
تایمز ژاپن
هفتهای که گذشت، آنچنان پرهیاهو بود که حتی دیپلماتهای کارکشته را هم گیج میکرد: مذاکرات تجاری با چین، آتشبس هند و پاکستان، توافق آتشبس با حوثیها و مذاکرات هستهای با ایران. اینها جدای از آزادی گروگان در غزه، چارچوب تجاری جدید با بریتانیا و چشمانداز وسوسهانگیز پایان جنگ روسیه در اوکراین است.
طرفداران دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، این تحولات را دلیلی بر این میدانند که سیاستهای خارجی و تجاری سختگیرانه «اول آمریکا» او، نتایجی بهتر و سریعتر از آنچه پیشینیانش تصور میکردند، به بار میآورد.
با این حال، مسائل حیاتی در مورد ایران و اوکراین همچنان حل نشده باقی ماندهاند. روسیه و اوکراین تاکنون از آتشبس سرباز زده و هند نیز برخی ادعاهای آمریکا در مورد نقش خود در تلاشهای میانجیگری را رد کرده است. کاخ سفید ترامپ، علاوه بر زیر پا گذاشتن برخی هنجارها، سنت دیپلماتیک ایجاد تدریجی اجماع بین متحدان یا دشمنان را نیز کنار گذاشته و در عوض، مذاکرات را به صورت علنی و در زمان واقعی انجام میدهد.
این اقدامات اخیر، نشاندهنده اشتیاق کاخ سفید برای نشان دادن حرکت رو به جلو و تغییر جهت از ۱۰۰ روز اول پرآشوب (که با تلاطم بازارهای جهانی به دلیل تعرفهها همراه بود) به سمت حل و فصلهای دستنیافتنی درگیریهایی است که ترامپ وعده داده بود در صورت انتخاب مجدد، به راحتی آنها را حل کند.
کوری شاکه، عضو ارشد مؤسسه امریکن اینترپرایز که در دولت جورج دبلیو بوش خدمت کرده است، میگوید: «یک نخ مشترک در این میان وجود دارد و آن تمایل به دستیابی به توافقی است که از نظر رسانهای جذاب باشد، تقریباً بدون توجه به شرایط واقعی توافق.»
او به عنوان مثال میگوید: «آنها در حال برنامهریزی یک فرآیند ۱۲ مرحلهای برای صلح در غزه نیستند. آنها فقط یک پیشنهاد را مطرح میکنند و واکنش مردم را میسنجند.»
روز دوشنبه، ترامپ نتایج مذاکرات تجاری اسکات بسنت، وزیر خزانهداری، با چین در سوئیس را «بازنشانی کامل» خواند. با این حال، او به این نکته اشاره نکرد که کاهش تنش در مورد تعرفهها، تقریباً تمام خواستههای اصلی پکن را برآورده کرده و همچنان دو اقتصاد بزرگ جهان را درگیر جنگ تجاریای که خود او آغاز کرده است، رها میکند.
سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا گفت که ترامپ جهان را بیش از هر زمان دیگری به صلح در درگیریهایی که نسلها طول کشیدهاند، نزدیک کرده است. جیمز هویت، سخنگوی شورای امنیت ملی، گفت که رایدهندگان «به او اعتماد کردهاند تا منافع آمریکا را پیش ببرد.»
هویت افزود: «رئیس جمهور ترامپ مرد عمل است، نه بوروکراسی.»
طرفداران سبک ترامپ، آن را تمایل به امتحان رویکردهای جدید برای حل چالشهایی مانند حمله روسیه به اوکراین یا درگیری بین اسرائیل و حماس میدانند.
فرد فلیتز، که در شورای امنیت ملی کاخ سفید در دولت اول ترامپ خدمت کرده و اکنون نایب رئیس مرکز امنیت آمریکا در مؤسسه سیاست اول آمریکا است، میگوید: ترامپ از ژانویه «واقعاً قالب نهاد سیاست خارجی را در برخورد با برخی چالشهای بسیار دشوار جهانی که سایر رهبران، به ویژه رئیس جمهور (جو) بایدن و دولتش، قادر به مقابله با آنها نبودند، شکسته است.»
سبک غیرمتعارف ترامپ حتی قبل از ورود او به دفتر ریاست جمهوری آشکار بود، او مذاکرهکننده اصلی خود، استیو ویتکوف، سرمایهگذار املاک و مستغلات، را برای مذاکره در مورد آتشبس موقت غزه فرستاد. ویتکوف از آن زمان به محور مذاکره در مورد جنگ اوکراین و برنامه هستهای ایران تبدیل شده و مسائل پرمخاطرهای را که به طور سنتی بر عهده وزیر امور خارجه و مشاور امنیت ملی کاخ سفید بود، بر عهده گرفته است.
دنیس راس، که در دولت بیل کلینتون به عنوان فرستاده خاورمیانه در کاخ سفید خدمت کرده و اکنون عضو مؤسسه واشنگتن برای سیاست خاور نزدیک است، در مورد تلاشهای او برای پایان دادن به جنگها در اوکراین و غزه میگوید: «در این مرحله، هنوز بیشتر پتانسیل وجود دارد تا نتیجه.» برای ترامپ، «تجارت و معاملات در اولویت قرار دارند و انجام آنچه او به عنوان منافع آمریکا تعریف میکند، در درجه اول اهمیت قرار دارد.»
به گفته ولی نصر، مشاور سابق وزارت امور خارجه آمریکا و استاد دانشکده مطالعات بینالمللی پیشرفته جانز هاپکینز، برخی از پویاییهای تحولات خاورمیانه به هم مرتبط هستند و سفر آتی ترامپ به عربستان سعودی، امارات متحده عربی و قطر، آنها را تسریع میکند.
او به عنوان مثال میگوید، توافق حوثیها، که عربستان سعودی به آن کمک کرد، از نظر تهران و واشنگتن برای پیشبرد مذاکرات هستهای آنها ضروری بود. همچنین، آتشبس حوثیها «برای مذاکرات قطر و آمریکا در مورد غزه و آرامش لازم برای سفر ترامپ به منطقه مهم بود.»
حتی متحد دیرینه اسرائیل نیز غافلگیر شد. مذاکره برای پایان دادن به حملات حوثیها به کشتیها در آبهای نزدیک یمن، فقط کشتیهای آمریکایی را پوشش میداد، در حالی که هدف اصلی اسرائیل است. آزادی ادان الکساندر، گروگان آمریکایی، توسط حماس در روز دوشنبه، با آسودگی و ناامیدی در اسرائیل روبرو شد، زیرا به نظر میرسید سرنوشت یک شهروند آمریکایی را بالاتر از سایر اسرائیلیها قرار میدهد.
ترامپ همچنین نسبت به اکثر پیشینیان خود، راحتتر به هم آمیختن آشکار ژئوپلیتیک و تجارت است و تهدیدهای تعرفهای یا سرمایهگذاریهای بزرگ را در کنار مذاکرات آتشبس بین اوکراین و روسیه قرار میدهد.
برنت سدلر، عضو ارشد پژوهشی بنیاد محافظهکار هریتج، میگوید: «ما از اهرم جامع ایالات متحده برای دستیابی به معاملات بهتر و نتایج بهتر برای ایالات متحده استفاده میکنیم.»
این چارچوبی بود که دولت ترامپ برای درگیری هند و پاکستان از آن استفاده کرد. رئیس جمهور صریحاً اعلام کرد که از تجارت و تعرفهها برای کمک به فرونشاندن درگیری بین این دو کشور استفاده خواهد کرد.
ترامپ روز دوشنبه در کاخ سفید با یادآوری تماسهای دولتش با هر دو طرف گفت: «اگر آن را متوقف نکنید، ما هیچ تجارتی انجام نخواهیم داد.» و ناگهان گفتند: «فکر میکنم میخواهیم متوقف کنیم.» و آنها این کار را کردند. و آنها این کار را به دلایل زیادی انجام دادند، اما تجارت دلیل بزرگی است.»
ترامپ افزود: «مردم واقعاً هرگز از تجارت به شکلی که من استفاده کردم، استفاده نکردهاند، میتوانم این را به شما بگویم.»

