نخستین گردهمایی «برای فلسطین»: همبستگی فراتر از مرزها
مجله جنوب جهانی
در روز پنجشنبه، اول خرداد ۱۴۰۳، صحنه سیاسی ایران شاهد رویدادی کمسابقه بود: گروهی خودجوش از نیروهای مترقی و چپگرا، مستقل از هر نهاد و سازمان رسمی، در مقابل دانشگاه تهران گرد هم آمدند تا فریاد اعتراض خود را علیه نسلکشی جاری در فلسطین سر داده و حمایت خود را از مردم ستمدیده آن سرزمین ابراز کنند. این گردهمایی، نمونهای چشمگیر از کنشگری جمعی برخاسته از وجدان انسانی و عدالتخواهی بود که خارج از چارچوبهای مرسوم شکل گرفت.
تظاهرات مسالمتآمیز، حقی ذاتی و غیرقابل انکار برای هر شهروندی است. این حق در کشوری چون ایران – که دارای پیشینهای درخشان در حمایت از مبارزات فلسطین و نقشی بیبدیل در تقویت جبهه مقاومت است – باید به تمام معنا مورد احترام قرار گیرد. بیشک، پشتیبانیهای ایران طی دهههای گذشته، نقشی حیاتی در تداوم پایداری فلسطینیان در برابر اشغالگری و خشونت سیستماتیک صهیونیسم و آپارتاید ایفا کرده است. در چنین بستری، جلوگیری از برگزاری تجمعات مستقل مردمی، بهویژه آنجا که در دفاع از همین آرمان والا شکل میگیرد، نه تنها نادرست، بلکه نوعی تناقض با روح حمایت از فلسطین است. حق اعتراض باید برای تمامی ایرانیان، فارغ از هر گرایش فکری، محفوظ بماند.
صدایی مستقل از بطن جامعه
برگزارکنندگان این تجمع تأکید داشتند که حرکت آنها فارغ از هرگونه وابستگی به نهادهای رسمی یا جریانهای سیاسی خاص شکل گرفته است. آنها این گردهمایی را «تلاشی برای بازپسگیری فضای عمومی توسط مردمی گوناگون» توصیف کردند که حول «معیار مشترک اعتراض به نسلکشی و دفاع از کرامت انسانی» متحد شدهاند. حضور افرادی با پیشینههای فکری، مذهبی و اجتماعی متفاوت – بدون پرسشگری درباره هویتهای پیشین – نشان داد که همبستگی فراملی در برابر ستم، میتواند مرزهای ساختگی را در هم شکند. هرگونه تلاش برای خدشهدار کردن این همبستگی با برچسبزنیهای سیاسی یا امنیتی، به نفسِ کنش جمعی عدالتخواهانه آسیب میرساند.
محکومیت نسلکشی و تأکید بر عدالت
شرکتکنندگان با شعارهایی صریح، جنایات رژیم صهیونیستی در غزه و کرانه باختری را محکوم کردند. آنها خشونت سیستماتیک علیه فلسطینیان را تنها یک تراژدی انسانی ندانستند، بلکه آن را نتیجه مستقیم ساختار آپارتاید، استعمار و بهرهکشی معرفی کردند. تأکید بر مفاهیمی چون «همبستگی کارگری» و «حقوق ستمدیدگان» در شعارها، تلاشی بود برای یادآوری این واقعیت که مردم فلسطین، پیش از هر چیز، قربانیان یک نظم ناعادلانه جهانی هستند. سکوت در برابر این فجایع، همدستی با ظلم است. عدالتخواهی مرز و محدودیتی نمیشناسد؛ حضور عدالتخواهان از هر رنگ و هر گرایش سیاسی، اگر بر محور عدالتخواهی و برقراری مساوات در جامعه باشد، و بهویژه اگر در شرایط کنونی به مسئله فلسطین معطوف شود، بسیار مثبت و قابل تقدیر است.
امید به آیندهای فراگیرتر
این گردهمایی خودجوش، هرچند محدود، گامی امیدبخش در جهت احیای فضای عمومی و مردمی ایران بود. پیوستن خودجوش رهگذران به جمع معترضان، نشان داد که وقتی صدایی صادقانه و مستقل طنینانداز میشود، میتواند دلهای بسیاری را به هم پیوند دهد. برگزارکنندگان خواستار تداوم و گسترش چنین حرکاتی شدند و تأکید کردند: «استقلال داشتن مساوی است با قرار گرفتن در تقاطع هجمهها، اما هر کنش مستقل، فتحی در حافظه جمعی است.» امید است این جرقههای همبستگی، به زبانههای آگاهیبخش تبدیل شوند که نه تنها در دفاع از فلسطین، بلکه در احقاق حقوق همه انسانهای تحت ستم، فروزانتر و فراگیرتر گردند. آینده به اعتراضاتی تعلق دارد که در عین استقلال، قلبهای مشتاق به عدالت را گرد هم میآورند.
نگاه کنید به:
کانال تلگرامی برای فلسطین
مقاله انصاف نیوز در مورد این تظاهرات و مصاحبه با خانم آزاده شعبانی از برگزارکنندگان این تظاهرات.
مجله جنوب جهانی-بررسی مسائل جنوب جهانی – سال بیستم 