مسکو و تهران متعهد به مقابله با فشارهای خارجی و تقویت همکاریها شدند
ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، تصویب پارلمانی یک پیمان مهم با تهران را که در ژانویه با همتای ایرانیاش، مسعود پزشکیان، امضا کرده بود، بهطور رسمی اجرایی کرد.
پیمان «مشارکت جامع راهبردی» که پوتین روز دوشنبه آن را به اجرا درآورد، تعهدی رسمی برای تقویت روابط در حوزههای گوناگون، از امنیت ملی و انرژی هستهای صلحآمیز گرفته تا مقاومت مشترک در برابر تحریمهای یکجانبه، را تثبیت میکند.
سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، هفته گذشته تأکید کرد که این پیمان «با وجود شرایط دشوار منطقهای و جهانی و تلاش برخی طرفهای ثالث برای اعمال فشار بر کشورهای ما» نهایی شده است.
در هفتههای اخیر، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، تهدید کرده است که در صورت خودداری ایران از محدودسازی برنامه هستهایاش به میزانی که امکان استفاده نظامی از آن بهطور کامل منتفی شود، به اقدام نظامی متوسل خواهد شد — ادعایی که جمهوری اسلامی قویاً آن را رد کرده است.
برجام، توافقی که در سال ۲۰۱۵ میان ایران و قدرتهای بزرگ جهانی برای جلوگیری از چنین استفاده نظامی از برنامه هستهای ایران امضا شد، در دوره نخست ریاست جمهوری ترامپ و با خروج آمریکا از آن، بهشدت تضعیف شد. او با هماهنگی بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، این توافق را «بدترین توافق تاریخ» خواند. در هفتههای اخیر، مذاکرات غیرمستقیمی میان واشنگتن و تهران در ایتالیا و عمان برگزار شده است.
منابعی به نقل از گاردین گزارش دادهاند که مقامات آمریکایی بر این باورند که هر توافق جدیدی باید شامل الزام ایران به یا نابودی ذخایر اورانیوم غنیشدهاش یا انتقال آن به کشوری دیگر — با احتمال ایفای نقش روسیه — باشد. در مقابل، ایران خواهان تضمینهایی است مبنی بر اینکه در صورت خروج مجدد آمریکا از توافق جدید، این کشور با تبعاتی جدی مواجه خواهد شد، مشابه آنچه در سال ۲۰۱۸ رخ داد.
مسکو نقش مهمی در حمایت از برنامه هستهای غیرنظامی ایران ایفا کرده است؛ بهویژه از طریق احداث نیروگاه بوشهر. این پروژه که ابتدا با مشارکت شرکتهای آلمانی پیش از انقلاب ۱۳۵۷ آغاز شد، در دهه ۱۹۹۰ با ورود آژانس اتمی دولتی روسیه، روساتم، از سر گرفته شد. نخستین رآکتور نیروگاه بوشهر در سال ۲۰۱۱ به بهرهبرداری رسید و اوایل امسال، تهران اعلام کرد که میزان پیشرفت راکتورهای دوم و سوم به ۱۷ درصد رسیده است.
مجله جنوب جهانی-بررسی مسائل جنوب جهانی – سال بیستم 