از یک ماه پیش، دادگاهی در آرژانتین برای رسیدگی به پرونده مرگ اسطوره فوتبال در جریان است.

نوشته فردریک اشناترر
منتشر شده در یونگه ولت
ترجمه مجله جنوب جهانی

عدالتی برای خدا نیست: هواداران مارادونا برای روشن شدن حقیقت تظاهرات می‌کنند (۱۱ مارس ۲۰۲۵)
خبر هولناک در ۲۵ نوامبر ۲۰۲۰ رسید: دیه‌گو آرماندو مارادونا درگذشت. آن اسطوره، آن قهرمان ملی، «پسر طلایی» یا به سادگی: D10S، آن خدا، او را بی‌جان در تخت خود پیدا کردند: پای راستش متورم، شکمش باد کرده مانند یک بادکنک، آن فوتبالیست استثنایی سابق آنجا افتاده بود. یک افسر پلیس که اولین کسی بود که بر بالین او حاضر شد، بعدها شهادت داد: «به نظر می‌رسید که هر لحظه منفجر خواهد شد.» مارادونا تنها ۶۰ سال داشت.
جهان فوتبال و به ویژه آرژانتین در آمیزه‌ای از وحشت، ناباوری و اندوه عمیق فرو رفت. اما دیری نپایید که اولین پرسش‌ها مطرح شد: چگونه ممکن بود که مارادونا در بیمارستان بستری نشده باشد و علی‌رغم وضعیت وخیم سلامتی‌اش، در خانه‌ای اجاره‌ای که مخصوص مراقبت از او تهیه شده بود، به سر ببرد؟ چه کسی دستور «اقامت در منزل» را صادر کرده بود؟ چه کسی در مورد دارودرمانی این بیمار به شدت بیمار تصمیم می‌گرفت؟ تصمیمات پزشکی به نفع چه کسی گرفته می‌شد؟ گمانه‌زنی‌ها حاکی از آن بود که اگر مارادونا به گونه‌ای متفاوت و در مکانی مناسب‌تر درمان می‌شد، احتمالاً از مرگ زودهنگام او جلوگیری می‌شد. و حتی بدتر از آن: مرگ مارادونا به دلیل منافع مالی کسانی که مسئول بهبودی او بودند، نادیده گرفته شده بود.
از یک ماه پیش، این پرسش‌ها در دادگاهی در سن ایسیدرو در استان بوئنوس آیرس در حال بررسی است. در حومه پایتخت آرژانتین، از ۱۱ مارس، تیم پزشکی خصوصی مارادونا، متشکل از روانپزشک، پرستاران و پزشکان، در مجموع هفت نفر، متهم شده‌اند. دادستانی آن‌ها را به قتل غیرعمد متهم کرده است. به گفته دادستانی، آن‌ها «وظایف خود را زیرپا نهاده‌اند» و «شواهد روشنی» وجود دارد که نشان می‌دهد «می‌توان از نتیجه مرگبار جلوگیری کرد». مجازات قتل غیرعمد در آرژانتین بین هشت تا ۲۵ سال زندان است.
پیش از آغاز دادگاه، گزارشی کارشناسی منتشر شد که بر اساس آن، این دیگو‌ی ۶۰ ساله در صورت درمان مناسب در یک مرکز پزشکی «شانس بیشتری برای زنده ماندن» داشت. ۱۷ نفر از ۲۲ کارشناسی که سابقه پزشکی مارادونا را از سال ۲۰۰۰ بازسازی کرده‌اند، به این نتیجه رسیده‌اند که مسئولیت‌های کیفری مرتبط با مرگ این فوتبالیست سابق وجود دارد. پس از آنکه ابتدا از حمله قلبی سخن به میان آمده بود، پزشکی قانونی در کالبدشکافی مارادونا، اِدم ریوی شدید را به عنوان علت مرگ او تشخیص داد.
قطعی است که مارادونا در ۱۱ نوامبر ۲۰۲۰ از بیمارستانی مرخص شد که در آن تحت عمل جراحی به دلیل لخته خون در مغزش قرار گرفته بود. آنچه دقیقاً در ۱۴ روز بعد اتفاق افتاد، موضوع دادگاه است. تنها چیزی که قطعی است این است که این فوتبالیست سابق دو هفته را در خانه‌ای در یک حومه اعیان‌نشین بوئنوس آیرس گذراند. قرار بود او در آنجا – و نه در یک مرکز ترک اعتیاد – از مصرف الکل و عمل جراحی قبلی خود بهبود یابد.
به ویژه، لئوپولدو لوکه، جراح مغز و اعصاب، و آگوستینا کوساچوف، روانشناس، در این دادگاه مورد توجه قرار دارند. گفته می‌شود لوکه کسی بوده که اصرار داشته و در نهایت دختران مارادونا را متقاعد کرده که او در آن خانه درمان شود. او نزدیک‌ترین فرد به بیمار بود. کوساچوف نیز متهم است که به مارادونا داروهایی تجویز کرده بدون آنکه عوارض جانبی احتمالی را در نظر بگیرد. همچنین جعل گواهی مبنی بر یک ویزیت پزشکی که هرگز انجام نشده، به او نسبت داده شده است. در حالی که وکلای لوکه و کوساچوف بر بی‌گناهی موکلان خود تأکید می‌کنند، وکلای پرستاران متهم استدلال می‌کنند که آن‌ها به دلیل موقعیت پایین‌تر خود مسئول مرگ نیستند.
این احتمال مطرح است که متهمان می‌خواسته‌اند درمان – احتمالاً ناکافی – مارادونا را در منزل انجام دهند تا یک قرارداد پرسود را از دست یک بیمارستان ندهند یا حتی به دارایی‌های این ستاره دسترسی پیدا کنند. دادستانی می‌گوید که درمان «فاجعه‌بار، بی‌پروا، ناقص و بی‌سابقه» بوده است. مکانی که مارادونا در نهایت در آن درگذشت، به عنوان «صحنه‌ای از وحشت توصیف می‌شود که در آن هیچ یک از مراقبان پزشکی کاری را که باید انجام می‌دادند، انجام ندادند». به عنوان مثال، اتاق او حتی ۱۵ متر مربع هم نبود. دوش وجود نداشت و به جای توالت، فقط یک توالت کمپینگ بود. تجهیزات پزشکی نیز وجود نداشت، نه دستگاه دفیبریلاتور و نه اتصال اکسیژن. به گفته دادستان‌ها، مرگ مارادونا «عذاب‌آور» بوده است.
در همین حال، حتی برای افراد خارجی نیز آشکار بود که وضعیت مارادونا وخیم است. او که تنها یک ماه قبل از مرگش به مناسبت شصتمین سالگرد تولدش آخرین حضور عمومی خود را در ورزشگاه خیمناسیا و اسگریما لا پلاتا داشت، چهره‌ای غم‌انگیز از خود به نمایش گذاشت: او به شدت ضعیف شده بود و باید او را نگه می‌داشتند. حتی ماسک صورت اجباری در آن زمان را نیز نمی‌توانست خودش تنظیم کند. اما در افکار عمومی آرژانتین، این ضعف نادیده گرفته شد – همانطور که هرگونه ضعف یا حتی انسانیت این فوتبالیست سابق همواره نادیده گرفته شده بود.

مارادونا همان کسی بود که در سال ۱۹۸۶، تنها چند سال پس از جنگ فالکلند، دو گل به انگلیس زد تا بعداً آرژانتین را در مقابل آلمان به قهرمانی جام جهانی برساند – نه ماردونی زن‌ستیز، معتاد به مواد مخدر، نه یک ویرانه. فرناندو سینیوری، مربی بدنسازی طولانی مدت مارادونا، رابطه آرژانتینی‌ها با قهرمان ملی خود را به این صورت خلاصه کرد: «من با دیه‌گو تا آخر دنیا می‌روم، اما با مارادونا حتی تا سر کوچه هم نمی‌روم.»
مدت‌ها قبل از مرگش، مارادونا از سبک زندگی افراطی خود رنج می‌برد. در اوایل آوریل، پزشکی قانونی به نام آلخاندرو ازکیل وگا در دادگاه از مشکلات قلبی، کلیوی و کبدی او خبر داد. به همین ترتیب، بیمار از اختلالات گردش خون طولانی مدت با «جریان خون ناکافی و کمبود اکسیژن» رنج می‌برد. قلب این فوتبالیست سابق به شدت بزرگ شده بود و بیش از نیم کیلو وزن داشت – وزن متوسط طبیعی بین ۲۵۰ تا ۳۰۰ گرم است. در نمونه‌های خون و ادرار گرفته شده در زمان مرگ، هیچ اثری از الکل و سایر مواد مخدر یافت نشد.
انتظار می‌رود حکم نهایی زودتر از ماه ژوئیه صادر نشود. تا آن زمان، قرار است بیش از ۱۰۰ شاهد مورد بازجویی قرار گیرند. اینکه آیا در آن زمان مشخص خواهد شد چه کسی در مرگ زودهنگام مارادونا مقصر است – خود فوتبالیست سابق یا تیم پزشکی او – باید منتظر ماند. در هر صورت، این دادگاه نمی‌تواند عدالت را برای مرگ مارادونا به ارمغان بیاورد.