
ترجمه مجله جنوب جهانی
رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ، در دیداری با سیریل رامافوسا، رئیسجمهور آفریقای جنوبی، در کاخ سفید، او را با نمایش ویدیویی و گزارشهای خبری درباره «نسلکشی سفیدپوستان» در آفریقای جنوبی غافلگیر کرد. این اقدام، که رسانههای خارجی آن را «دام» توصیف کردهاند، یادآور برخورد ترامپ با ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، در فوریه گذشته است.
رویارویی غیرمنتظره
دیدار این دو رئیسجمهور با فضایی آرام و دوستانه آغاز شد و تنها به گفتوگو درباره گلف و موضوعات دیپلماتیک سبک محدود میشد. اما زمانی که خبرنگاری از ترامپ پرسید چه چیزی میتواند نظر او را درباره عدم وجود «نسلکشی علیه سفیدپوستان» در آفریقای جنوبی تغییر دهد، اوضاع دگرگون شد. رامافوسا در پاسخ گفت که ترامپ باید «به حرفهای مردم آفریقای جنوبی گوش کند.»
ترامپ که از قبل آماده به نظر میرسید، بلافاصله واکنش نشان داد و به دستیارانش گفت: «چراغها را خاموش کنید و این را پخش کنید.»
ویدیو و ادعاهای ترامپ
ویدیویی که پخش شد، به اشتباه ادعا میکرد که «نسلکشی سفیدپوستان» در آفریقای جنوبی در حال وقوع است. در یکی از صحنهها، جمعیتی به طور مکرر فریاد «کشتن بوئرها» سر میدادند. بوئرها نوادگان سفیدپوستان هلندیتبار هستند که در گذشته در آفریقای جنوبی مستعمرات تشکیل داده و نظام آپارتاید را اجرا کردند. با این حال، بسیاری از مقامات آمریکایی، از جمله ترامپ، بدون اشاره به تاریخ خشونت و تبعیض علیه سیاهپوستان در دوران حکومت سفیدپوستان، این شعار را به عنوان مدرکی برای آزار و اذیت سفیدپوستان در آفریقای جنوبی ارائه دادند.
در بخش دیگری از ویدیو، جادهای روستایی با صلیبهای سفید رنگ در دو طرف آن به تصویر کشیده شد. ترامپ ادعا کرد که اینها قبرهای کشاورزان سفیدپوست کشته شده هستند، اما رامافوسا با تعجب پرسید: «آیا آنها به شما گفتهاند این کجاست؟ من میخواهم بدانم این کجاست.» رسانههای آفریقای جنوبی اشاره کردند که این تصاویر صلیبهای سفید ممکن است از ویدیوهایی قدیمی در شبکههای اجتماعی گرفته شده باشند و به احتمال زیاد یک مکان یادبود هستند.
پس از ویدیو، ترامپ در حالی که رامافوسا با نگاهی ناباورانه او را تماشا میکرد، شروع به ورق زدن بستهای از گزارشهای خبری کرد که به گفته او، موارد قتل سفیدپوستان در آفریقای جنوبی را نشان میداد. او زیر لب زمزمه میکرد: «مردم میمیرند، میمیرند، میمیرند، میمیرند، مرگهای وحشتناک، مرگ.»
ایلان ماسک و «نسلکشی سفیدپوستان»
ترامپ در ادامه به ایلان ماسک، که متولد آفریقای جنوبی است، اشاره کرد و گفت: «این چیزی است که ایلان (ماسک) میخواهد.» روزنامه دیلیمیل بریتانیا نوشت که ماسک در تمام مدت ساکت بود و فقط خیره به رامافوسا نگاه میکرد. یکی از کاربران در پلتفرم X (توئیتر سابق) نوشت که ماسک با نگاهی به رئیسجمهور آفریقای جنوبی خیره شده بود «انگار که میخواست با او دعوا کند.»
ایلان ماسک از حامیان سرسخت نظریه «نسلکشی سفیدپوستان» است و بارها از دولت آفریقای جنوبی به دلیل «ترویج علنی نسلکشی سفیدپوستان» انتقاد کرده و مدعی شده که سفیدپوستان در آفریقای جنوبی قتلعام میشوند. در سال ۲۰۲۳، ماسک پس از مشاهده ویدیویی مرتبط، در شبکههای اجتماعی نوشت: «آنها علناً نسلکشی سفیدپوستان در آفریقای جنوبی را ترویج میکنند.»
در ۲۰ مه سال جاری، ماسک در مصاحبهای از رامافوسا انتقاد کرد و قوانین او را «نژادپرستانه» خواند که مانع ورود پروژه اینترنت ماهوارهای او، «استارلینک»، به آفریقای جنوبی میشود. او پیش از این در X نوشته بود: «استارلینک اجازه فعالیت در آفریقای جنوبی را ندارد، چون من سیاهپوست نیستم.»
برخی از کاربران شبکههای اجتماعی درباره اقدام ترامپ در کشاندن پای ماسک به این جلسه بحث و جدل کردند. یک کاربر معتقد بود که مطرح کردن نام ماسک توسط ترامپ یک استراتژی دیپلماتیک برای جابجایی تمرکز از یک وضعیت ناخوشایند بود. کاربر دیگری نیز اشاره کرد که تنها دلیل اهمیت ترامپ به وضعیت سفیدپوستان در آفریقای جنوبی این است که ماسک میلیونها دلار به او داده است و «ترامپ دستورات گارد قدیمی را به خوبی اجرا کرد.»
پیامدهای دیپلماتیک
خبرگزاری رویترز با تحلیل این اتفاق، اشاره کرد که طرح اتهامات نسلکشی توسط ترامپ در مقابل رامافوسا، یادآور صحنهای است که زلنسکی در فوریه در کاخ سفید تجربه کرد. رامافوسا جدیدترین «هدف ژئوپلیتیکی» است که توسط ترامپ «غافلگیر» شده است. ترامپ از دفتر بیضی کاخ سفید برای شرمسار کردن مهمانان کشورهای ضعیفتر استفاده میکند و آنها را در موقعیتی قرار میدهد که دولت او از قبل آماده کرده است. این رفتار ممکن است باعث شود رهبران خارجی در آینده قبل از پذیرش دعوت ترامپ، برای سفر به آمریکا و مواجهه با خطر تحقیر عمومی، دوبار فکر کنند.
رامافوسا تلاش کرد تا اظهارات ترامپ را اصلاح کند، اما بیشتر تلاشهای او با حرفهای پی در پی ترامپ بینتیجه ماند. رامافوسا توضیح داد که ویدیوی پخش شده توسط ترامپ، تصویری کامل از آفریقای جنوبی ارائه نمیدهد و آهنگ «کشتن بوئرها» که توسط ژولیوس مالما، سیاستمدار مخالف خوانده شده است، نماینده سیاستهای دولت آفریقای جنوبی نیست و حزب حاکم، کنگره ملی آفریقا (ANC)، مدتهاست که از آنها فاصله گرفته است.
خشونت و مسائل اجتماعی
رامافوسا اظهار داشت: «ما در آفریقای جنوبی یک سیستم دموکراتیک چند حزبی داریم که به مردم اجازه میدهد نظرات خود را بیان کنند و سیاست دولت ما کاملاً مخالف حرفهای اوست.» او اضافه کرد که آفریقای جنوبی واقعاً با مشکل جرایم خشونتآمیز دست و پنجه نرم میکند، اما این مشکلات فراگیر هستند و به طور خاص سفیدپوستان را هدف قرار نمیدهند.
آسوشیتدپرس در ۲۰ مه با استناد به آمارها گزارش داد که جرایم خشونتآمیز در آفریقای جنوبی بسیار رایج است و روزانه تا ۷۵ نفر در سراسر کشور کشته میشوند، اما اکثریت قریب به اتفاق قربانیان سیاهپوست و فقیر هستند. ویلیام دو شافونیس فروخت، کشاورز سفیدپوست آفریقای جنوبی، نیز این آمار را تأیید کرد و گفت که جرم و جنایت بر هر دو نژاد سیاهپوست و سفیدپوست تأثیر میگذارد، و به ویژه به کشاورزان کوچک آسیب میرساند. او اظهار داشت که هیچ «نسلکشی» برای مجبور کردن آنها به فرار از زمینهایی که دههها در آن ریشه دواندهاند، وجود ندارد.
مالکیت زمین و نژادپرستی
دادههای بررسی دولت آفریقای جنوبی در سال ۲۰۱۷ نیز نشان داد که سفیدپوستان ۷۲ درصد از زمینهای شخصی کشور را در اختیار دارند، در حالی که سیاهپوستان تنها ۱۵ درصد را. نیویورک تایمز اشاره کرد که در تقریباً هر شاخص اقتصادی، شرایط سفیدپوستان آفریقای جنوبی به مراتب بهتر از سیاهپوستان است.
این روزنامه گزارش داد که رامافوسا قبل از شرکت در جلسه، به نظر میرسید که نسبت به گفتگوی دوستانه با ترامپ خوشبین است. او با تمجید از دکوراسیون دفتر ترامپ و آوردن نامآوران گلف آفریقای جنوبی و کتابهایی در مورد گلف، دست دوستی به سمت ترامپ دراز کرد. اما ترامپ به نظر میرسید که بیشتر تمایل دارد روایت گروههای لابی سفیدپوستان آفریقای جنوبی را بازگو کند که ادعا میکنند در آفریقای جنوبی تحت آزار و اذیت قرار گرفتهاند و مشتاق حمایت هستند. اخیراً، دولت ترامپ که عمیقاً به این دیدگاه اعتقاد داشت، تصمیم گرفت «پناهندگان» سفیدپوست فراری از آزار و اذیت را با آغوش باز بپذیرد. در ۱۲ مه، ۵۹ سفیدپوست آفریقای جنوبی پس از ورود به ایالات متحده، وضعیت پناهندگی دریافت کردند.
تنشهای اخیر بین آمریکا و آفریقای جنوبی
در ژانویه سال جاری، روابط ایالات متحده و آفریقای جنوبی همچنان تیره بود. رامافوسا به طور رسمی قانون جدید مصادره زمین را امضا کرد که جایگزین قانون سال ۱۹۷۵ شد. این قانون صراحتاً اجازه میدهد دولت تحت شرایط «منافع عمومی» زمین را مصادره کند و طبق قانون اساسی کشور، رویههایی را برای مشورت با صاحبان زمین و جبران خسارت تعیین میکند.
این اقدام باعث شد ترامپ در فوریه در شبکههای اجتماعی از آفریقای جنوبی انتقاد کند و بگوید این کشور در حال «مصادره زمینهای سفیدپوستان» است و آن را به «تبعیض علیه سفیدپوستان» متهم کرد. ترامپ تهدید کرد که ایالات متحده این اقدام را «تحمل نخواهد کرد» و تا پایان تحقیقات، «تمام کمکهای مالی به آفریقای جنوبی را قطع خواهد کرد.» مایک پمپئو، وزیر خارجه آمریکا نیز با این استدلال که «آفریقای جنوبی کارهای بسیار بدی انجام میدهد،» اعلام کرد که در نشست وزیران خارجه گروه ۲۰ که در آفریقای جنوبی برگزار میشد، شرکت نخواهد کرد.
پس از آن، ایالات متحده اعلام کرد که کمکهای خارجی خود را برای ۹۰ روز به حالت تعلیق درآورده که شامل بودجه آفریقای جنوبی برای مبارزه با ایدز نیز میشد. در آوریل نیز، ایالات متحده اعلام کرد که ۳۰ درصد تعرفه بر کالاهای آفریقای جنوبی اعمال خواهد کرد و عوارض اضافی بر محصولات خودرویی تا ۵۵ درصد خواهد بود. دولت آفریقای جنوبی به شدت به این اقدامات اعتراض کرد.
در امور بینالملل، آفریقای جنوبی در دسامبر ۲۰۲۳ اسرائیل را به اتهام نسلکشی در غزه به دیوان بینالمللی دادگستری سازمان ملل کشاند. این اقدام حمایت گسترده کشورهای عربی و دیگر کشورهای جهان سوم را به دنبال داشت، اما با مخالفت شدید ایالات متحده مواجه شد. دولت ترامپ در فوریه سال جاری به همین دلیل کمکهای خود به آفریقای جنوبی را به حالت تعلیق درآورد و سفیر این کشور در ایالات متحده را اخراج کرد.
واکنشهای متفاوت ترامپ
نیویورک تایمز همچنین اشاره کرد که در طول ملاقات رئیسجمهور آمریکا و آفریقای جنوبی، تلاشهای رامافوسا و یک زن سیاهپوست برای توضیح وضعیت سفیدپوستان در آفریقای جنوبی با بیاعتنایی ترامپ مواجه شد. اما زمانی که ارنی الس، رتیف گوسن، گلفبازان نامآور سفیدپوست آفریقای جنوبی، و جان روپرت، میلیاردر سفیدپوست، توضیح دادند که جرایم خشونتآمیز در آفریقای جنوبی فراگیر است و تنها سفیدپوستان را هدف قرار نمیدهد، ترامپ با جدیت گوش داد و حتی شوخی کرد.
رامافوسا نیز سعی کرد با ترامپ شوخی کند تا فضا را آرام کند. وقتی خبرنگاری درباره هواپیمای اهدایی قطر به ترامپ سؤال کرد، رامافوسا به ترامپ گفت: «متاسفم، من هواپیمایی برای شما ندارم.» ترامپ مستقیماً پاسخ داد: «امیدوارم این کار را بکنید،» و افزود: «اگر کشورتان یک هواپیما به نیروی هوایی آمریکا بدهد، من آن را قبول خواهم کرد.»
رامافوسا اظهار داشت که میخواهد با ایالات متحده درباره مسائل تجاری بحث کند، اما وقتی او درباره مزایای تجارت بین ایالات متحده و آفریقای جنوبی صحبت کرد، ترامپ به وضوح کلافه به نظر میرسید. ترامپ فقط شانههایش را بالا انداخت و مقالاتی را که ادعا میکرد خشونت علیه سفیدپوستان در آفریقای جنوبی را با جزئیات توصیف میکند، به رئیسجمهور آفریقای جنوبی داد.
ترامپ دوباره به اتهامات مصادره زمینهای سفیدپوستان در آفریقای جنوبی اشاره کرد و گفت: «امیدوارم خوب به نظر برسید،» و سپس افزود: «نمیخواهم بد به نظر برسید.»

