مقام ایرانی: آمریکا در مذاکرات غیرمستقیم صادق نیست و ایران برای شکست مذاکرات آماده میشود
چِنگ شُو
ترجمه مجله جنوب جهانی
به گزارش شبکه خبری سیانان در تاریخ ۱۰ مه، یک مقام ایرانی اظهار داشت که ایران معتقد است آمریکا در مذاکرات غیرمستقیم پیرامون مسئله هستهای ایران، رفتاری «غیرصادقانه» از خود نشان میدهد و در تلاش برای بازی با «بازیهای سیاسی و رسانهای» است. طرف ایرانی مشکوک است که این مذاکرات احتمالاً از ابتدا به عنوان «تلهای برای تشدید تنشها» طراحی شده بوده و در حال آماده شدن برای سناریوی شکست مذاکرات است.
این مقام ایرانی به سیانان گفت که آمریکا «اساساً آمادگی انجام مذاکرات فنی و سیاسی معناداری را ندارد» و در طول مذاکرات تنها به ارائه «پاسخهای کوتاه و کلی» به مسائل پرداخته، پیشنهادات اصلی را نادیده گرفته و «به طور مداوم مواضع خود را تغییر میدهد.» رویکرد آمریکا باعث شده است که ایران به این نتیجه برسد که مذاکرات احتمالاً به نتایج مورد انتظار در زمینه رفع تحریمها و منافع اقتصادی دست نخواهد یافت.
این مقام فاش کرد که به نظر دولت ایران، فاصله یک هفتهای بین هر دور مذاکرات و همچنین به تعویق افتادن دور چهارم مذاکرات غیرمستقیم، احتمالاً «بازی سیاسی و رسانهای» از سوی دولت آمریکاست که برخلاف میل ایران صورت میگیرد. بنابراین، ایران برای شکست مذاکرات آماده میشود و «در طول یک ماه گذشته، بخشهای سیاسی، اقتصادی و سایر بخشها، برنامههای لازم را آماده کردهاند.»
سید عباس عراقچی، معاون وزیر امور خارجه ایران، نیز در تاریخ ۹ مه در مصاحبه با رسانهها اظهار داشت که ایران «پیامهای متناقضی» از آمریکا دریافت کرده است و مقامات مختلف، دیدگاههای متفاوتی را بیان میکنند. «برخی معتقدند که این امر ناشی از روی کار آمدن دولت جدید آمریکا است که هنوز موضع خود را به طور کامل مشخص نکرده است. دیگران معتقدند که این ممکن است تاکتیک مذاکراتی آمریکا باشد.» اما او تأکید کرد که ایران همچنان با قاطعیت در مسیر مذاکرات گام برخواهد داشت.
عراقچی در جریان سفر خود به قطر در تاریخ ۱۰ مه اظهار داشت که ایران به اصل گفتگو اعتقاد دارد و در حال انجام مذاکرات «حسن نیت» با آمریکا است. او خاطرنشان کرد که اگر هدف آمریکا وادار کردن ایران به دست کشیدن از حقوق هستهای خود باشد، این امر محقق نخواهد شد. اما اگر هدف آمریکا جلوگیری از اشاعه هستهای باشد، دستیابی به توافق بین ایران و آمریکا امکانپذیر است.
آمریکا و ایران در تاریخ ۱۲ آوریل اولین دور مذاکرات غیرمستقیم خود را در مسقط، پایتخت عمان، برگزار کردند. این اولین مذاکرات رسمی بین دو طرف از زمان خروج یکجانبه آمریکا از برجام در سال ۲۰۱۸ بود. پس از آن، طرفین ایرانی و آمریکایی دومین دور مذاکرات غیرمستقیم را در تاریخ ۱۹ آوریل در رم، پایتخت ایتالیا، و سومین دور را در تاریخ ۲۶ آوریل در مسقط برگزار کردند.
اما دور چهارم مذاکرات غیرمستقیم که قرار بود در تاریخ ۳ مه برگزار شود، به تاریخ ۱۱ مه به وقت محلی در عمان موکول شد. سیانان گزارش داد که انتظار میرود دور چهارم مذاکرات تنها یک نشست در سطح عالی باشد که نشان میدهد طرفین در مورد یک چارچوب کلیتر بحث خواهند کرد و تیمهای فنی مسئول مذاکره بر سر جزئیات مشخص توافق، از جمله رفع تحریمها، در آن حضور نخواهند داشت.
یک مقام آمریکایی به سیانان گفت که دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، «صمیمانه امیدوار به دستیابی به توافق با ایران است» و «آمریکا اطمینان حاصل خواهد کرد که ایران هرگز به سلاح هستهای دست نخواهد یافت و همچنین خواهان صلح پایدار در منطقه خاورمیانه، ایجاد روابط جدید با ایران و آرزوی شکوفایی کامل پتانسیل ملت ایران است.»
اما استیو ویِتکاف(ویتکوف)، فرستاده ویژه آمریکا در امور خاورمیانه، در تاریخ ۹ مه هشدار داد که اگر دور چهارم مذاکرات در عمان در تاریخ ۱۱ مه به نتیجه نرسد، «دیگر مذاکراتی انجام نخواهد شد و ما مجبور خواهیم بود مسیر دیگری را انتخاب کنیم.»
ویتکاف همچنین تأکید کرد: «ایران دیگر نمیتواند برنامه غنیسازی اورانیوم را انجام دهد، این خط قرمز ماست. نباید غنیسازی اورانیوم وجود داشته باشد، این بدان معناست که تأسیسات مربوطه باید برچیده شوند، به معنای عدم وجود تسلیحاتی شدن است، به این معنی که تأسیسات غنیسازی اورانیوم نطنز، فردو و اصفهان باید برچیده شوند.»
اما مقامات ایرانی اظهار داشتند که اجازه فعالیت غنیسازی اورانیوم برای ایران، خط قرمز این کشور در مذاکرات است و جای هیچ گونه بحثی ندارد. او خاطرنشان کرد که آمریکا «به خوبی» از موضع ایران آگاه است.
ایران بارها تأکید کرده است که برنامه هستهای این کشور برای اهداف صلحآمیز است. به گزارش خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران (ایرنا)، عراقچی در سخنرانی خود در نشست گفتگوی عربی-ایرانی در قطر در تاریخ ۱۰ مه اظهار داشت که ایران همواره عضو ثابت قدم نظام بینالمللی منع گسترش سلاحهای هستهای بوده و سلاح هستهای تولید و استفاده نخواهد کرد، اما ایران بر حق خود در استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای، از جمله انجام فعالیتهای غنیسازی اورانیوم، تأکید دارد.
عراقچی گفت: «ما به دنبال سلاح هستهای نیستیم و سلاحهای کشتار جمعی در دکترین امنیتی ایران جایگاهی ندارند. کشورهای غربی و همه کسانی که ادعای مخالفت با سلاحهای هستهای دارند، باید از استانداردهای دوگانه اجتناب کنند و نمیتوانند ادعا کنند که نگران استفاده صلحآمیز ایران و سایر کشورهای منطقه از انرژی هستهای هستند، در حالی که به یک اشغالگر، متجاوز و نسلکش اجازه داشتن زرادخانه هستهای را میدهند.»
وی افزود که دولت ایران ضمن گفتگو با آمریکا، به گفتگوهای صادقانه با اروپا، روسیه و چین نیز ادامه خواهد داد.
مجله جنوب جهانی-بررسی مسائل جنوب جهانی – سال بیستم 