مجله جنوب جهانی
ایالات متحده آمریکا در تلاش برای قطع راه‌های دور زدن تحریم‌های ایران، قانون جدیدی تحت عنوان «قانون عدم تجارت انرژی ایران» را مطرح کرده است. هدف اصلی این قانون پایان دادن به وابستگی عراق به گاز ایران است، وابستگی‌ای که حدود 40 درصد از نیازهای انرژی داخلی عراق را تشکیل می‌دهد.
این اقدام در حالی صورت می‌گیرد که عراق سال‌ها به عنوان معبری برای دور زدن تحریم‌های ایران عمل کرده است. استفاده از میادین نفتی مشترک، ارائه مدارک جعلی و روش‌های حمل و نقل مخفیانه از جمله راهکارهایی بوده که برای تغییر نام نفت ایران و صادرات آن به عنوان نفت عراق به کار گرفته می‌شد.
علاوه بر قانون مذکور، طرح دیگری با عنوان «قانون لغو معافیت‌های ایران» نیز در حال بررسی است که در صورت تصویب، دارایی‌های تحریم شده ایران در همه جا، از جمله عراق، به طور دائم مسدود شده و روسای جمهور فعلی و آتی آمریکا از هرگونه اختیاری برای لغو این تحریم‌ها منع خواهند شد.
به گفته مقامات آمریکایی، این اقدامات بخشی از کارزار فشار حداکثری دولت ترامپ علیه ایران است. در مقابل، عراق همواره با وعده کاهش وابستگی به انرژی ایران در ازای دریافت معافیت‌های تحریمی و کمک‌های مالی از آمریکا، به بازی خود ادامه داده است. میلیاردها دلاری که آمریکا در این راستا به عراق پرداخت کرده، اغلب به حساب‌هایی در قبرس شمالی منتقل شده و سپس بغداد قراردادهای بلندمدت جدیدی برای واردات گاز و برق از ایران امضا کرده است.
در این میان، موقعیت جغرافیایی عراق و میادین نفتی مشترک با ایران، امکان تغییر مبدا نفت ایران و صادرات آن با نام عراق را تسهیل کرده است. همچنین، تغییر اسناد محموله‌ها و خاموش کردن سیستم شناسایی خودکار کشتی‌ها نیز از دیگر روش‌های دور زدن تحریم‌ها بوده است. حتی وزیر نفت سابق ایران نیز به این موضوع اذعان کرده است.
با این حال، به نظر می‌رسد که صبر آمریکا به سر آمده و قانون جدید می‌تواند نقطه عطفی در تلاش‌های این کشور و غرب برای احیای نفوذ در خاورمیانه به ضرر چین باشد. در سال‌های اخیر، نفوذ شرکت‌های چینی در صنعت نفت عراق به شدت افزایش یافته و آن‌ها در حال حاضر مدیریت بخش قابل توجهی از ذخایر و تولید نفت این کشور را بر عهده دارند. در مقابل، آمریکا و متحدانش نیز اخیراً قراردادهای مهمی در بخش انرژی عراق به امضا رسانده‌اند و عراق برای توسعه میادین گازی خود به شرکت آمریکایی شلومبرژه روی آورده است. میدان گازی عکاس که بزرگترین میدان گازی عراق محسوب می‌شود، از نظر استراتژیک برای این کشور بسیار حائز اهمیت است.
به این ترتیب، قانون جدید آمریکا می‌تواند معادلات انرژی در منطقه را تحت تاثیر قرار داده و تلاش‌های ایران برای دور زدن تحریم‌ها را با چالش جدی مواجه کند.