فرماندهان نظامی آمریکا هشدار میدهند: روابط روسیه با چین و ایران، درگیریها را محلی نگه نمیدارد
به گفته رهبران نظامی ایالات متحده، پیوندهای رو به رشد روسیه با چین و ایران این معنا را دارد که درگیریهای احتمالی دیگر محدود به یک منطقه جغرافیایی نخواهند ماند.

یک قایق نظامی ایرانی در حال گشتزنی است در حالی که یک ناو جنگی پیش از آغاز رزمایش دریایی مشترک ایران، روسیه و چین در اقیانوس هند وارد آبهای ایران میشود. (عکس آرشیوی)
واشنگتن – رهبران نظامی ایالات متحده به طور فزایندهای نگران این موضوع هستند که آمریکا با چشمانداز تبدیل شدن نقاط بحرانی جهانی به رویاروییهای طولانیمدت و چندجانبه روبرو است که توسط دشمنان اصلی ایالات متحده – روسیه، چین، ایران و کره شمالی – دامن زده میشوند.
به گفته مقامات نظامی ایالات متحده در یک کنفرانس که روز ۱۳ مه در واشنگتن توسط مرکز مطالعات استراتژیک و بینالمللی (CSIS) برگزار شد، در بحبوحه تقویت روابط بین این چهار کشور، این احتمالاً به این معناست که جنگهای کوتاه و محدود از نظر جغرافیایی – نوعی از رویاروییهایی که ارتش ایالات متحده عمدتاً پیشبینی کرده است – به گذشته پیوستهاند.
ژنرال کریستوفر ماهونی، معاون فرمانده سپاه تفنگداران دریایی ایالات متحده، گفت: «من فکر میکنم شما باید قطعا باور کنید که اگر در یک منطقه جغرافیایی درگیری رخ دهد، به دلیل این روابط، بلافاصله گسترش مییابد یا یک امتداد جغرافیایی و ژئوپلیتیکی خواهد داشت. اجتناب از آن ممکن نیست.»
هشدار ماهونی بازتابدهنده نگرانی فزاینده در پنتاگون است مبنی بر اینکه فرضیات سنتی آمریکا در مورد تشدید درگیریها دیگر صادق نیستند.
ماهونی اظهار داشت: «ایده یک درگیری کوتاه و شدید، به نظر من، یک خیالپردازی است. این اتفاق نخواهد افتاد.»
تجاوز روسیه به اوکراین – که طبق گزارشها، کرملین انتظار داشت حداکثر چند هفته طول بکشد – به چهلمین ماه خود نزدیک میشود و درگیریهای شدید همچنان در امتداد خط مقدم ۱۰۰۰ کیلومتری ادامه دارد. کمکهایی که مسکو از چین، ایران و کره شمالی دریافت کرده است، به طور قابل توجهی این درگیری را طولانیتر کرده است.
ژنرال جیمز مینگوس، معاون رئیس ستاد ارتش، خاطرنشان کرد که در حالی که روابط بین این کشورها موضوع جدیدی نیست – روسیه دههها روابط دوستانهای با ایران و کره شمالی داشته است – عمق همکاری فعلی، به ویژه در زمینه فناوری و انتقال تسلیحات، نشاندهنده مرحله خطرناک جدیدی است.
مینگوس گفت: «این سطح از تبادل اطلاعات – ما باید در مورد آن بسیار نگران باشیم.»
دریادار جیمز کیلبی، معاون رئیس عملیات نیروی دریایی، افزود که رزمایش بزرگ نیروی دریایی – یک رویداد آموزشی یکپارچه جهانی با حضور ناوگانهای ایالات متحده – برای سومین بار در ماه اوت برگزار خواهد شد. این رزمایش دقیقاً برای آمادگی در برابر نوع درگیریهای فرامنطقهای طراحی شده است که مقامات آمریکایی اکنون انتظار آن را دارند.
کیلبی در این کنفرانس گفت: «این اذعان به این واقعیت است که ما در چه وضعیتی قرار داریم.»
یک محور بالفعل
چین، ایران و کره شمالی همگی از تهاجم روسیه به اوکراین حمایت کردهاند و هر کدام فناوریهای حیاتی، پهپادها، موشکها و توپخانه را در اختیار مسکو قرار دادهاند. کره شمالی هزاران سرباز برای حمایت از عملیات روسیه اعزام کرده است.
ماهونی گفت، ماهیت این همکاری «بسیار شبیه یک اتحاد به نظر میرسد.»
وی افزود: «بنابراین، در حالی که ممکن است یک توافق رسمی نباشد، در حال وقوع است و من معتقدم که ادامه خواهد داشت.»
این همسویی فراتر از اوکراین گسترش مییابد. حماس، گروه نیابتی ایران، حمله ۷ اکتبر خود به اسرائیل را در حالی انجام داد که ایران همزمان به روسیه در دور زدن تحریمهای غرب و حفظ ماشین جنگی خود کمک میکرد. در همین حال، چین به مانورهای تهاجمی خود در دریای چین جنوبی و اطراف تایوان ادامه میدهد، حتی در حالی که روابط اقتصادی و نظامی خود را با ایران و روسیه گسترش میدهد.
آیا صنایع دفاعی ایالات متحده توان رقابت را دارند؟
تحلیلگران و مقامات دفاعی به طور فزایندهای نسبت به آمادگی صنایع دفاعی ایالات متحده برای یک درگیری طولانیمدت و پرشدت، چه رسد به چندین درگیری به طور همزمان، تردید دارند.
پس از دو دهه عملیات ضدتروریسم که بر نیروهای کوچک و متخصص و تدارکات محدود سکوهای پیشرفته مانند F-35 متمرکز بود، ایالات متحده اکنون با یک چالش بزرگ در افزایش تولید روبرو است.
تولید توپخانه، به ویژه گلولههای ۱۵۵ میلیمتری که برای دفاع اوکراین حیاتی هستند، کاهش یافته بود. کشتیسازی نیز به طور چشمگیری کند شده است. به گفته کیلبی، چین که اکنون از نظر تعداد بدنه بزرگترین نیروی دریایی جهان را در اختیار دارد، با سرعتی تا ۲۰۰ برابر بیشتر از ایالات متحده کشتیهای جدید میسازد.
رئیس جمهور دونالد ترامپ، که با وعده تقویت نیروهای مسلح ایالات متحده به قدرت رسید، بازسازی نیروی دریایی را به عنوان رکن اصلی برنامه دفاعی خود قرار داده است. او در ماه آوریل یک فرمان اجرایی با هدف احیای صنعت کشتیسازی و بازگرداندن برتری دریایی آمریکا صادر کرد.
اما مدیران صنایع و رهبران نظامی هشدار میدهند که این مشکل فراتر از عملکرد یک دولت خاص است. تأخیرهای مزمن در تصویب بودجه، مصوبات موقت کوتاهمدت برای تداوم بودجه، و لجاجتهای حزبی – از جمله سه بار تعطیلی دولت در طول ۱۲ سال گذشته – کار را برای شرکتهای دفاعی در تعهد به سرمایهگذاریهای بلندمدت دشوار کرده است.
خود فرآیند تدارکات پنتاگون نیز مورد انتقاد قرار گرفته است. کارشناسان میگویند این سیستم بیش از حد کند و محافظهکارانه است و گرفتار بوروکراسی است که مانع نوآوری میشود و از ورود بازیگران جدید جلوگیری میکند.
ماهونی گفت که تمام مراحل فرآیند تدارکات باید اصلاح شوند، «وگرنه از آن تلاش سود چندانی نخواهید برد.»
مسئله پول
علیرغم تهدیدهای رو به رشد، هزینههای دفاعی ایالات متحده در مقایسه با نرخ تورم در بیشتر دو دهه گذشته نسبتاً ثابت مانده است. سناتور میچ مککانل (جمهوریخواه از کنتاکی) در این کنفرانس خاطرنشان کرد که این رقم اکنون حدود ۳ درصد از تولید ناخالص داخلی است – کمتر از نیمی از میانگین دوران جنگ سرد.
مککانل گفت، مسئله را پیچیدهتر میکند که سهم بودجه دفاعی که صرف خرید تسلیحات میشود، کاهش یافته است.
بودجه دفاعی پیشنهادی دولت ترامپ برای سال ۲۰۲۶ شامل ۸۹۳ میلیارد دلار هزینه مستقیم است که مشابه سال قبل است و ۱۱۹ میلیارد دلار دیگر نیز طی یک دهه از طریق فرآیند تطبیق بودجه در نظر گرفته شده است. اما منتقدان میگویند این کافی نیست.
مککانل اظهار داشت: «شکاف بین تهدیدهایی که با آن روبرو هستیم و کاری که برای مقابله با آنها انجام میدهیم، بسیار زیاد است. و این باید ما را به وحشت بیندازد.»
او به دفاع اوکراین به عنوان الگویی نه تنها برای تابآوری، بلکه برای نوآوری سریع اشاره کرد.
وی گفت: «دوستان ما چیزی را توسعه دادهاند که احتمالاً برجستهترین بخش نوآوری پهپادی جهان است. اما شگفتانگیزتر از آن، سرعت پایدار تولیدکنندگان اوکراینی در صیقل دادن و بهبود سیستمهای بدون سرنشین در زمان واقعی است.»
مککانل با رهبران نظامی موافق بود که هرگونه درگیری آینده بعید است کوچک یا محدود باشد.
وی گفت: «یکی از بزرگترین چالشهای استراتژیک که امروز با آن روبرو هستیم، چشمانداز درگیریهای سطح بالا یا درگیریهای همزمان در مناطق مختلف است که عمق زرادخانه ما و تابآوری خطوط تدارکات ما را تحت فشار قرار میدهد. پیروزی به تحویل در مقیاس بزرگ و به موقع بستگی خواهد داشت.»
این در صورت درگیری بر سر تایوان، چالشی عظیم خواهد بود، زیرا این جزیره بیش از ۶۰۰۰ مایل از سرزمین اصلی ایالات متحده فاصله دارد.
آمریکای دژ؟
در حالی که دولت ترامپ دولتهای اروپایی را به دلیل هزینههای دفاعی مشترک توبیخ میکند و سؤالاتی را در مورد تعهد ایالات متحده به متحدان ناتو مطرح میکند، مککانل همچنین گفت که ایالات متحده نمیتواند به تنهایی با دشمنان خود بجنگد.
او گفت که جنگ تجاری دولت با متحدان اروپایی و آسیایی در زمانی رخ میدهد که دشمنانی مانند روسیه و چین برای به چالش کشیدن نظم بینالمللی تحت رهبری ایالات متحده در حال متحد شدن هستند.
مککانل، که در ماه فوریه از رهبری سنا کنارهگیری کرد، گفت: «شکی نیست که دشمنان ما سخت در تلاشند تا بین آمریکا و متحدان اروپایی آن شکاف ایجاد کنند. اگر ما کار آنها را آسانتر میکنیم، کار اشتباهی انجام میدهیم.»
وی گفت که ایالات متحده در سالهای آینده برای کمک به بازدارندگی و مهار تجاوز از منطقه هند و اقیانوس آرام تا اروپای شرقی، به متحدان و شرکای خود نیاز خواهد داشت.
او اظهار داشت: «تکروی فقط هزینهها را برای مالیاتدهندگان و خطرات را برای رزمندگان ما افزایش میدهد.»

