ترجمه و تنظیم از مجله جنوب جهانی
جاناتان کوک، نویسنده و تحلیلگر سیاسی، در مقالهای که در تاریخ ۲۲ مه ۲۰۲۵ منتشر شد، به تشریح تغییرات تدریجی در دیدگاه رسانهها و سیاستمداران غربی نسبت به نسلکشی اسرائیل در غزه میپردازد. او معتقد است که پس از ۱۹ ماه کشتار و گرسنگی دادن به کودکان غزه، سرانجام اولین نشانههای شکاف در حمایت بیدریغ غرب از اسرائیل در حال پدیدار شدن است.
رسانههای جریان اصلی و شکستن سکوت
کوک به نقش پررنگ رسانههای معتبر غربی در این تحول اشاره میکند. «فایننشال تایمز» پیشگام بود و «سکوت شرمآور غرب» در برابر حملات اسرائیل را محکوم کرد و واشنگتن و اروپا را به «همدستی» در «غیرقابل سکونت کردن غزه» متهم کرد. این روزنامه به صراحت به نسلکشی و پاکسازی قومی اشاره کرد. در ادامه، «اکونومیست» از «رویای خالی کردن غزه و بازسازی شهرکهای یهودی» توسط نتانیاهو هشدار داد و «ایندیپندنت» نیز خواستار پایان «سکوت کرکننده» شد. حتی «گاردین» که ظاهراً لیبرال است، با پرسشهایی نظیر «اگر این نسلکشی نیست، پس چیست؟» نگرانی خود را در مورد اقدامات اسرائیل ابراز کرد. بیبیسی نیز با پخش کامل سخنرانی تام فلچر، رئیس امور بشردوستانه سازمان ملل، در شورای امنیت که سؤال «اکنون به چه شواهد بیشتری نیاز دارید؟» را مطرح کرد، به این موج پیوست. این تحولات نشاندهنده شکستن تابوی استفاده از کلمه «نسلکشی» در رابطه با غزه در کمتر از یک هفته بود.
تغییر مواضع سیاسی و نظامی
شکافها تنها به رسانهها محدود نمیشود. مارک پریچارد، نماینده محافظهکار بریتانیا و از حامیان قدیمی اسرائیل، اعتراف کرد که در مورد اسرائیل اشتباه کرده است و همراه با بیش از دوازده نماینده دیگر از حزب محافظهکار و مجلس اعیان، خواستار به رسمیت شناختن فوری کشور فلسطین توسط کر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، شد. این درخواست پس از نامهای سرگشاده از سوی ۳۶ عضو «هیئت نمایندگان» یهودیان بریتانیا صورت گرفت که با حمایت هیئت از کشتار مخالفت کرده و هشدار داده بودند که «روح اسرائیل در حال نابودی است.»
از سوی دیگر، جزئیات تکاندهندهای درباره ادامه صادرات تسلیحات بریتانیا به اسرائیل فاش شده است. تحقیقات نشان میدهد که دولت استارمر، علیرغم ادعای محدودیتها، پس از ۷ اکتبر ۲۰۲۳، بیش از ۸۵۰۰ محموله جداگانه مهمات به اسرائیل صادر کرده است. این میزان حتی از کل صادرات تسلیحات دولت محافظهکار قبلی در سالهای ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۳ نیز بیشتر است.
در سطح بینالمللی نیز، امانوئل ماکرون، رئیسجمهور فرانسه، محاصره کامل غزه توسط اسرائیل را «شرمآور و غیرقابل قبول» خواند و جورجیا ملونی، نخستوزیر ایتالیا، نیز آن را «غیرقابل توجیه» دانست. در ایالات متحده، کریس ون هولن، سناتور دموکرات، اقدامات اسرائیل را «پاکسازی قومی» نامید و کریستیان امانپور از سیانان، در مصاحبهای بیسابقه، معاون وزیر امور خارجه اسرائیل را به دروغگویی در مورد گرسنگی دادن کودکان متهم کرد. جوزپ بورل، رئیس سیاست خارجی سابق اتحادیه اروپا، نیز با متهم کردن مستقیم اسرائیل به آمادهسازی نسلکشی در غزه، تابوی دیگری را شکست و اظهار داشت: «به ندرت شنیدهام که رهبر یک کشور برنامهای را اینقدر واضح تشریح کند که با تعریف قانونی نسلکشی مطابقت داشته باشد.»
ابعاد نسلکشی و پیامدهای آن
کوک به این نکته اشاره میکند که نسلکشی اسرائیل در غزه به نقطه پایانی خود نزدیک میشود، جایی که بیش از دو ماه است هیچ غذا، آب یا دارویی وارد غزه نشده و همه دچار سوءتغذیه هستند. تصاویر کودکان لاغر و استخوانی غزه، یادآور تصاویر ۸۰ سال پیش از کودکان یهودی در اردوگاههای نازی است. او تأکید میکند که غزه، که ۱۶ سال پیش از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ به شدت محاصره شده بود، اکنون از یک اردوگاه کار اجباری به یک اردوگاه مرگ تبدیل شده است.
مقامات اسرائیلی سیاستی مخفیانه برای «رژیم غذایی» سختگیرانه برای جمعیت غزه وضع کردهاند که منجر به سوءتغذیه شدید جوانان میشود. پهپادها دائماً بر فراز غزه پرواز میکنند و مرگ را از بالا نازل میکنند. در این میان، هدف اصلی اسرائیل، علاوه بر کنترل عملیاتی و غیرنظامی کردن غزه، «تمرکز و جابجایی جمعیت» است.
نقش ترامپ و امید به تغییر
کوک یکی از دلایل اصلی این تغییر مواضع را دونالد ترامپ، رئیسجمهور سابق آمریکا، میداند. او معتقد است که برای رسانهها و سیاستمداران غربی، تماشای نابودی فلسطینیان غزه در سکوت، زمانی که جو بایدن و مجموعه نظامی-صنعتی آمریکا حامی اسرائیل بودند، آسانتر بود. اما ترامپ، برخلاف بایدن، اغلب بخشی از سناریو که قرار است جنایات اسرائیل را توجیه کند یا ایالات متحده را از آنها دور نگه دارد، فراموش میکند. همچنین، به نظر میرسد ترامپ از اینکه علناً توسط نتانیاهو فریب خورده است، آزرده خاطر است. آزادی سرباز اسرائیلی ایدان الکساندر، آخرین شهروند زنده آمریکایی در اسارت در غزه، که با دور زدن اسرائیل و مذاکره مستقیم با حماس توسط دولت ترامپ تضمین شد، نشانهای از این تغییر است. ترامپ در اظهارات خود در مورد آزادی، بر لزوم «پایان دادن به این جنگ بسیار وحشیانه» تأکید کرد، که به وضوح با نتانیاهو هماهنگ نشده بود. این امر نشان میدهد که اکنون زمان نسبتاً امنی برای اتخاذ موضعی انتقادیتر نسبت به اسرائیل فرا رسیده است.
با این حال، کوک هشدار میدهد که این پیشرفتها به طرز دردناکی کند است و برای توقف این جنایات، سیاستمداران و خبرنگاران غربی به شجاعت بیشتری نیاز دارند که تاکنون از خود نشان ندادهاند. او به این نکته اشاره میکند که «هنوز نشانهای از این شجاعت دیده نمیشود.»
.
مجله جنوب جهانی-بررسی مسائل جنوب جهانی – سال بیستم 