پژوهشگر جنوب آسیا: درگیری هند و پاکستان «جنگ روایتها» است و تجهیزات ساخت چین نقش کلیدی ایفا کردند.
چنگ خو
ترجمه مجله جنوب جهانی
بامداد روز ۷ مه به وقت محلی، نیروی هوایی هند به ۹ نقطه در پاکستان حمله هوایی کرد و اوضاع هند و پاکستان به طور ناگهانی تشدید شد. هند مدعی شد که «تاسیسات تروریستی» را در داخل خاک پاکستان هدف قرار داده است. پاکستان نیز اعلام کرد که «به منظور دفاع از خود» ۵ فروند جنگنده هندی را سرنگون کرده است.
روزنامه «ساوث چاینا مورنینگ پست» هنگ کنگ روز ۸ مه در مقالهای نوشت: «درگیری هند و پاکستان یک جنگ روایتها است.» مقامات پاکستانی تایید کردهاند که این کشور از جنگندههای جی-۱۰سی ساخت چین برای مقابله و سرنگونی جنگندههای هندی، از جمله جنگنده فرانسوی «رافائل»، استفاده کرده است. به نظر پژوهشگران جنوب آسیا، این امر اهمیت تسلیحات چینی را ثابت میکند؛ تسلیحاتی که به طور چشمگیری تواناییهای رزمی ارتش پاکستان را ارتقا داده است.
مایکل کوگلمن، تحلیلگر سیاسی جنوب آسیا، اظهار داشت که هر دو طرف هند و پاکستان میتوانند بسته به نحوه روایتسازی خود، مدعی «پیروزی» در این درگیری شوند. او خاطرنشان کرد که پاکستان اعلام کرده است چندین جنگنده هندی را سرنگون کرده است، اما تبلیغات دولت هند بر «نابود کردن ‹تاسیسات تروریستی› پاکستان از طریق حملات شدید» متمرکز است.
کوگلمن گفت: «از این منظر، نارندرا مودی، نخست وزیر هند، میتواند این پویایی را نوعی ‹پیروزی› تلقی کند. پاکستان ممکن است پاسخ داده باشد، اما هند به ‹اهداف ضدتروریستی› خود دست یافته و قدرت بازدارندگی خود را به نمایش گذاشته است.»

در همین حال، پاکستان در حال جشن گرفتن موفقیت بزرگ نیروی هوایی خود، به ویژه عملکرد برجسته ارتش پاکستان در استفاده از تسلیحات چینی است. مقامات اعلام کردهاند که ارتش پاکستان مجهز به موشکهای هوا به هوای فراتر از برد بصری و سیستمهای دفاع هوایی ساخت چین است و توانایی هدف قرار دادن اهدافی در داخل خاک هند در فاصله ۱۵۰ کیلومتری را دارد. این امر برتری هوایی دیرینه پاکستان را تثبیت میکند.
ارتش پاکستان روز ۷ مه اعلام کرد که ۵ فروند جنگنده هندی را سرنگون کرده است که شامل ۳ فروند جنگنده «رافائل»، ۱ فروند جنگنده سوخو-۳۰ و ۱ فروند جنگنده میگ-۲۹ میشود. اسحاق دار، معاون نخست وزیر و وزیر امور خارجه پاکستان، روز ۷ مه در سخنرانی در پارلمان فاش کرد که پاکستان از جنگندههای جی-۱۰سی ساخت چین برای مقابله و سرنگونی جنگندههای نیروی هوایی هند استفاده کرده است.
شبکه خبری سیانان آمریکا گزارش داد که خبر سرنگونی جنگنده «رافائل» توسط پاکستان، توسط مقامات فرانسوی تایید شده است. یک مقام ارشد اطلاعاتی فرانسه فاش کرد که یک فروند جنگنده «رافال» که توسط نیروی هوایی هند هدایت میشد، توسط پاکستان سرنگون شده است و این اولین خسارت رزمی جنگنده «رافائل» محسوب میشود. این مقام همچنین گفت که فرانسه در حال بررسی این موضوع است که آیا بیش از یک فروند «رافائل» سرنگون شده است یا خیر.
تحلیلگران نظامی ناظر شبکه اشاره میکنند که بر اساس ویدیوهای منتشر شده در فضای مجازی از لاشه هواپیما که گفته میشود در روستای کاران در ایالت پنجاب هند فیلمبرداری شده است، میتوان تایید کرد که در میان لاشهها موشک هوا به هوای «میکا» ساخت فرانسه و پرتابگر آن وجود دارد. این سلاح میتواند برای جنگندههای «رافائل» و میراژ ۲۰۰۰ فرانسه مورد استفاده قرار گیرد.

کوگلمن اظهار داشت: «آنچه ما در این بحران میبینیم این است که توانایی رزمی ارتش پاکستان به شدت توسط تسلیحات چینی پشتیبانی میشود.» او خاطرنشان کرد که تسلیحات آمریکایی خریداری شده توسط پاکستان، مانند جنگندههای اف-۱۶، فقط میتوانند در عملیات ضدتروریستی مورد استفاده قرار گیرند و نمیتوانند در مقابله با هند به کار روند. «این امر دامنه استفاده پاکستان از تسلیحات آمریکایی را محدود میکند و اهمیت تسلیحات چینی را افزایش میدهد.»
عبدالباسط، پژوهشگر ارشد موسسه مطالعات بینالمللی راجاراتنام در دانشگاه فناوری نانیانگ سنگاپور، اظهار داشت که اگر ادعای پاکستان مبنی بر سرنگونی جنگنده «رافائل» با استفاده از فناوری نظامی چین صحت داشته باشد، بحث در مورد شکاف عملکردی بین جنگندههای چینی و پیشرفتهترین جنگندههای فرانسوی میتواند به نتیجه برسد.
او گفت: «اگر این موضوع صحت داشته باشد، قطعاً خبر بزرگی برای سازندگان ‹رافال› خواهد بود.»
کریستین فیر، استاد دانشکده خدمات خارجی والش دانشگاه جورج تاون آمریکا، اظهار داشت که این یک «آزمون مقایسهای» بین تجهیزات هوایی چین و جنگندههای اروپایی است و تسلیحات چینی در میدان نبرد آزمایش شدهاند. او معتقد است که با توجه به اینکه هیچ هواپیمایی در خاک پاکستان سرنگون نشده است، نتایج اعلام شده توسط پاکستان ممکن است «فرصتی برای کاهش تنش فراهم کند.»

۲۱ مارس، جنگنده جی-۱۰سی نیروی هوایی پاکستان در حال تمرین برای رژه روز ملی. عکس از خبرگزاری فرانسه
.»ساوث چاینا مورنینگ پست» گزارش داد که جنگنده جی-۱۰ یک جنگنده چندمنظوره تک موتوره است که توسط شرکت صنایع هواپیماسازی چنگدو طراحی و ساخته شده و از سال ۲۰۰۳ در نیروی هوایی چین خدمت میکند. جی-۱۰سی نسخه ارتقا یافته این سری است که به موتور بهتر و رادار پیشرفتهتر AESA مجهز شده و میتواند موشک پیال-۱۵ را شلیک کند و به عنوان «جنگنده نسل ۴.۵» نیز شناخته میشود.
پاکستان تنها کشور خارجی است که به جنگندههای جی-۱۰سی مجهز شده و در سال ۲۰۲۰، ۳۶ فروند جنگنده صادراتی جی-۱۰سیای و ۲۵۰ فروند موشک پیال-۱۵ای را سفارش داده است. اولین محموله شامل ۶ فروند در سال ۲۰۲۲ تحویل داده شد و تعداد کل جنگندههای فعال این کشور به ۲۰ فروند میرسد.
در ژانویه ۲۰۲۴، جنگندههای جی-۱۰سی اولین ماموریت رزمی فرامرزی خود را انجام دادند و در عملیات نیروی هوایی پاکستان برای حمله به سازمانهای جداییطلب بلوچ در داخل ایران، اسکورت جنگندهها را بر عهده داشتند اما در نبرد هوایی شرکت نکردند.
در حال حاضر، مصر به این جنگنده ابراز علاقه نشان داده است. گزارش نظامی تلویزیون مرکزی چین (CCTV) حاکی از آن است که رزمایش مشترک ۱۸ روزه نیروی هوایی چین و مصر با عنوان «عقاب تمدن-۲۰۲۵» روز ۴ مه به وقت محلی در یک پایگاه هوایی مصر با موفقیت به پایان رسید. در همان روز، تصاویری از یک افسر مصری در حال تجربه کابین خلبان جنگنده جی-۱۰سی منتشر شد.
رویارویی جنگندههای چینی و فرانسوی در درگیری هند و پاکستان، بحثهای داغی را در منطقه تایوان چین نیز به راه انداخته است. ژنرال بازنشسته نیروی هوایی تایوان، شوای هوامین، روز ۷ مه در برنامه تلویزیونی سیتیآی نیوز گفت که جنگنده «رافائل» از جنگندههای میراژ ۲۰۰۰ که در حال حاضر در اختیار ارتش تایوان است پیشرفتهتر و بهترین جنگنده فرانسه است، اما در این درگیری سرنگون شده است. او معتقد است که جی-۱۰سی با اثبات عملکرد خود در میدان نبرد، در آینده در فروش تسلیحات «میتواند فروش بسیار خوبی داشته باشد.» او خاطرنشان کرد که عملکرد ناوگان هوایی تایوان رو به ضعف گذاشته و وضعیت هواپیماها نیز به تدریج رو به وخامت است و ارتش تایوان احتمالاً دیگر نمیتواند به جنگندههای میراژ ۲۰۰۰ تکیه کند.
با اثبات عملکرد تجهیزات چینی در میدان نبرد، سهام صنایع نظامی در روز ۸ مه به روند صعودی خود ادامه داد. در این میان، سهام صنایع هوافضا پیشتاز بودند و سهام شرکت چنگدو ایرکرفت (中航成飞) در معاملات بعد از ظهر با افزایش ۲۰ درصدی به سقف قیمت روزانه رسید. سهام شرکتهای چیفنگ جینگگونگ (七丰精工) با افزایش ۳۰ درصدی، جینتونگلینگ (金通灵)، تیانجیان تکنولوژی (天箭科技)، هوانگ تیان چانگفنگ (航天长峰)، لیجون گوفن (利君股份)، چنگدو ایرکرفت اینتگریشن (成飞集成) و تونگدا گوفن (通达股份) نیز با افزایش ۲۰ درصدی به سقف قیمت روزانه رسیدند. علاوه بر این، سهام شرکت چنشی ایویشن (晨曦航空) بیش از ۱۰ درصد و سهام شرکتهای لیدیان ویلی (雷电微力) و جیاچی تکنولوژی (佳驰科技) نیز افزایش قابل توجهی داشتند.

