مجله جنوب جهانی

دیپلماسی بر جنگ ارجحیت دارد: استیو ویتکوف از رویکرد ترامپ در قبال مسائل جهانی دفاع می‌کند
واشنگتن: استیو ویتکوف، مشاور ارشد رئیس جمهور دونالد ترامپ، در مصاحبه‌ای اختصاصی با برایتبارت نیوز، ضمن تشریح دیدگاه‌های رئیس جمهور در مورد مسائل پیچیده بین‌المللی، به شدت از منتقدان سیاست خارجی دولت ترامپ انتقاد کرد. ویتکوف تاکید کرد که ترامپ همواره راه حل دیپلماتیک را بر مداخله نظامی ترجیح می‌دهد و عناصری نومحافظه‌کار را متهم کرد که جنگ را تنها راه حل مشکلات می‌دانند.
این مصاحبه ویدئویی که نزدیک به ۴۰ دقیقه در کاخ سفید به طول انجامید، به بررسی نقش ویتکوف در پرونده‌های مهم جهانی از جمله ایران، روسیه و غزه پرداخت. ویتکوف ضمن ارائه دیدگاهی کلی از مسئولیت‌های خود و نظرات رئیس جمهور در این زمینه‌ها، به سابقه آشنایی دیرینه خود با ترامپ از دوران فعالیت تجاری‌شان در نیویورک نیز اشاره کرد.
بخش قابل توجهی از سخنان ویتکوف به پاسخگویی قاطعانه به انتقادات اخیر اختصاص داشت. او استدلال کرد که بسیاری از منتقدان، به دلیل آنکه جنگ را بر صلح ترجیح می‌دهند، خواهان موفقیت مذاکرات او نیستند. ویتکوف با تاکید بر اعتقاد ترامپ به «صلح از طریق قدرت»، توضیح داد که توسل به خشونت و جنگ لزوماً به نفع کشور نیست و بهترین راه برای دستیابی به آتش‌بس و صلح پایدار محسوب نمی‌شود. او افزود که ترامپ به عنوان رهبر قدرتمندترین ملت جهان، توانایی اعمال نیروی نظامی را در همه جا دارد، اما معتقد است که این رویکرد در بسیاری از شرایط سازنده نیست. از این رو، گفتگو و دیپلماسی همواره اولویت رئیس جمهور برای حل مشکلات جهانی است.
ویتکوف در هفته‌های اخیر با حملات متعددی از سوی منتقدان، به ویژه نهادهای جهانی‌گرا نظیر امپراتوری روپرت مرداک و نشریه نیویورک پست، مواجه شده است. این منتقدان مدعی هستند که ویتکوف مدیریت موثری بر مذاکرات حساسی که رهبری می‌کند، ندارد. در حال حاضر، ویتکوف مسئولیت نظارت بر طیف وسیعی از مذاکرات از جمله خلع سلاح هسته‌ای با ایران، تلاش برای صلح در اوکراین با روسیه، صلح در غزه و گسترش توافق‌نامه‌های ابراهیم بین اسرائیل و کشورهای عربی را بر عهده دارد. سفرهای مکرر و پرهزینه ویتکوف به سراسر جهان و دیدارش با مقامات کلیدی از جمله ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه، مورد انتقاد برخی قرار گرفته است. با این حال، ویتکوف تاکید کرد که هزینه این سفرها شخصاً پرداخت شده و هیچ بار مالی بر دوش مالیات دهندگان نیست.
ویتکوف در پاسخ به انتقادات نیویورک پست و ادعاهای مطرح شده توسط اندیشکده «بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها»، این انتقادات را ناشی از سوگیری‌های سیاسی و جانبداری این رسانه از رقبای ترامپ در گذشته دانست. او تاکید کرد که بهترین راه برای پاسخ دادن به انتقادات، انجام کارهای خوب و پیشبرد مذاکرات به سوی نتایج مثبت است.
در بخش دیگری از مصاحبه، ویتکوف به موضوع مذاکرات هسته‌ای با ایران پرداخت و با اشاره به برگزاری دور چهارم گفتگوها در عمان در روز یکشنبه، تصریح کرد که اگر این دور از مذاکرات ثمربخش نباشد، ادامه نخواهد یافت و ایالات متحده مسیر دیگری را در پیش خواهد گرفت. او تاکید کرد که ایالات متحده هرگز یک توافق بد را نخواهد پذیرفت و حفظ برنامه غنی‌سازی اورانیوم توسط ایران خط قرمز این کشور است. ویتکوف خواستار برچیده شدن تاسیسات غنی‌سازی ایران و تبدیل برنامه هسته‌ای این کشور به یک برنامه کاملاً غیرنظامی شد. او همچنین با اشاره به سفر آتی ترامپ به خاورمیانه، هشدار داد که «آزمودن رئیس جمهور ترامپ» برای ایران «نابخردانه» خواهد بود و آنها «چاره‌ای جز پذیرش شرایط ایالات متحده برای خلع سلاح هسته‌ای ندارند.» ویتکوف تصریح کرد که تمرکز این مذاکرات منحصراً بر موضوع هسته‌ای است و مسائل دیگری نظیر حمایت ایران از گروه‌های نیابتی در منطقه در مراحل بعدی مورد بحث قرار خواهد گرفت.
ویتکوف همچنین گزارش‌های منتشر شده در پولیتیکو مبنی بر اختلاف نظر او با وزیر امور خارجه مارکو روبیو در مورد برخی از این مذاکرات را «کاملاً خبر جعلی» خواند و تاکید کرد که او و روبیو دوستان نزدیک و دارای دیدگاه‌های بسیار مشابهی در رویکرد سیاست خارجی هستند.
در پاسخ به این سوال که آیا منتقدان به دلیل ترجیح جنگ بر صلح به مذاکرات او حمله می‌کنند، ویتکوف وجود یک «عنصر نومحافظه‌کار» را تایید کرد که «معتقد است جنگ تنها راه حل مسائل است.» او این دیدگاه را ناشی از «سوگیری نسبت به تعامل نظامی» دانست و تاکید کرد که این افراد به عواقب جنگ توجهی ندارند. ویتکوف در مقابل، بر این باور است که قدرت شخصیتی ترامپ و نحوه واکنش او به موقعیت‌های خاص می‌تواند طرفین را به یافتن راه حل‌های مسالمت‌آمیز سوق دهد.
انتقاد دیگر مطرح شده علیه ویتکوف، دیدارهای انفرادی او با افرادی نظیر پوتین بوده است. برخی از افراد جهانی‌گرا استدلال کرده‌اند که او نباید بدون حضور گروهی از دستیاران با پوتین دیدار کند. با این حال، ویتکوف این انتقاد را رد کرد و آن را با رویکرد دولت بایدن مقایسه کرد که در آن هیچ ارتباطی با پوتین وجود نداشت. او گفت که ترامپ به او دستور داده است تا برای یافتن راه حل بهتر وارد تعامل شود و قطع ارتباط با طرف مقابل را غیرسازنده دانست. ویتکوف تاکید کرد که تنها بودن در این دیدارها و گزارش مستقیم به رهبری و تیم سیاست خارجی پس از آن، رویکرد موثرتری بوده است.
در پایان این مصاحبه، ویتکوف وعده داد که جزئیات بیشتری از تلاش‌های دیپلماتیک دولت ترامپ در مورد ایران، اسرائیل و غزه، روسیه و اوکراین و انگیزه‌های ژئوپلیتیکی و اقتصادی گسترده‌تر در مصاحبه‌های آتی با برایتبارت نیوز ارائه خواهد کرد. این مصاحبه نشان داد که دولت ترامپ همچنان بر رویکرد دیپلماتیک برای حل بحران‌های جهانی تاکید دارد و در عین حال، با انتقادات تند از سوی طیف‌های مختلف سیاسی و رسانه‌ای مواجه است. سرنوشت این رویکرد و نتایج مذاکرات کلیدی پیش رو، به ویژه در مورد ایران، در هفته‌های آینده روشن خواهد شد.