعلی داشته باشد. حضور یک چهره با نفوذ در جایگاه مشاور غیررسمی رئیس‌جمهور در تقابل با چهره‌های سنتی‌تر حزب حاکم، نظیر منتقد وی، می‌تواند به بروز تنش‌هایی در درون تیم اقتصادی دولت منجر شود و وحدت رویه‌های اقتصادی را به مخاطره اندازد.

نقش رئیس‌جمهور: سکوت راهبردی

تاکنون، رئیس‌جمهور ترامپ شخصاً در این مناقشه اظهار نظر نکرده است. برخی منابع نزدیک به کاخ سفید اشاره کرده‌اند که رویکرد ترجیحی در این مقطع، حفظ بی‌طرفی است. با این حال، فشارهای فزاینده از هر دو طرف بر او وارد می‌شود؛ از یک سو، درخواست‌ها برای کاهش موانع تجاری و از سوی دیگر، اصرار بر سیاست‌های حمایتی سخت‌گیرانه‌تر.
تصمیم آتی ترامپ می‌تواند مسیر آتی اقتصاد ایالات متحده را به طور قابل توجهی تحت تاثیر قرار دهد. انتخاب رویکرد مبتنی بر تجارت آزاد می‌تواند منجر به کاهش تعرفه‌ها و تسهیل تعاملات تجاری بین‌المللی شود، در حالی که اتخاذ سیاست‌های حمایتی قوی‌تر، موج جدیدی از حمایت‌گرایی اقتصادی را به دنبال خواهد داشت.

تاثیر بر بازار و آینده شرکت نوآور

پس از علنی شدن این اختلافات، ارزش سهام شرکتهای ماسک در بازارهای مالی با نوساناتی روبرو شد، اما به گفته تحلیلگران، هنوز نشانه‌ای از آسیب جدی مشاهده نشده است. با این وجود، تصویب تعرفه‌های سختگیرانه می‌تواند این شرکت را مجبور به انتقال بخشی از زنجیره تامین خود به داخل ایالات متحده کند؛ اقدامی پرهزینه که می‌تواند سودآوری آن را تحت تاثیر قرار دهد.
حضور قدرتمند این شرکت ها در بازارهای اروپا و آسیا، آن را به شدت به شرایط تجارت آزاد وابسته کرده است. بنابراین، هرگونه اختلال در روابط تجاری ایالات متحده با سایر کشورها می‌تواند موقعیت جهانی این شرکت را تضعیف کند.

واکنش رسانه‌ها و افکار عمومی

در فضای مجازی، نظرات کاربران به دو قطب تقسیم شده است. گروهی از ایلان ماسک به عنوان مدافع نوآوری و تجارت آزاد حمایت می‌کنند، در حالی که گروهی دیگر از زاویه ماگا او را به بی‌توجهی به منافع کارگران آمریکایی متهم می‌کنند. رسانه‌های بین‌المللی این اختلاف را به عنوان نشانه‌ای از تنش‌های داخلی در دولت و بازتاب تحولات گسترده‌تر در اقتصاد جهانی ارزیابی کرده‌اند.

چشم‌انداز آتی

اختلاف نظر بین این دو چهره مهم فراتر از یک مناقشه شخصی است و پتانسیل تاثیرگذاری بر سیاست‌های اقتصادی دولت ایالات متحده را دارد. با توجه به نقش رو به رشد مدیر عامل شرکت نوآور در حلقه مشاوران رئیس‌جمهور، بعید به نظر می‌رسد که این اختلاف به زودی فروکش کند. تصمیم نهایی رئیس‌جمهور در این میان از اهمیت بسزایی برخوردار خواهد بود و مسیر آتی اقتصاد ایالات متحده را تعیین خواهد کرد.
این جدال نه تنها بر سر تعرفه‌ها، بلکه نمادی از نبرد بزرگ‌تری بر سر آینده اقتصاد جهانی و جایگاه ایالات متحده در آن است.