برای یک سوسیالیسم قرن بیست و یکم
کارلو فورمنتی
ترجمه مجله جنوب جهانی
مارکس «الهی‌دان» انریکه دوسل

انریکه دوسل، فیلسوف آرژانتینی اهل مندوسا و یکی از چهره‌های برجسته الهیات رهایی‌بخش، که اکنون نزدیک به نود سال سن دارد، پس از سرگردانی میان چندین دانشگاه اروپایی (مادرید، پاریس، فرایبورگ) و دو سال کار در یک کیبوتص اسرائیلی، هم‌اکنون در دانشگاه ملی خودمختار مکزیکوسیتی (UNAM) به تدریس اخلاق مشغول است. بخش قابل توجهی از آثار گسترده و پژوهش‌های فکری او به تفسیری دقیق از متون مارکس اختصاص دارد. دوسل مارکسیسم را نوعی «الهیات پنهان» می‌داند که در پسِ نقد اقتصاد سیاسی نهفته و درهم‌تنیده شده است، ترکیبی ناگسستنی از تحلیل علمی و داوری اخلاقی درباره مصائب تمدن سرمایه‌داری.
از جمله آثار او که به ایتالیایی ترجمه شده‌اند، می‌توان به آخرین مارکس (انتشارات مانیفستو، رم، ۲۰۰۹) و استعاره‌های الهیاتی مارکس (انتشارات شیبولث، رم، ۲۰۱۸) اشاره کرد. تأثیر الهیات رهایی‌بخش، به‌ویژه اندیشه‌های دوسل، بر فرآیندهای انقلابی آمریکای لاتین در دهه‌های اخیر غیرقابل انکار است، تا جایی که بدون آگاهی از برخی اصول بنیادین آن، درک مفهوم «سوسیالیسم قرن بیست و یکم» که در آمریکای لاتین شکل گرفته دشوار خواهد بود. همچنین، این مسئله توضیح می‌دهد که چرا احزاب سنتی مارکسیستی—چه استالینیست‌ها، چه تروتسکیست‌ها و چه مائوئیست‌ها—در رهبری این تحولات نقشی نداشته‌اند.
از این رو، مفید می‌دانم که در تکمیل…