نویسنده: شی جینپینگ
منبع: «چیوشی»
ترجمه مجله جنوب جهانی
امروز هفدهمین جلسه جمعی آموزشی دفتر سیاسی کمیته مرکزی بیستم حزب برگزار شد. موضوع این جلسه، ساخت کشور قدرتمند فرهنگی بود که با هدف جمعبندی دستاوردهای ساخت فرهنگی کشور در دوران جدید، تحلیل شرایط و وظایف تازه، و اندیشیدن درخصوص تسریع روند ساخت چنین کشوری برگزار شد.
حزب ما همواره اهمیت زیادی برای ساخت فرهنگی قائل بوده است. از زمان کنگره هجدهم حزب تاکنون، ما ساخت فرهنگ را در جایگاهی برجسته در اداره کشور و حکومتداری قرار دادهایم، مجموعهای از تصمیمات مهم اتخاذ کردهایم، اندیشه فرهنگی سوسیالیسم با ویژگیهای چینی در دوران جدید را شکل دادهایم و در جریان حفظ اصول و نوآوری، به دستاوردهایی تاریخی در ساخت فرهنگی دست یافتهایم. اعتماد فرهنگی حزب و ملتهای سراسر کشور بهطور محسوس افزایش یافته، خلاقیت فرهنگی رونق یافته، عرصه فرهنگ و صنایع فرهنگی شکوفاتر شده و زندگی معنوی و فرهنگی مردم غنیتر گردیده است. ساخت کشور قدرتمند فرهنگی نیز گامهای استواری برداشته است. در عین حال باید دید که در بستر تحولات پرشتاب بیسابقه جهانی، دگرگونیهای ژرف در تضادهای اصلی جامعه ما، و پیشرفتهای تازه در انقلاب فناورانه و تحولات صنعتی، همچنان کمبودها و کاستیهایی در ساخت کشور فرهنگی قوی وجود دارد که باید با جدیت به آنها توجه کرده و برای رفع آنها تدبیر کنیم.
کنگره بیستم حزب و سومین پلنوم کمیته مرکزی بیستم، طرحهایی برای ساخت کشور فرهنگی قوی ارائه کردهاند. من نیز سال گذشته در نشست مشورتی درباره میراث و توسعه فرهنگ، برخی الزامات جدید را مطرح کردم. ساخت کشور قدرتمند فرهنگی، بهطور مستقیم با ساخت مدرنسازی به سبک چینی، احیای ملت چین، و ارتقای رقابتپذیری بینالمللی مرتبط است. باید هدف راهبردی ساخت چنین کشوری تا سال ۲۰۳۵ را پیش چشم داشته باشیم، بر مارکسیسم بهعنوان اندیشه راهنمای اساسی پایبند باشیم، ریشه در تمدن غنی و عمیق چین داشته باشیم، با روند توسعه فناوری اطلاعات همگام شویم و فرهنگ سوسیالیستی با ویژگیهای چینی در دوران جدید را که از قدرت هدایت اندیشهای، انسجام روحی، الهام ارزشی و نفوذ بینالمللی برخوردار است، پیوسته گسترش دهیم. باید نیروی روحی ملت را تقویت کنیم و پایههای فرهنگی ساخت کشور قدرتمند و احیای ملت را مستحکم سازیم.
یکم، با قاطعیت در مسیر توسعه فرهنگی سوسیالیستی با ویژگیهای چینی گام برداریم.
حزب ما حزبی مارکسیستی با آگاهی فرهنگی بالاست که همواره در پیشاپیش زمان ایستاده، تحول فرهنگی را هدایت کرده و ملت را به سوی مسیری ویژه در توسعه فرهنگی سوسیالیستی با ویژگیهای چینی رهنمون شده است. ویژگی اصلی این مسیر، پایبندی به رهبری حزب است. بارها گفتهام که اگر نتوانیم از آزمون اینترنت عبور کنیم، از آزمون حکمرانی درازمدت نیز عبور نخواهیم کرد. نکته کلیدی در اینجا، اجرای کامل اصول «رهبری حزب بر تبلیغات، بر ایدئولوژی، بر رسانهها و بر اینترنت» است. باید توان حکمرانی فرهنگی در شرایط نوین اطلاعاتی را ارتقا داد و پایههای فکری، فرهنگی و روحی حاکمیت حزب و مشروعیت مردمی را استوار ساخت.
پایبندی به مسیر توسعه فرهنگی سوسیالیستی، نیازمند عزم و اطمینان راسخ در حفظ اصول، در کنار تطبیق فعالانه با تحولات زمانه و جستوجوی تغییرات است. باید بر جایگاه راهنمای مارکسیسم در عرصه ایدئولوژی پای فشرد، اندیشه فرهنگی سوسیالیستی دوران جدید را بهطور کامل پیاده کرد و فرهنگی سوسیالیستی با ویژگیهایی مدرن، جهانی، آیندهگرا، ملی، علمی و مردمی را توسعه داد. باید بر ساخت ایدئولوژی سوسیالیستی با انسجام و هدایت قوی تمرکز کرد، ارزشهای بنیادی سوسیالیستی را راهنما قرار داد، روح چینی، ارزش چینی و نیروی چینی را شکل داد و فرهنگ غالب، افکار غالب و ارزشهای غالب را تقویت کرد.
دوم، بهطور جدی انگیزه خلاقیت فرهنگی در سطح ملی را برانگیزیم.
حیات فرهنگ در گرو نوآوری و خلاقیت است. باید برنامهریزیهای سومین پلنوم کمیته مرکزی بیستم حزب را اجرا کرد، بر محور خلق آثار فرهنگی با رویکرد مردممحور تاکید داشت، منافع اجتماعی را در اولویت نهاد و آن را با منافع اقتصادی همراستا کرد. باید برافروختن نیروی خلاقیت را محور اصلاحات نظام فرهنگی قرار داد و نظام مدیریت فرهنگی و سازوکارهای تولید و بازرگانی را بهبود بخشید. برای ارتقای ظرفیت خلق فرهنگی، باید سازوکارهای خدمترسانی، هدایت و سازماندهی تولیدات هنری را اصلاح کرد، آثار ماندگار و مردمی دوران جدید را پدید آورد و قلههای تازهای برای فرهنگ چینی ایجاد کرد. باید تلفیق تولید آثار با پرورش نیروی انسانی، و پیشبرد خلق آثار با بهبود محیط فرهنگی را دنبال کرد، دموکراسی علمی و هنری را ترویج نمود و از نویسندگان، هنرمندان و دانشمندان حمایت کرد تا ریشه در زندگی داشته باشند و با تمام وجود به خلق بپردازند.
فرهنگ و فناوری در پیوندی دوسویه، یکدیگر را تقویت میکنند. باید سازوکارهای مؤثر تلفیق فرهنگ و فناوری را کشف کرد، با بهرهگیری از فناوری اطلاعات و تفکر اینترنتی، فرایند تولید فرهنگی را نوآورانه ارتقا داد، سختافزار و نرمافزار را همزمان بهروزرسانی کرد، ساخت فرهنگی را به شکل دیجیتال و اطلاعاتی توانمند ساخت و مزیت منابع فرهنگی را به مزیت توسعه فرهنگی بدل کرد. در برابر فناوریهای نوینی چون هوش مصنوعی مولد، باید بهدرستی میان توسعه و امنیت توازن برقرار کرد.
سوم، همواره ساخت فرهنگی را متوجه انسان و معطوف به انسان نگهداریم.
قدرت کشور فرهنگی نهایتاً باید در سطح فکر، روحیه و فرهنگ مردم جلوه یابد. باید با دیدگاه مردممحور، به نیازهای متنوع، چندلایه و گسترده مردم در حوزه معنوی و فرهنگی پاسخ داد، عرضه خدمات و محصولات فرهنگی را ارتقا داد و احساس بهرهمندی و خوشبختی مردم از فرهنگ را تقویت کرد. همچنین باید به نقش فرهنگ در تهذیب روح، پرورش شخصیت و تقویت روحیه ملی توجه نمود.
هسته خلاقیت فرهنگی، انسان است. باید پرورش نیروی انسانی و ساخت تیمهای فرهنگی را مأموریتی راهبردی، مهم و فوری تلقی کرد، بر تربیت انواع استعدادها تمرکز داشت و گروهی بزرگ، ساختاریافته و نوآور از نیروی انسانی فرهنگی با سطح بالا پدید آورد. باید به قوانین رشد استعدادها احترام گذاشت، نظام ارزیابی علمی، معتبر و شفاف در هنر و علوم انسانی ایجاد کرد و سازوکارهای جذب، پرورش، بهرهبرداری و انگیزش استعدادهای فرهنگی را مطابق ویژگیهای این عرصه تکامل داد تا محیطی مثبت برای شناخت و پرورش استعدادها ایجاد شود.
چهارم، در تحول خلاق و توسعه نوآورانه، تداوم سنت فرهنگی چین را حفظ کنیم.
فرهنگ سنتی درخشان چین حامل ژنها و رمزهای تمدن پایدار ملت ماست. حفظ، ترویج و گسترش گنجینههای تمدنی بر جای مانده از دل تاریخ، مسئولیت تاریخی و رسالت مقدس حزب کمونیست در عصر حاضر است. باید با رویکرد «استفاده از گذشته برای حال» و «نوآوری در سنت»، به کاوش و تبیین مفاهیم معنوی فرهنگ سنتی پرداخت و با بهرهگیری از مارکسیسم، عناصر ارزشمند سنت را با روح زمانه پیوند زد و فرهنگ سوسیالیستی جدید را توسعه داد.
میراث فرهنگی، گواهی است بر تمدن پرشکوه چین و سرمایهای ارزشمند از نیاکان ما. باید با روحیهای همراه با احترام به تاریخ و عشق به فرهنگ، اصل حفاظت اولویتدار، استفاده معقول و کمترین مداخله را رعایت کرد، از میراث فرهنگی حفاظت نظاممند و نظارت هماهنگ بهعمل آورد، شهرها، محلهها و روستاهای تاریخی را به شکل کلی محافظت و بهصورت زنده منتقل کرد. همچنین باید نظامها و مقررات مرتبط با میراث فرهنگی را بهبود داد، منابع را یکپارچه کرد و قدرت اجرایی و هماهنگی را تقویت نمود.
پنجم، بهطور پیوسته قدرت نرم فرهنگی کشور و نفوذ فرهنگ چینی را ارتقا دهیم.
قدرت نرم و نفوذ فرهنگی بخشی مهم از قدرت ملی است. در بحبوحه دگرگونیهای شتابنده جهانی، رقابت در عرصه نفوذ فرهنگی نیز شدت یافته است. ما بهعنوان یک کشور مسئول، باید فعالانه دیدگاههای چین را معرفی، فرهنگ چینی را ترویج و تصویر کشور را نمایش دهیم. باید الگوی ارتباطات بینالمللی را بازسازی کنیم، هماهنگی در تبلیغات خارجی را تقویت کنیم، شیوههای نوین ارتباطی در فضای مجازی را به کار گیریم و الگوی چندمسیره و چندلایه برای انتقال فرهنگ به جهان ایجاد کنیم.
گشودگی و شکیبایی، سرچشمه رشد تمدنهاست. در سالهای اخیر، برخی آثار ادبی، بازیهای اینترنتی و فیلمها و سریالهای چینی در خارج از کشور موفقیت کسب کردهاند و گردشگری به چین به مد جدیدی برای مردم سایر کشورها تبدیل شده است که قدرت فرهنگ چینی و گشودگی کشور را نشان میدهد. باید اندیشه گفتوگو با جهان از طریق فرهنگ را تقویت کرد، انواع همکاریها و تبادلات فرهنگی بینالمللی را گسترش داد و زمینه را برای عرضه آثار فرهنگی برخوردار از اصالت تاریخی، بازتابدهنده زندگی معاصر چین و برخوردار از نگاه جهانی فراهم آورد. همچنین باید با رویکردی فعال، از دستاوردهای تمدنهای برجسته بشری بهره گرفت و مجموعهای از محصولات فرهنگی خلق کرد که تلفیقی از گذشته و حال، و همگرایی شرق و غرب باشد.
ساخت کشور فرهنگی قدرتمند، وظیفهای مشترک برای کل حزب و جامعه است. باید رهبری متمرکز و یکپارچه کمیته مرکزی حزب بر کارهای تبلیغاتی، فکری و فرهنگی تقویت شود، نظام مدیریتی فرهنگی بهبود یابد، طراحی کلان، هماهنگی، تقسیم وظایف و نظارت بر اجرا سامان یابد. کمیتههای حزبی و دولتها در همه سطوح باید ساخت فرهنگی را در اولویت قرار دهند، سازماندهی، انتصاب مدیران، پرورش استعدادها و اختصاص منابع را بهخوبی انجام دهند و با برانگیختن انگیزه و خلاقیت همه بخشها، نیرویی عظیم برای ساخت کشور فرهنگی قدرتمند فراهم آورند.
یادداشت: این سخنرانی توسط شی جینپینگ، دبیرکل کمیته مرکزی حزب، در تاریخ ۲۸ اکتبر ۲۰۲۴ در هفدهمین جلسه جمعی یادگیری دفتر سیاسی کمیته مرکزی بیستم ایراد شده است.
مجله جنوب جهانی-بررسی مسائل جنوب جهانی – سال بیستم 