رسانههای داخلی ایران به اظهارات نماینده ترامپ در مذاکرات هستهای با ایران اشاره کردند و فقط آن بخش که ویتکاف اعلام کرده است از مذاکرات راضی است را منعکس میکنند در حالی که اظهارات ویتکاف به فوکس نیوز بخش دیگری نیز دارد که به نظارت بر موشک ها و از بین بردن توانایی موشکهای بالستیکی ایران میپردازد و آنها این بخش را منعکس نکردند در اینجا به خبری که در رسانههای ایران منتشر شده توجه کنید:
استیو ویتکاف، فرستاده ویژه رئیسجمهور آمریکا در امور خاورمیانه و سرپرست هیأت مذاکرهکننده ایالات متحده در گفتگوهای جاری با جمهوری اسلامی ایران، شامگاه دوشنبه در گفتوگو با شبکه فاکسنیوز تأکید کرد که راستیآزمایی سختگیرانه برنامه هستهای ایران، پایه اصلی هرگونه توافق احتمالی خواهد بود.
وی با تشریح محورهای گفتوگو، تصریح کرد: «این گفتگوها بر دو محور راستیآزمایی برنامه هستهای ایران و ابعاد نظامی آن متمرکز است.»
ویتکاف در ادامه با اشاره به محدودیتهای تعیینشده در توافق برجام گفت: «آنها به غنیسازی بیش از ۳.۶۷ درصدی نیاز ندارند، اما اکنون در برخی موارد تا ۶۰ درصد و در برخی دیگر تا ۲۰ درصد غنیسازی انجام دادهاند و این نباید چنین باشد. چنین غنیسازی با ادعای آنها که تنها میخواهند برنامه هستهای غیرنظامی داشته باشند، همخوانی ندارد.»
او همچنین بر اهمیت ابعاد نظامی برنامه هستهای ایران تاکید کرد و افزود: «این گفتگوها بیشتر درباره راستیآزمایی برنامه غنیسازی اورانیوم و در نهایت راستیآزمایی ابعاد نظامی آن است که شامل موشکهایی که در زرادخانههایشان دارند و هدف احتمالی آنها برای دستیابی به بمب نیز میشود.»
ویتکاف در بخشی دیگر از این گفتگو، به مأموریت خود از سوی رئیسجمهور آمریکا اشاره کرد و گفت: «دونالد ترامپ از من خواسته است که این موقعیت را از طریق دیپلماسی و گفتگو حلوفصل کنم.»
وی همچنین نخستین دور مذاکرات در عمان را مثبت ارزیابی کرده و گفت: «دور اول گفتگوها مثبت، سازنده و قانعکننده بود. البته جزئیات توافق احتمالی از اهمیت و پیچیدگی بالایی برخوردار خواهد بود.»
فرستاده ویژه آمریکا تاکید کرد: «راستیآزمایی بخش کلیدی هر توافق احتمالی خواهد بود و امیدواریم که بتوانیم به مرحله تدوین سند برسیم. ما باید راستیآزمایی بسیار سختگیرانهای داشته باشیم.»
ویتکاف در پایان با انتقاد از سیاستهای دولت پیشین آمریکا گفت: «در چند سال گذشته، پیش از دولت ما، روند راستیآزمایی چندان جدی یا قابلتوجهی وجود نداشته است و این باید تغییر کند. اگر تغییر کند، مبنایی برای گفتگوهای مثبت خواهیم داشت. اگر نه، باید به دنبال جایگزین باشیم که برای هیچکس خوب نخواهد بود.»
اورشلیم پست: استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ترامپ و نماینده آمریکا در مذاکرات هستهای با وزیر خارجه ایران، در گفتوگو با شبکه فاکس نیوز اظهار داشت: «ایران نباید به سلاح هستهای دست یابد و نباید اورانیوم را بیش از ۳.۶۷ درصد غنیسازی کند.»
استیو ویتکاف دوشنبهشب در گفتوگو با فاکس نیوز اعلام کرد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، بهدنبال محدود کردن غنیسازی اورانیوم ایران به سطح ۳.۶۷ درصد است.
این اظهارات اهمیت زیادی دارد، زیرا بسیار ملایمتر از موضع اسرائیل است. نخستوزیر اسرائیل بهطور علنی خواهان اجرای «مدل لیبی» شده است، یعنی انهدام کامل و فیزیکی تأسیسات نظامی هستهای ایران.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، پس از دیدار با ترامپ در هفته گذشته گفت: «ایران نباید سلاح هستهای داشته باشد. این موضوع تنها از طریق توافقی مشابه مدل لیبی قابل تحقق است؛ یعنی ورود به تأسیسات، انفجار آنها، و برچیدن کامل تجهیزات، تحت نظارت آمریکا و با اجرای مستقیم آمریکا.»
هفته گذشته، روزنامه جروزالم پست گزارش داد که دولت آمریکا اجازه خواهد داد ایران برنامه هستهای غیرنظامی خود را حفظ کند—even بهعنوان بخشی از یک توافق هستهای. منبعی آگاه از جزئیات دیدار نتانیاهو و ترامپ به این روزنامه گفت: «ترامپ گفته که ایران سلاح هستهای نخواهد داشت. تأسیسات نظامی هستهای—نه؛ برنامه هستهای غیرنظامی—بله.»
در روزهای اخیر، در پی ابهامهایی پیرامون موضع ترامپ، مقامات اسرائیلی و دیپلماتهای اروپایی نگرانی خود را ابراز کردهاند مبنی بر اینکه ممکن است ترامپ به توافقی رضایت دهد که در واقع مانع پیشرفت ایران بهسوی سلاح هستهای نشود. مقامات اسرائیلی به پست گفتند: «نگرانی ما این است که موضع نهایی دولت آمریکا ضعیف باشد.»
مارک دوبوویتز، مدیر بنیاد دفاع از دموکراسیها (FDD)، در گفتوگو با پست گفت: «این همان توافق هستهای اوباما (برجام) است—در قالبی جدید. آیا واقعاً در سال ۲۰۱۸ از آن خارج شدیم تا در سال ۲۰۲۵ به همان بازگردیم؟ بهویژه حالا که در قویترین موقعیت چانهزنی هستیم؟ من واقعاً کنجکاوم که این نسخه چطور قرار است از همان ضعفهای مرگبار توافق ۲۰۱۵ جلوگیری کند.»
استیو ویتکاف در مصاحبه خود با فاکس افزود که نظارت بر مسائل تسلیحاتی، از جمله موشکها، نوع سامانههای انباشتهشده در ایران، و حتی مکانیزمهای فعالسازی یک بمب هستهای باید صورت گیرد. ایران پیشتر چنین خواستههایی را رد کرده است.
او گفت: «در اصل، توافق هستهای اولیه میتواند بهبود یابد—مثلاً از طریق تمدید زمان توافق (حذف بند موسوم به غروب تحریمها) و تقویت سازوکارهای بازرسی آژانس بینالمللی انرژی اتمی.»
سخنگوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی درخواست ویتکاف برای نظارت بر توانمندیهای نظامی ایران را رد کرده و گفته است: «قابلیتهای نظامی ایران خط قرمز ماست و هرگز درباره آن گفتوگو نخواهیم کرد.»
با این حال، به گفته دکتر راز زیمت، پژوهشگر ارشد و کارشناس ایران در مؤسسه مطالعات امنیت ملی (INSS)، «پیشرفتهایی که ایران بهویژه در حوزه غنیسازی پیشرفته (سطوح بالاتر و سانتریفیوژهای مدرن)، و همچنین در دانش، فناوری و تحقیق و توسعه به دست آورده، برگشتناپذیر است.»
او افزود: «بنابراین، تصور دستیابی به توافقی که بهطور چشمگیر از توافق ۲۰۱۵ بهتر باشد—بهویژه از منظر زمان گریز ایران به بمب که آن زمان حدود یک سال بود—دشوار است.»
ایران انتظار میرود با پیشنهاد آمریکا مخالفت کند
به گزارش روزنامه گاردین، انتظار میرود ایران با پیشنهاد آمریکا مبنی بر انتقال ذخایر اورانیوم غنیشده خود به کشور ثالث در مذاکرات هستهای مخالفت کند. طبق این گزارش، تهران تأکید دارد که اورانیوم غنیشده باید «تحت نظارت شدید آژانس بینالمللی انرژی اتمی» در خاک ایران باقی بماند.
نمایندگان دو کشور احتمالاً روز شنبه آینده در روم پایتخت ایتالیا به طور غیر مستقیم با یکدیگر مذاکره خواهند کرد ریاست این جلسه همچنان بر عهده عمان میباشد
مجله جنوب جهانی-بررسی مسائل جنوب جهانی – سال بیستم 