ایران آماده مذاکرات غیرمستقیم با ایالات متحده است. راه حلی برای بحران در دسترس است.
نوشته سید عباس عراقچی
سید عباس عراقچی وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران است.
منتشر شده در واشنگتن پست

ترجمه مجله جنوب جهانی

در هفته‌های اخیر، پیام‌ها و نامه‌هایی بین ایران و ایالات متحده رد و بدل شده است. برخلاف برخی تفسیرها، این ارتباطات – حداقل از طرف ما – نه نمادین بوده و نه تشریفاتی. ما آنها را به عنوان تلاشی واقعی برای روشن کردن مواضع و باز کردن پنجره‌ای به سوی دیپلماسی می‌بینیم.
در مورد اظهارات روز دوشنبه دونالد ترامپ، رئیس جمهور، ایران آماده است تا با جدیت و با هدف دستیابی به توافق وارد مذاکره شود. ما روز شنبه برای مذاکرات غیرمستقیم در عمان دیدار خواهیم کرد. این هم یک فرصت است و هم یک آزمون. مدل تعاملی که ما پیشنهاد می‌کنیم جدید نیست. خود ایالات متحده در حال میانجی‌گری مذاکرات غیرمستقیم بین روسیه و اوکراین است – درگیری بسیار شدیدتر و پیچیده‌تر که شامل جنبه‌های استراتژیک، سرزمینی، نظامی، امنیتی و اقتصادی است.
من همچنین تجربه رهبری مذاکرات غیرمستقیم با ایالات متحده را دارم. این روند که در سال 2021 با میانجی‌گری اتحادیه اروپا انجام شد، اگرچه پیچیده‌تر و دشوارتر از تعامل مستقیم بود، اما هم ممکن و هم سازنده بود. اگرچه در آن زمان نتوانستیم از خط پایان عبور کنیم، اما دلیل اصلی آن عدم اراده واقعی از سوی دولت بایدن بود.
پیگیری مذاکرات غیرمستقیم یک تاکتیک یا بازتاب ایدئولوژی نیست، بلکه یک انتخاب استراتژیک ریشه در تجربه است. ما با دیوار بزرگی از بی‌اعتمادی روبرو هستیم و تردیدهای جدی در مورد صداقت نیت‌ها داریم، که با اصرار ایالات متحده بر از سرگیری سیاست «فشار حداکثری» قبل از هرگونه تعامل دیپلماتیک، بدتر شده است.
برای پیشبرد امروز، ابتدا باید توافق کنیم که «گزینه نظامی» و چه برسد به «راه حل نظامی» وجود ندارد. رئیس جمهور ترامپ به وضوح این واقعیت را در تشویق به آتش‌بس به عنوان اولین اقدام برای پایان دادن به درگیری اوکراین تشخیص می‌دهد.
صرف هزینه‌های مالیات دهندگان برای تشدید حضور نظامی ایالات متحده در منطقه ما، که به طور بالقوه سربازان آمریکایی را در دور از خانه به خطر می‌اندازد، برای یک نتیجه دیپلماتیک مساعد نیست. ملت سربلند ایران، که دولت من برای بازدارندگی واقعی به قدرت آن تکیه می‌کند، هرگز اجبار یا تحمیل را نمی‌پذیرد.
ما نمی‌توانیم تصور کنیم که رئیس جمهور ترامپ بخواهد به رئیس جمهور دیگری از ایالات متحده تبدیل شود که در یک جنگ فاجعه‌بار در خاورمیانه گرفتار شده است – درگیری که به سرعت در سراسر منطقه گسترش می‌یابد و هزینه‌ای بسیار بیشتر از تریلیون‌ها دلار مالیات دهندگان را به همراه خواهد داشت که پیشینیان او در افغانستان و عراق سوزاندند.
با نگاهی به آینده، دو واقعیت دیگر شایسته تأکید است.
اول، رئیس جمهور ترامپ ممکن است برنامه جامع اقدام مشترک (توافق هسته‌ای امضا شده در سال 2015) را دوست نداشته باشد، اما حاوی یک تعهد حیاتی است: «ایران تأیید می‌کند که تحت هیچ شرایطی ایران هرگز به دنبال، توسعه یا دستیابی به سلاح هسته‌ای نخواهد بود.»
ده سال پس از انعقاد برجام – و تقریباً هفت سال پس از خروج یکجانبه ایالات متحده از آن – هیچ مدرکی وجود ندارد که ایران این تعهد را نقض کرده باشد. این موضوع بارها و بارها توسط ارزیابی‌های اطلاعاتی ایالات متحده تأیید شده است. تولسی گابارد، مدیر اطلاعات ملی، اخیراً اذعان کرد که «ایران در حال ساخت سلاح هسته‌ای نیست و رهبر معظم [آیت‌الله علی] خامنه‌ای برنامه تسلیحات هسته‌ای را که در سال 2003 به حالت تعلیق درآورد، مجاز نکرده است.»
ما به بسیاری از جنبه‌های سیاست جهانی ایالات متحده و به ویژه به سیاست‌های غرب در منطقه خود، از جمله استانداردهای دوگانه آن در مورد اشاعه، اعتراض داریم. به همین ترتیب، ممکن است نگرانی‌های احتمالی در مورد برنامه هسته‌ای ما وجود داشته باشد. ما آمادگی خود را برای پرداختن به این نگرانی‌ها زمانی که با توافق 2015 موافقت کردیم – که با احترام متقابل و برابری ممکن شد – ثابت کردیم. اما حتی در حالی که به برجام متعهد می‌مانیم، تجربه ما از عدم تمایل یا ناتوانی ایالات متحده و اتحادیه اروپا در انجام تعهدات خود تحت توافق هسته‌ای، بسیاری در ایران را متقاعد کرده است که بر تضمین‌هایی برای انجام متقابل تعهدات اصرار کنند.
دوم، یک تصور غلط جدی وجود دارد که باید برطرف شود. بسیاری در واشنگتن ایران را از نظر اقتصادی کشوری بسته نشان می‌دهند. حقیقت این است که ما آماده استقبال از مشاغل از سراسر جهان هستیم. این دولت‌های ایالات متحده و موانع کنگره هستند، نه ایران، که شرکت‌های آمریکایی را از فرصت تریلیون دلاری که دسترسی به اقتصاد ما نشان می‌دهد، دور نگه داشته‌اند.
در واقع، زمانی که ایالات متحده با صدور مجوز فروش هواپیماهای مسافربری به عنوان بخشی از برجام موافقت کرد، ایران بلافاصله قراردادی با بوئینگ برای خرید 80 هواپیما مذاکره کرد. گفتن اینکه دامنه تجارت و سرمایه‌گذاری در ایران بی‌نظیر است، اغراق نیست.
پیشنهاد ما برای مذاکرات غیرمستقیم روی میز است. ما معتقدیم که اگر اراده واقعی وجود داشته باشد، همیشه راهی برای پیشرفت وجود دارد. همانطور که تاریخ اخیر نشان داده است، تعامل دیپلماتیک در گذشته کارساز بوده و هنوز هم می‌تواند کارساز باشد. ما حاضریم نیت صلح‌آمیز خود را روشن کنیم و اقدامات لازم را برای رفع هرگونه نگرانی احتمالی انجام دهیم. ایالات متحده نیز می‌تواند با نشان دادن اینکه به هر توافقی که انجام می‌دهد پایبند خواهد بود، نشان دهد که در مورد دیپلماسی جدی است. اگر به ما احترام گذاشته شود، ما نیز متقابلاً احترام خواهیم گذاشت.
تدارکات نظامی دقیقاً سیگنال مخالف را ارسال می‌کند. سخنان من را به خاطر بسپارید: ایران دیپلماسی را ترجیح می‌دهد، اما می‌داند چگونه از خود دفاع کند. ما در گذشته تسلیم تهدیدها نشده‌ایم و اکنون یا در آینده نیز نخواهیم شد. ما به دنبال صلح هستیم، اما هرگز تسلیم را نمی‌پذیریم.
اکنون توپ در زمین آمریکاست. اگر به دنبال یک راه حل دیپلماتیک واقعی است، ما قبلاً راه را نشان داده‌ایم. اگر به جای آن، به دنبال تحمیل اراده خود از طریق فشار است، باید بداند که مردم ایران به زبان زور و تهدید به طور متحد پاسخ قاطع می‌دهند. فرصتی برای ایالات متحده وجود دارد که بالاخره رئیس جمهوری صلح داشته باشد. اینکه از این فرصت استفاده کند یا نه، یک انتخاب است.