لیو بای
ترجمه مجله جنوب جهانی

«دوران سلطه مطلق آمریکا به پایان رسیده است.» در تاریخ ۲۳ مه، در مراسم فارغ‌التحصیلی آکادمی نیروی دریایی آمریکا در سال ۲۰۲۵، معاون رئیس‌جمهور، جی. دی. ونس، با سخنرانی خود صحنه رویارویی ژئوپلیتیکی را به راه انداخت.
ونس اظهار داشت که آمریکا زمانی «ابر قدرت بی‌رقیب» بود، اما اکنون با «چالش‌های جدی» از سوی کشورهایی مانند چین و روسیه در زمینه‌های مختلف روبرو است. او همچنین به شدت از سیاست‌های خارجی گذشته آمریکا در زمینه «ملت‌سازی» و «مداخله‌گرایی» در کشورهای دیگر انتقاد کرد و به جای آن بر «منافع اصلی» آمریکا تأکید نمود. او با مثال زدن عملیات نظامی آمریکا علیه حوثی‌های یمن، توضیح داد که ارتش آمریکا از درگیر شدن در درگیری‌های طولانی‌مدت پرهیز خواهد کرد.
رسانه‌های آمریکایی معتقدند که سخنرانی ونس، رویکرد جدید سیاست خارجی اتخاذ شده توسط دولت ترامپ را برجسته می‌کند. ایده‌های او و ترامپ ممکن است تأثیر عمیقی بر سیاست خارجی آمریکا در چهار سال آینده و حتی بیشتر از آن بگذارد، و با توجه به اینکه این ایده می‌تواند رویکرد حزب جمهوری‌خواه در برخورد با امور جهانی را بازتعریف کند، این تأثیر ممکن است فراتر از دوره این دولت باشد.
بر اساس وب‌سایت وزارت دفاع آمریکا، ونس در سخنرانی خود اظهار داشت که برای مدت کوتاهی پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، آمریکا «ابر قدرت بی‌رقیب» بود، و رهبران آمریکا تصور می‌کردند که این موقعیت مستحکم است و «باور نداشتند که هیچ کشور خارجی‌ای بتواند برای به چالش کشیدن جایگاه آمریکا ظهور کند»، اما وضعیت جهانی دیگر مانند گذشته نیست.
او گفت: «دوران سلطه مطلق آمریکا به پایان رسیده است. اکنون ما با تهدیدات جدی از سوی کشورهایی مانند چین و روسیه روبرو هستیم، این کشورها مصمم هستند که ما را در هر زمینه‌ای شکست دهند، از طیف‌های فرکانسی گرفته تا مدار نزدیک زمین، و از زنجیره‌های تأمین ما تا زیرساخت‌های ارتباطی.»
تغییر در سیاست خارجی و چرایی آن
علاوه بر شعارهای کلیشه‌ای در مورد رویارویی ژئوپلیتیکی، چرخش در سیاست خارجی که ونس فاش کرد، توجه را به خود جلب کرده است.
ونس از رهبران سابق آمریکا به دلیل سیاست خارجی‌ای که مدت‌ها از مسیر خود منحرف شده بود و بیش از حد بر مداخله خارجی و قدرت نرم تأکید می‌کرد، انتقاد کرد. او به سفر اخیر رئیس‌جمهور ترامپ به سه کشور خاورمیانه اشاره کرد و گفت که این سفر «نشان‌دهنده پایان ده‌ها سال مسیر سیاست خارجی است.»
ترامپ در اواسط ماه جاری در سفر به خاورمیانه بارها به مداخله‌گرایی غربی حمله کرد. او اذعان داشت که به اصطلاح «ملت‌سازان» کشورها را بسیار بیشتر از آنکه بسازند، ویران کرده‌اند، و متعهد شد که آمریکا به ملت‌سازی و اقدامات مداخله‌جویانه پایان خواهد داد و دیگر «به مردم یاد نمی‌دهد چگونه زندگی کنند.»
ونس گفت: «رهبران ما به جای صرف انرژی برای مقابله با ظهور رقبای هم‌تراز مانند چین، به دنبال اهدافی بودند که تصور می‌کردند برای آمریکا به عنوان یک ابر قدرت جهانی آسان است. ساختن چند دموکراسی در خاورمیانه چقدر می‌تواند سخت باشد؟ معلوم شد که تقریباً به طرز غیرقابل تصوری دشوار و پرهزینه است.»
«سیاست خارجی کشور ما مدت‌ها از مسیر خود منحرف شده بود و تلاش می‌کرد تا از قدرت دفاعی و اتحادهای خود برای ‹ملت‌سازی› و مداخله در امور کشورهای دیگر استفاده کند، حتی اگر این کشورها ارتباط چندانی با منافع اصلی آمریکا نداشتند.»
ونس به دانشجویان گفت: «اکنون سیاست در حال تغییر است، و با آن، مأموریت محول شده به ارتش نیز تغییر می‌کند.»
«رئیس‌جمهور ترامپ در حال پیشبرد یک تغییر نسلی عمیق در سیاست است… ما در حال بازگشت به یک استراتژی مبتنی بر واقع‌گرایی و حفاظت از منافع اصلی ملی هستیم.»
مثال یمن و آینده ارتش آمریکا
ونس به توافق آتش‌بس اولیه آمریکا با حوثی‌های یمن اشاره کرد.
او گفت: «ما با یک هدف دیپلماتیک واضح عمل کردیم: نه برای درگیر کردن سربازان در یک درگیری طولانی‌مدت با بازیگران غیردولتی، بلکه برای حفظ آزادی ناوبری آمریکا با مجبور کردن حوثی‌ها به توقف حملات به کشتی‌های آمریکایی. ما دقیقاً همین کار را کردیم.»
او افزود: «اکنون رقبای ما می‌فهمند: خطوط قرمز تعیین شده توسط آمریکا حتماً دفاع خواهند شد. وقتی ما عمل می‌کنیم، حتماً هدف مشخصی داریم و با برتری نیروی نظامی، سلاح‌های پیشرفته و بهترین افراد جهان عمل می‌کنیم.»
ونس تأکید کرد که دولت ترامپ بر گسترش «مزیت تکنولوژیکی» ارتش آمریکا نسبت به رقبا متمرکز است و آمریکا نمی‌تواند فرض کند که عملیات نظامی «بی‌هزینه» است، ارتش باید «با تجهیزات مناسب» وارد جنگ شود.
او همچنین به تکامل اشکال جنگ اشاره کرد و گفت که «دوران سلطه مطلق آمریکا بر دریا، هوا و فضا به پایان رسیده است» و تأکید کرد که ارتش آمریکا باید با تغییرات سازگار شود.
«نوآوری به طور فزاینده‌ای در میدان نبردی که شما قرار است در آن رهبری کنید، اتفاق می‌افتد، این بدان معناست که شما نه تنها پذیرنده فناوری و استفاده‌کننده ابزار هستید، بلکه توسعه‌دهنده فناوری نظامی قرن جدید نیز خواهید بود. پهپادهای ارزان‌قیمت، موشک‌های کروز در دسترس و حملات سایبری تهدیدی جدی برای ارتش ما محسوب می‌شوند.»
در مورد سخنرانی ونس، نیوزویک آمریکا به نقل از یک کارشناس سیاست خارجی تحلیل کرد که این سخنرانی ممکن است «واضح‌ترین بیان اعتقادات سیاست خارجی دولت ترامپ» باشد.
جاوید علی، استاد دانشگاه میشیگان و مدیر ارشد سابق ضد تروریسم شورای امنیت ملی آمریکا، گفت که اظهارات ونس «جدیدترین پیشرفت در تحول استراتژیک دوره دوم ریاست جمهوری ترامپ است و شاید واضح‌ترین اعلام مسیر تا به امروز باشد.»
او گفت: «اگرچه ایده مرتبط کردن امنیت ملی با منافع اصلی، سابقه طولانی دارد، از جمله در دوره اول ترامپ، اما مجموعه اقدامات او در صد روز بازگشت به کاخ سفید نشان می‌دهد که میزان تغییر سیاست و سرعت دگرگونی به طور قابل توجهی افزایش یافته است.»
علی به سیاست‌های مرزی ترامپ، فشار بر متحدان برای افزایش بودجه نظامی، برنامه‌های بالقوه خروج نیروها، ساخت سامانه‌های جدید دفاع موشکی و حتی بررسی «گسترش قلمرو» در گرینلند یا پاناما اشاره کرد و معتقد است که این اقدامات در مجموع «چارچوب جدید امنیت ملی ترامپ» را تشکیل می‌دهند.
نایجل گولد-دیویس، پژوهشگر اندیشکده موسسه بین‌المللی مطالعات استراتژیک، در پلتفرم X نوشت: «نشانه‌های اخیر حاکی از آن است که معاون رئیس‌جمهور (ونس) در حال درک واقعیت‌های جنگ است. لطفاً پیگیر باشید.»
جرالد بیکر، سردبیر ارشد وال استریت ژورنال، در مقاله تفسیری این هفته خود نوشت: «معضل تعریف ‹ترامپیسم› این است که مانند بسیاری از ویژگی‌های منحصر به فرد این رئیس‌جمهور آمریکا، سیاست‌های او چه در لفاظی و چه در عمل فاقد انسجام است، و تغییر مداوم یک امر عادی است.»