حزب کمونیست ویتنام درباره پیشرفت‌های جمهوری خلق چین

در

ترجمه مجله جنوب جهانی


حزب کمونیست ویتنام در مقاله‌ای که در ۲۴ مه ۲۰۲۵ توسط ارگان نظریه سیاسی کمیته اجرایی مرکزی حزب کمونیست ویتنام منتشر شده، به بررسی راهبرد چین برای تبدیل شدن به یک ابرقدرت علمی-فناورانه و برخی نکات سیاستی مرتبط با آن می‌پردازد. در این مقاله تأکید شده که چین از دیرباز علم و فناوری را به عنوان بخش مهمی از راهبرد ملی خود تلقی کرده است. پس از آغاز اصلاحات و سیاست درهای باز در سال ۱۹۷۸، دنگ شیائوپینگ روند «چهار نوسازی» را کلید زد و نوسازی در علم و فناوری را محور اصلی آن قرار داد. از زمان برگزاری هجدهمین کنگره حزب کمونیست چین در نوامبر ۲۰۱۲، این کشور «راهبرد توسعه مبتنی بر نوآوری» را به اجرا گذاشته و نوآوری را با سرنوشت ملی پیوند زده است. در بیستمین کنگره حزب، چین هدف خود را تبدیل شدن به یک ابرقدرت علمی-فناورانه تا سال ۲۰۳۵ تعیین کرد.
چین سامانه‌ای را برای پیشبرد نوآوری ایجاد کرده که در آن شرکت‌ها، مؤسسات تحقیقاتی و دانشگاه‌ها با یکدیگر همکاری می‌کنند و منابع قابل توجهی را به تحقیق و توسعه (R&D) اختصاص می‌دهند. از سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۰، بودجه تحقیقات علمی چین از ۸۹.۵۷ میلیارد یوان به ۶۹۸ میلیارد یوان افزایش یافت که نرخ رشد سالانه متوسط آن ۲۲.۷۹٪ بود. سهم هزینه‌های تحقیق و توسعه در تولید ناخالص داخلی (GDP) از ۱٪ (در سال ۲۰۰۰) به ۱.۷۵٪ (در سال ۲۰۱۰) رسید و از میانگین جهانی ۱.۶٪ فراتر رفت. چین همچنین برنامه‌ها و طرح‌هایی را برای توسعه استعدادها، هم از طریق جذب از خارج و هم از طریق پرورش نیروهای داخلی، به تصویب رسانده است.
در طول بیش از ۱۰ سال گذشته، چین راهبرد خوداتکایی فناوری را تسریع بخشیده و پیشرفت‌های چشمگیری به دست آورده است. چین در حال حاضر در حدود ۹۰٪ از تحقیقات فناوری‌های مهم در جهان پیشتاز است. تعداد اختراعات ثبت شده در چین نیز به طور قابل توجهی افزایش یافته و به ۴.۰۱۵ میلیون رسیده است که این کشور را به اولین کشور جهان تبدیل کرده که تعداد اختراعات معتبر آن از مرز ۴ میلیون در سال ۲۰۲۳ فراتر می‌رود. بر اساس شاخص جهانی نوآوری (GII) که توسط سازمان جهانی مالکیت معنوی (WIPO) منتشر شده، رتبه GII چین در سال‌های اخیر به طور چشمگیری بهبود یافته و از رتبه ۳۴ (در سال ۲۰۱۲) به رتبه ۱۱ (در سال ۲۰۲۴) صعود کرده است.
تجربیات چین در توسعه علم و فناوری، نکات سیاستی مهمی را آشکار می‌سازد: سرمایه‌گذاری‌های راهبردی و بلندمدت، بهره‌گیری از داده‌ها و زیرساخت‌های فناوری دیجیتال، حمایت از شرکت‌های فناوری و توسعه منابع انسانی باکیفیت در حوزه علم و فناوری. همچنین، تدوین برنامه‌ای برای مقابله با مشکلات و چالش‌ها، از جمله خوداتکایی در فناوری و تسلط بر حوزه امنیت اطلاعات و امنیت سایبری به منظور حفاظت از حاکمیت، امنیت و منافع توسعه ملی ضروری است. زمینه‌های علم و فناوری که چین در آن‌ها قوی است، بستری را برای توسعه روابط همکاری فراهم می‌کنند، مانند همکاری در علم و فناوری، تقویت همکاری در تحقیقات پایه و کاربردی، تبادل تجربیات مدیریتی و توسعه، انتقال فناوری، همکاری در آموزش منابع انسانی باکیفیت و کاربرد فناوری‌های پیشرفته در نوسازی صنایع و مشاغل.