آمریکا هزاران نیروی اطلاعاتی خود را اخراج میکند، رسانههای آمریکایی جنجال به پا کردند: اگر آنها به چین و روسیه «بپیوندند» چه؟
یانگ رونگ
ترجمه مجله جنوب جهانی
روز دوم ماه مه، روزنامه آمریکایی «واشنگتن پست» به نقل از منابع آگاه گزارش داد که دولت ترامپ قصد دارد در بلندمدت تعداد زیادی از کارکنان سازمانهای اطلاعاتی آمریکا را به طور چشمگیری کاهش دهد. تخمین زده میشود که این کاهش نیرو به هزاران نفر برسد و شامل سازمانهایی مانند سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (CIA) و آژانس امنیت ملی آمریکا (NSA) شود.
این اقدام بخشی از تلاشهای ترامپ و متحدانش برای کاهش هزینههای فدرال و همچنین تسویه حساب با آن چیزی است که آنها «دولت پنهان» مینامند. روزنامه «واشنگتن پست» که همواره با ترامپ اختلاف نظر داشته است، روز دوم ماه مه با آب و تاب ادعا کرد که این رویکرد ممکن است «خطرات جاسوسی متقابل» به همراه داشته باشد و ابراز «نگرانی» کرد که نیروهای اطلاعاتی آمریکایی که به این ترتیب شغل خود را از دست میدهند، ممکن است به «هدف اصلی استخدام» کشورهایی «دشمن» مانند چین و روسیه تبدیل شوند.
این اولین بار نیست که رسانههای خارجی این موضوع را جنجالی میکنند، اما گزارشهای مختلف و به اصطلاح تحقیقات همواره نتوانستهاند شواهد ملموسی ارائه دهند. در مقابل، چین پیش از این بارها با ارائه مدارک، موارد استخدام شهروندان چینی توسط آمریکا برای انجام فعالیتهای جاسوسی را افشا کرده است. درست در روز اول همین ماه، سازمان سیا آشکارا یک ویدئوی استخدام به زبان چینی در اینترنت منتشر کرد. سخنگوی وزارت امور خارجه چین پیش از این در واکنش به این موضوع گفته بود که آمریکا از یک سو به طور مکرر اطلاعات نادرست درباره به اصطلاح جاسوسی چین منتشر میکند و از سوی دیگر بدون هیچ پردهپوشی اعلام میکند که قصد دارد فعالیتهای اطلاعاتی گستردهای را علیه چین انجام دهد؛ همین رویکرد به خودی خود گویای مسائل زیادی است.
بر اساس گزارشها، دولت ترامپ اخیراً نمایندگان کنگره را از طرح کاهش نیروهای مذکور مطلع کرده است. منابع آگاه میگویند که این طرح به تدریج در طی چند سال اجرا خواهد شد. پیشبینی میشود که سازمان سیا ۱۲۰۰ نفر از نیروهای خود را کاهش دهد و آژانس امنیت ملی، آژانس اطلاعات دفاعی (DIA)، اداره ملی شناسایی (NRO) که مسئول طراحی و بهرهبرداری از ماهوارههای جاسوسی است، و آژانس ملی اطلاعات مکانی (NGA) که مسئول تجزیه و تحلیل تصاویر ماهوارهای و ارائه دادههای هدفیابی به ارتش آمریکا است، در مجموع هزاران شغل را حذف خواهند کرد.
به گفته منابع آگاه، این طرح به طور مستقیم شامل اخراج نیروهای اطلاعاتی ملی آمریکا نخواهد شد. به عنوان مثال، در هدف کاهش ۱۲۰۰ نفری سازمان سیا، بیش از ۵۰۰ کارمند شامل میشوند که طرح «خرید خدمت» و بازنشستگی زودهنگام را انتخاب کردهاند. علاوه بر این، بخشی از کاهش نیرو از طریق کاهش استخدامها انجام خواهد شد.
در حال حاضر مشخص نیست کدام بخشهای سازمان سیا بیشترین تأثیر را خواهند پذیرفت. روزنامه «واشنگتن پست» میگوید که سازمان سیا تعداد کارکنان خود را به طور عمومی اعلام نکرده است، اما تخمین زده میشود که حدود ۲۲۰۰۰ نفر باشد، به این معنی که کاهش پیشبینی شده معادل ۵ درصد از کل کارکنان سیا است.
طبق این گزارش، این طرح کاهش نیرو ارتباطی با «وزارت کارایی دولت» (DOGE) به رهبری ایلان ماسک، میلیاردر آمریکایی و متحد ترامپ ندارد، بلکه بخشی از «اصلاحات» دولت ترامپ در سازمانهای اطلاعاتی آمریکا است. جان راتکلیف، رئیس سازمان سیا، و اوهانا گابارد، مدیر اطلاعات ملی آمریکا، هر دو متعهد شدهاند که سازمانهای خود را کوچکتر و کارآمدتر کنند و طبق دستور ترامپ، برنامههای تنوع، برابری و شمول (DEI) را لغو و کارکنان مرتبط را اخراج کنند.
پیش از این، شبکه خبری سیانان در ماه فوریه فاش کرد که سازمان سیا طرح «خرید خدمت» را به همه کارکنان خود پیشنهاد داده و متعهد شده است که به کارمندانی که به طور داوطلبانه استعفا میدهند، هشت ماه حقوق پرداخت کند. علاوه بر این، دفتر مدیر اطلاعات ملی آمریکا (ODNI) نیز طرح بازنشستگی زودهنگام به نام «دوراهی» را به کارمندان خود ارائه کرده است که تا ۳۰ سپتامبر به پرداخت حقوق آنها ادامه میدهد. گزارش شده است که تاکنون بیش از ۱۰۰ نفر این طرح را انتخاب کردهاند.
اوهانا گابارد در ۳۰ آوریل در جلسه کابینه کاخ سفید اظهار داشت که دفتر مدیر اطلاعات ملی آمریکا نسبت به زمانی که او در ماه فوریه کار خود را آغاز کرد، «۲۵ درصد کوچکتر و کارآمدتر شده است». سخنگوی سازمان سیا در بیانیهای اعلام کرد که این اقدامات به منظور «تزریق نیروی تازه به سازمان سیا و فراهم کردن فرصت برای رهبران جدید» انجام میشود.
سازمانهای اطلاعاتی آمریکا، از جمله سازمان سیا، همواره «خار چشم» ترامپ بودهاند. جینا هاسپل، که در دوره اول ریاست جمهوری ترامپ برای مدت طولانی رئیس سازمان سیا بود، در بسیاری از تحقیقات به طور کامل از مواضع سیاسی ترامپ تبعیت نکرد و همین امر باعث نارضایتی شدید ترامپ از او شد. در دوره دوم ریاست جمهوری، ترامپ جان راتکلیف را به ریاست سازمان سیا منصوب کرد که در مسائلی مانند «روسیهگیت» از او حمایت کرده بود.
اوهانا گابارد، مدیر اطلاعات ملی آمریکا، حتی به عنوان فردی شناخته میشود که در کابینه دوره دوم ریاست جمهوری ترامپ، نزدیکترین دیدگاههای امنیتی را به خود ترامپ دارد. او از زمان تصدی این سمت، بارها با رسانههای محافظهکار مصاحبه کرده و با استفاده از اصطلاحات ترامپ، برخی از نیروهای اطلاعاتی آمریکا را بخشی از «دولت پنهان» خوانده و آنها را به تلاش برای تخریب دولت ترامپ متهم کرده است.
با این حال، طرح گسترده اخراج نیروها توسط دولت ترامپ، باعث ایجاد وحشت در میان نیروهای اطلاعاتی آمریکا شده است. روزنامه «واشنگتن پست» اشاره میکند که گابارد و دیگر مقامات منصوب شده توسط ترامپ اخیراً تحقیقات درباره «افشای اطلاعات» توسط افراد داخلی را تشدید کردهاند، از جمله استفاده از دروغسنج در سازمانهایی مانند FBI. چندین مقام فعلی و سابق آمریکایی میگویند که این رویکرد فضایی از ترس و فشار ایجاد کرده است.
این گزارش میافزاید که چند مقام ارشد اطلاعاتی سابق آمریکا گزارش دادهاند که اخیراً تماسها و ایمیلهای زیادی از دوستان خود در سازمان سیا دریافت کردهاند که خواستار کمک برای تغییر شغل و ورود به بخش خصوصی هستند. یک مقام ارشد سابق میگوید: «همه دارند میروند. بسیاری از کارمندان باسابقه که واجد شرایط بازنشستگی زودهنگام نیستند نیز در حال بررسی استعفا هستند.»
دموکراتها این طرحهای اخراج را تهدیدی برای امنیت ملی میدانند. مارک آر. وارنر، سناتور دموکرات ایالت ویرجینیا و عضو ارشد کمیته اطلاعات سنای آمریکا، میگوید: «این کاهش نیروهای اطلاعاتی باتجربه به طور گسترده و بیپروا توسط دولت ترامپ، بدون شک توانایی ما در شناسایی و مقابله با تهدیدات را تضعیف کرده و آمریکا را ناامنتر خواهد کرد.»
روزنامه «واشنگتن پست» که طرفدار دموکراتها است، پا را فراتر گذاشته و ادعا میکند که این اقدام ممکن است به اصطلاح «خطرات جاسوسی متقابل» به همراه داشته باشد. این گزارش میافزاید که هزاران نیروی اطلاعاتی که احتمالاً ناراضی هستند و شغل خود را از دست دادهاند، «اهداف استخدامی برای سازمانهای جاسوسی کشورهای دشمن فراهم خواهند کرد.»
این گزارش همچنین با آب و تاب ادعا میکند که اگرچه نیروهای اطلاعاتی آمریکا برای شناسایی و مقاومت در برابر چنین استخدامهایی آموزش دیدهاند و افراد اخراج شده نیز از نظر قانونی موظف به گزارش هرگونه تماس به سازمانهای ضدجاسوسی آمریکا هستند، اما «حتی یک مورد تخلف میتواند پیامدهای جدی برای امنیت ملی داشته باشد.»
مبنای ادعای «واشنگتن پست» اظهارات ماه گذشته «مرکز ملی ضدجاسوسی و امنیت» وابسته به دفتر مدیر اطلاعات ملی آمریکا است که مدعی شده بود سازمانهای اطلاعاتی چین از روشهای پنهانی مانند «تظاهر به شرکتهای مشاوره، مسئولان استخدام مدیران ارشد و اندیشکدهها در وبسایتهای اجتماعی و استخدامی» برای استخدام کارمندان فعلی و سابق دولت آمریکا استفاده میکنند. علاوه بر این، شبکه خبری سیانان در ماه مارس به نقل از ارزیابیهای سازمانهای اطلاعاتی آمریکا ادعا کرد که چین و روسیه اخیراً به سازمانهای اطلاعاتی خود دستور دادهاند تا تلاشهای خود برای استخدام نیروهای امنیت ملی آمریکا که اخراج شدهاند یا احتمالاً به زودی اخراج خواهند شد را افزایش دهند.
با این حال، نه سازمانهای اطلاعاتی آمریکا و نه رسانههای آمریکایی، هیچگاه شواهد ملموسی برای این ادعا ارائه نکردهاند. خبرگزاری رویترز بریتانیا نیز در ماه مارس به نقل از تحقیقات مکس لایزر، تحلیلگر ارشد تهدیدات نوظهور در اندیشکده «بنیاد دفاع از دموکراسی» در واشنگتن، گزارش اختصاصی منتشر کرد و مدعی شد که یک شبکه شرکتی مرموز چینی در تلاش است تا کارمندان اخراج شده دولت فدرال آمریکا را استخدام کند. اما رویترز در گزارش خود اعتراف کرد که نمیتواند ارتباط این شبکه با دولت چین را تأیید کند و مشخص نیست که آیا در حال حاضر کارمندان فدرال آمریکایی استخدام شدهاند یا خیر.
در واکنش به این موضوع، سخنگوی سفارت چین در آمریکا در آن زمان در ایمیلی به رویترز اظهار داشت که چین از هیچ نهادی که به اصطلاح در این اقدامات دخیل باشد اطلاعی ندارد و تأکید کرد که چین به حریم خصوصی و امنیت دادهها احترام میگذارد.
در ۹ آوریل، در واکنش به ادعای «مرکز ملی ضدجاسوسی و امنیت» آمریکا مبنی بر اینکه سازمانهای اطلاعاتی چین در حال استخدام کارمندان فعلی و سابق دولت آمریکا هستند، لین جیان، سخنگوی وزارت امور خارجه چین، اظهار داشت: «من از وضعیت مورد اشاره شما اطلاعی ندارم.» اما او تأکید کرد: «لازم به ذکر است که آمریکا هرگز فعالیتهای جاسوسی خود علیه چین را متوقف نکرده و مدتهاست که به طور گسترده متحدان خود را شنود و جاسوسی میکند.» لین جیان گفت که چین قاطعانه با این رویکرد غیرمسئولانه مخالف است.
چین پیش از این بارها با ارائه مدارک، موارد استخدام شهروندان چینی توسط آمریکا برای انجام فعالیتهای جاسوسی را افشا کرده است. در ژوئیه ۲۰۲۳، آمریکا به طور علنی ادعا کرد که «پیشرفتهایی در بازسازی شبکه اطلاعاتی خود در چین داشته است.» اما تنها در عرض یک ماه، سازمانهای امنیتی چین از کشف دو پرونده جاسوسی سازمان سیا خبر دادند و مستقیماً نام و سمت نیروهای اطلاعاتی آمریکا را افشا و جزئیات شگردهای آنها برای تطمیع و جذب افراد کلیدی در سازمانهای مهم چین را تشریح کردند. در اوایل سال جاری، اداره امنیت عمومی شهر هاربین نیز حملات سایبری و جاسوسی آژانس امنیت ملی آمریکا (NSA) علیه بازیهای زمستانی آسیا را افشا و سه مأمور آمریکایی دخیل در این پرونده را تحت تعقیب قرار داد.
درست در روز اول ماه مه، سازمان سیا یک ویدئوی جدید به زبان چینی در رسانههای اجتماعی منتشر کرد و آشکارا از افراد چینی برای انجام فعالیتهای جاسوسی برای آمریکا دعوت به همکاری کرد. این اولین بار در حدود هفت ماه گذشته است که سازمان سیا چنین ویدئویی منتشر میکند. در اکتبر سال گذشته، سازمان سیا همچنین کمپینی را برای استخدام منابع جدید در چین و دیگر کشورها به راه انداخت و دستورالعملهایی را در مورد نحوه تماس امن با این سازمان در اینترنت منتشر کرد و ادعا کرد که تلاشهای قبلی این سازمان برای استخدام منابع روسی موفقیتآمیز بوده است.
مائو نینگ، سخنگوی وزارت امور خارجه چین، پیش از این در واکنش به این موضوع گفته بود: «آمریکا از یک سو به طور مکرر اطلاعات نادرست درباره به اصطلاح جاسوسی چین منتشر میکند و از سوی دیگر بدون هیچ پردهپوشی اعلام میکند که قصد دارد فعالیتهای اطلاعاتی گستردهای را علیه چین انجام دهد؛ همین رویکرد به خودی خود گویای مسائل زیادی است. چین تمام اقدامات لازم را برای حفاظت قاطعانه از امنیت ملی خود اتخاذ خواهد کرد.»
مجله جنوب جهانی-بررسی مسائل جنوب جهانی – سال بیستم 