آرنولد شولتسل
منتشرشده در عصر ما ارگان حزب کمونیست آلمان
ترجمه مجله جنوب جهانی


در سوم آوریل، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، با اعلام تعرفه‌های گمرکی برای 185 کشور، یک مناقشه تجاری جهانی را آغاز کرد. در روزهای بعد، بازار سهام با روند نزولی مواجه شد و به ویژه در روز دوشنبه، در شرق آسیا و اتحادیه اروپا ابتدا حدود 10 درصد سقوط کرد و پس از کمی بهبود، با کاهش قابل توجهی بسته شد. ترامپ با رضایت خاطر در چندین پست در پلتفرم خود «Truth Social» اظهار داشت که قیمت نفت پایین است و در آمریکا تورمی وجود ندارد، بلکه مشاغل بیشتر و وام‌های مسکن و تخم‌مرغ ارزان‌تر هستند. او در روز دوشنبه، اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری خود را در تلویزیون آمریکا مأمور کرد تا اعلام کند که بیش از 70 کشور «با تمایل به برقراری تعادل مجدد در تجارت جهانی به ما مراجعه کرده‌اند».
دو موضوع بزرگ باقی مانده بودند: چین و اتحادیه اروپا. جمهوری خلق چین با عزم راسخ اعلام کرد که سیاست تعرفه‌ای ترامپ «یک آزار و اذیت یک‌جانبه و حمایت‌گرایانه نمونه» است. ترامپ با یک اولتیماتوم پاسخ داد: پکن تا سه‌شنبه ساعت 12 ظهر (18:00 به وقت اروپای مرکزی) فرصت دارد تا تعرفه‌های تلافی‌جویانه 34 درصدی خود را پس بگیرد. او اعلام کرد که در صورت عدم عقب‌نشینی پکن، روز چهارشنبه (پس از پایان مهلت تحویل این نسخه از UZ) تعرفه‌های اضافی 50 درصدی را بر چین اعمال خواهد کرد. این افزایش تعرفه از زمان آغاز به کار ترامپ در 20 ژانویه، بیش از 100 درصد برای چین خواهد بود. وزارت بازرگانی چین بلافاصله پاسخ داد: اگر آمریکا به این مسیر ادامه دهد، «چین قطعاً تا آخر با آنها خواهد بود». رهبری پکن اخیراً اعلام کرده بود که قصد دارد تعرفه‌های جدید 34 درصدی آمریکا را با تعرفه‌های مشابه بر محصولات آمریکایی تلافی کند.
واکنش اتحادیه اروپا متفاوت بود: اورزولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، روز دوشنبه پیشنهاد کرد که یک توافق تجارت آزاد برای کالاهای صنعتی با آمریکا منعقد شود. ترامپ همان روز این پیشنهاد را رد کرد. روز سه‌شنبه، فون در لاین حتی از چین خواست تا یک راه‌حل مذاکره با آمریکا پیدا کند. به گفته دفتر او، وی در یک تماس تلفنی با لی کیانگ، نخست‌وزیر چین، بر «مسئولیت اروپا و چین به عنوان دو بازار بزرگ جهان برای حمایت از یک سیستم تجاری اصلاح‌شده قوی، آزاد، عادلانه و مبتنی بر شرایط رقابتی برابر» تأکید کرد. طبق گزارش‌ها، دو طرف همچنین در مورد چگونگی نظارت بر انحرافات تجاری ناشی از تعرفه‌ها صحبت کردند. اتحادیه اروپا نگران است که چین صادرات ارزان قیمت خود را به اروپا منحرف کند. وب‌سایت «bild.de» روز سه‌شنبه با تیتر «اکنون آلمان و اروپا با هجوم کالاهای چینی مواجه هستند» به این موضوع دامن زد.
در همان روز، کمیسیون اروپا فهرستی از کالاهای آمریکایی دیگر را ارائه کرد که قرار است تعرفه‌های وارداتی تا 25 درصد بر آنها اعمال شود، از جمله ذرت، سویا، طیور، منسوجات و محصولات فولادی. برخلاف اعلامیه‌های قبلی، ویسکی بوربن در این فهرست قرار نداشت. ترامپ تهدید کرده بود که تعرفه‌های وارداتی 200 درصدی را بر نوشیدنی‌های الکلی از اتحادیه اروپا اعمال خواهد کرد. این امر به ویژه بر شراب تأثیر می‌گذاشت. آنتونیو تاجانی، وزیر امور خارجه ایتالیا، در دیدار با همتایان خود در اتحادیه اروپا در روز دوشنبه در لوکزامبورگ گفت که تعرفه‌ها بر بوربن «نتیجه معکوس» خواهد داشت. تعرفه‌های اتحادیه اروپا قرار بود در ماه مه اعمال شوند.
اختلاف نظرها فقط در داخل اتحادیه اروپا وجود ندارد، بلکه در اطراف ترامپ نیز وجود دارد. به هر حال، «واشنگتن پست» گزارش داد که ایلان ماسک، مدیرعامل تسلا، از رئیس‌جمهور خواسته است که تعرفه‌ها را علیه شرکای تجاری مهم پس بگیرد.
بانک مرکزی روسیه نیز نسبت به پیامدهای سیاست تعرفه‌ای آمریکا بر اقتصاد داخلی هشدار داد. خبرگزاری «تاس» به نقل از الویرا نابیولینا، رئیس بانک مرکزی، که در جلسه فراکسیون حزب کمونیست فدراسیون روسیه (KPRF) در دومای دولتی صحبت می‌کرد، گزارش داد که اگر قیمت نفت در نتیجه جنگ تجاری به طور قابل توجهی کاهش یابد، خطراتی برای اقتصاد روسیه به همراه خواهد داشت. ترامپ تعرفه‌های تنبیهی را بر روسیه اعمال نکرده بود، اما از روز جمعه، قیمت نفت خام دریای شمال (برنت) و نفت خام آمریکا به پایین‌ترین سطح از سال 2021 سقوط کرده بود. روزنامه لهستانی «Dziennik» روز سه‌شنبه با خوشحالی تیتر زد: «در بودجه سال 2025، روسیه درآمد نفت و گاز حدود 120 میلیارد دلار را پیش‌بینی کرده است، با این فرض که نفت خام خود را با قیمت حدود 70 دلار در هر بشکه بفروشد. نفت روسیه با تخفیف نسبت به نفت برنت فروخته می‌شود. روز دوشنبه، قیمت هر بشکه نفت اورال به 50 دلار سقوط کرد.»