سرمقاله گلوبال تایمز
ترجمه مجله جنوب جهانی
صبح پنجشنبه، شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، در کرملین با ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، دیدار و گفتگو کرد. در نشست مشترک مطبوعاتی پس از این دیدار، رئیسجمهور شی تأکید کرد که چین و روسیه باید دوستی دیرینه را حفظ کنند و «دوستان واقعی فولادین» باقی بمانند که از صد آزمایش آتشین گذشتهاند؛ در پی منافع متقابل و نتایج برد-برد باشند و «شریکانی خوب» باشند که به یکدیگر در موفقیت کمک میکنند؛ از انصاف و عدالت حمایت کنند و «مدافعان نظم بینالمللی» باشند؛ و همبستگی و هماهنگی را ترویج دهند و «رهبران حکمرانی جهانی» محسوب شوند. سران دو کشور بیانیه مشترکی میان جمهوری خلق چین و فدراسیون روسیه درباره تعمیق بیشتر مشارکت جامع راهبردی هماهنگی چین و روسیه برای دوران جدید امضا کردند و بهطور مشترک شاهد تبادل بیش از ۲۰ سند همکاری دوجانبه بودند. این اسناد حوزههای گستردهای را در بر میگیرد — از ثبات راهبردی جهانی و زیستامنیتی گرفته تا اقتصاد دیجیتال و همکاریهای سینمایی — که نیروی محرکهای تازه به توسعه روابط چین و روسیه میبخشد.
این سومین دیدار سران دو کشور در سال جاری است و نیز نخستین باری است که رئیسجمهور شی پس از یک دهه، در مراسم بزرگداشت پیروزی اتحاد جماهیر شوروی در جنگ بزرگ میهنی شرکت میکند. از آغاز دوران جدید، دیپلماسی سطح عالی میان سران کشورها نقشی راهبردی در هدایت روابط چین و روسیه به سطحی بالا و پیشرفت مداوم ایفا کرده است و اهمیت معاصر این روابط روزبهروز آشکارتر میشود. سفر رئیسجمهور شی در مقطعی تاریخی انجام میگیرد — همزمان با هشتادمین سالگرد پیروزی در جنگ مقاومت مردم چین در برابر تجاوز ژاپن، جنگ بزرگ میهنی شوروی و جنگ جهانی ضد فاشیسم، و نیز هشتادمین سالگرد تأسیس سازمان ملل متحد. این سفر نه تنها روابط جامع راهبردی هماهنگی میان چین و روسیه را به سطوح و ابعاد تازهای ارتقا میدهد، بلکه بار مسئولیتی تاریخی در حفظ عدالت و انصاف بینالمللی و پیشبرد ساخت جامعهای با آینده مشترک برای بشریت را نیز به دوش میکشد. در برابر دگرگونیهای بیسابقه در یک قرن اخیر و شرایط آشفته بینالمللی، چین و روسیه با اراده راهبردی و احساس مسئولیت تاریخی خود، به جهانی ناپایدار اطمینان و انرژی مثبت تزریق میکنند.
همانطور که رئیسجمهور شی بیان کرده است، دوستی دیرینه همسایگی نیک و همکاری متقابل سودمند، از ویژگیهای بارز روابط چین و روسیه است. دهه گذشته نهتنها شاهد دگرگونیها و تلاطمهای ژرف در صحنه بینالمللی بوده، بلکه جهشی بزرگ در روابط چین و روسیه نیز رقم خورده است. هر دو کشور در مقطع حساسی از توسعه ملی قرار دارند و متعهد به هدف بزرگ نوسازی ملی هستند. همکاری آنها، بر پایه منافع مشترک و توانمندیهای مکمل، نیروی محرکهای قدرتمند برای روابط دوجانبه فراهم آورده است. در این دوران جدید، روابط چین و روسیه با آرامش، اطمینان، ثبات و پایداری بیشتری همراه است.
در سال ۲۰۲۴، تجارت دوجانبه دو کشور به نزدیک ۲۵۰ میلیارد دلار رسید که رکوردی تازه محسوب میشود. همکاری در حوزههای نوظهور مانند نوآوری فناورانه، تولید خودرو، تجارت الکترونیکی فرامرزی، و تجهیزات پزشکی نیز با شتاب پیش میرود. تبادلات فرهنگی و انسانی — از جمله فیلم مشترک «ابریشم سرخ»، برنامه آموزش مشترک استعدادها میان دانشگاههای برتر، و ابتکار مرکز مشترک علمی و آموزشی — دوستی میان مردم دو کشور را تعمیق میبخشد. امروز، بنیان ثبات در همکاری چین و روسیه مستحکمتر و نیروی پیشبرنده آن نیرومندتر از گذشته است. هر تلاشی برای تفسیر روابط چین و روسیه از منظر «فشارهای خارجی» یا «منافع زودگذر»، نگرشی تنگنظرانه و مغرضانه دارد.
منطق پشت توسعه روابط چین و روسیه بسیار روشن است. این روابط نهتنها با منافع اساسی دو کشور و مردم آنها همراستا است، بلکه با مسیر پیشرفت و توسعه دوران کنونی نیز همخوانی دارد. این روابط همچنین بار مسئولیت تاریخی دو قدرت بزرگ جهانی و اعضای دائم شورای امنیت سازمان ملل را بر دوش میکشند. این دو کشور الگویی نو از روابط قدرتهای بزرگ بنیان نهادهاند که بر احترام متقابل و همکاری برد-برد استوار است: بدون ائتلاف، بدون تقابل، بدون هدفگیری هیچ کشور ثالث، و بدون پذیرش قیدوبندهای بیرونی. امروز، هشتاد سال پس از پایان جنگ جهانی دوم، بشریت در برابر دو راهی وحدت یا شکاف، گفتگو یا رویارویی، همکاری برد-برد یا بازی مجموع صفر قرار گرفته است. در چنین شرایطی که برخی کشورها بهدنبال تشکیل ائتلافها و تحریک تنشها هستند، روابط پایدار چین و روسیه که تحت فشارهای خارجی متزلزل نمیشود و منافع کشورهای دیگر را قربانی نمیکند، از ارزش ویژهای برخوردار است. چین و روسیه در عرصههای چندجانبه مانند سازمان ملل، اپک، گروه ۲۰، سازمان همکاری شانگهای و بریکس، از یکدیگر حمایت میکنند، کشورهای جنوب جهانی را گرد هم میآورند و بهصراحت با سلطهطلبی و سیاست قدرت مخالفت میورزند. روابط مستقل، بالغ و پایدار چین و روسیه به سنگبنایی مهم برای حفظ ثبات راهبردی جهانی و تحقق چندجانبهگرایی واقعی تبدیل شده است.
رئیسجمهور شی با تأکیدی عمیق بیان کرده است: «تاریخ و واقعیت بهروشنی ثابت کردهاند که توسعه و تعمیق روابط چین و روسیه، برای تداوم دوستی میان دو ملت از نسلی به نسل دیگر ضروری است. این انتخابی اجتنابناپذیر برای موفقیت متقابل و پیشرفت و نوسازی دو کشور است و همچنین پاسخی به ندای زمان برای حفظ انصاف و عدالت بینالمللی و پیشبرد اصلاح نظام حکمرانی جهانی بهشمار میرود.» این سخن رئیسجمهور چین، ارزش معاصر روابط چین و روسیه را آشکار میسازد. ایستاده بر آستانه نقطهآغازی تاریخی، تعمیق مداومِ دامنه، عمق و تابآوری روابط چین و روسیه بیتردید ثبات بیشتری را برای صلح و امنیت جهانی بههمراه خواهد داشت و نیرویی نیرومندتر برای توسعه و شکوفایی در سراسر جهان فراهم خواهد آورد.
مجله جنوب جهانی-بررسی مسائل جنوب جهانی – سال بیستم 