غزه – المیادین انگلیسی: جنبش حماس روز پنجشنبه اعلام کرد که از طریق میانجیگران، پیشنهاد جدیدی را از سوی ایالات متحده برای برقراری آتشبس در نوار غزه دریافت کرده است. این طرح توسط استیو ویتکوف، فرستاده ویژه دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا به خاورمیانه، ارائه شده است.
در بیانیه حماس آمده است که این جنبش پیشنهاد مذکور را «مسئولانه» بررسی خواهد کرد و بر تعهد خود به توافقی که «منافع مردم فلسطین را تامین کند، به آلام آنها التیام بخشد و آتشبسی دائمی را در این منطقه تضمین کند» تاکید کرده است.
این اعلامیه در حالی منتشر میشود که چند روز پیش، حماس چارچوب کلی توافق آتشبس پیشنهادی ویتکوف را پذیرفته بود. این چارچوب شامل توقف کامل مخاصمات، خروج کامل نیروهای اشغالگر اسرائیلی، ارسال بدون مانع کمکهای بشردوستانه و تشکیل کمیتهای تخصصی برای نظارت بر اداره امور مدنی در نوار غزه است.
چارچوب پیشنهادی آتشبس
به نظر میرسد پیشنهاد جدید، با در نظر گرفتن نظرات و پیشنهادات بشاره بهبه، میانجی فلسطینی-آمریکایی، بر اساس همان چارچوب قبلی تدوین شده است. بر اساس اطلاعات منابع آگاه، این طرح شامل آتشبسی ۷۰ روزه است که مصالحهای بین پیشنهاد ۹۰ روزه حماس و طرح اولیه ۶۰ روزه محسوب میشود. در طول این مدت، قرار است ۱۰ اسیر اسرائیلی (پنج نفر زنده و پنج نفر فوت شده) در دو مرحله آزاد شوند. در مقابل، تعدادی از زندانیان فلسطینی نیز با نظارت میانجیگران بینالمللی آزاد خواهند شد.
رسانههای اسرائیلی به نقل از یک مقام مسئول گزارش دادهاند که رهبری اسرائیل «پیشنهاد ویتکوف را پذیرفته است». این امر میتواند نشاندهنده یک نقطه توافق نادر پس از ماهها مذاکرات بینتیجه باشد.
ویتکوف روز چهارشنبه، پیشنویس اخیر را «راهحلی جامع» برای جنگ غزه توصیف کرد و بر تعهد واشنگتن به «راهحلی بلندمدت برای مناقشه در خاورمیانه» تاکید کرد. وی ابراز امیدواری کرد که این تلاشها به موفقیتی چشمگیر منجر شود. دونالد ترامپ نیز با تکرار این خوشبینی، اظهار داشت که ایالات متحده «در موضوع غزه عملکرد خوبی دارد» و از همه طرفها خواست «سندی را که توسط ویتکوف ارائه شده است، تایید کنند.»
بر اساس این طرح، قرار است مذاکرات رسمی در طول دوره آتشبس با هدف دستیابی به راهحلی سیاسی پایدار آغاز شود. این مذاکرات شامل شروطی مانند تعهد حماس به عدم تهدید امنیت اسرائیل در آینده و تشکیل دولتی تکنوکرات برای بازسازی پس از جنگ خواهد بود.
نگرانیها در مورد تضعیف حماس
با این حال، منتقدان بر این باورند که این پیشنهاد، الگوی آشنایی را تکرار میکند که در دولت بایدن نیز مشاهده شده است: فرآیندی مرحلهای که به تدریج اهرم فشار حماس را تضعیف میکند و در عین حال، هیچ تضمین معناداری برای حاکمیت فلسطین یا حفاظت بلندمدت از فلسطینیان ارائه نمیدهد.
در حالی که انتظار میرود حماس اسرا را آزاد کند و مقاومت مسلحانه را متوقف کند، این توافق هیچ سازوکار اجرایی برای جلوگیری از تجاوزات اسرائیل در آینده و هیچ تضمینی در مورد حقوق سیاسی فلسطینیان ارائه نمیدهد.
در صورت اجرا، این توافق میتواند نخستین گام جدی در جهت کاهش تنشها از زمان از سرگیری جنگ در ۱۸ مارس (۲۸ اسفند) پس از یک دوره آتشبس کوتاه باشد. بر اساس اعلام مقامات بهداشتی غزه، در طول ۶۰۰ روز گذشته، این درگیریها منجر به کشته شدن بیش از ۵۴۰۰۰ فلسطینی و زخمی شدن بیش از ۱۲۳۰۰۰ نفر شده است.
کاخ سفید اعلام کرد که اسرائیل طرح آتشبس پیشنهادی دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، برای غزه را پذیرفته است، در حالی که مذاکرات با حماس «ادامه دارد».
گروه شبهنظامی فلسطینی پیشتر گفته بود که در حال بررسی توافق جدید پیشنهادی استیو ویتکوف، فرستاده خاورمیانه ترامپ، است، اما هیچ تأیید فوری از سوی اسرائیل وجود نداشت.
کارولین لیویت، دبیر مطبوعاتی کاخ سفید، گفت: «من میتوانم تأیید کنم که فرستاده ویژه ویتکوف و رئیسجمهور پیشنهاد آتشبسی را به حماس ارائه کردند که اسرائیل از آن حمایت کرد. اسرائیل قبل از ارسال این پیشنهاد به حماس، آن را امضا کرد.»
لیویت به خبرنگاران گفت: «من همچنین میتوانم تأیید کنم که این بحثها ادامه دارد و ما امیدواریم که آتشبس در غزه برقرار شود تا بتوانیم همه گروگانها را به خانه بازگردانیم.»
سخنگوی [کاخ سفید] بعداً از تأیید گزارشهای رسانههای سعودی و اسرائیلی مبنی بر اینکه دو طرف به توافق آتشبس ۶۰ روزه دست یافتهاند و ترامپ آماده اعلام آن است، خودداری کرد.
خانم لیویت گفت: «اگر قرار باشد اعلامیهای صادر شود، از طرف کاخ سفید خواهد بود؛ از طرف رئیسجمهور، خودم یا فرستاده ویژه، آقای ویتکوف.»
به نظر میرسد که پیشنهاد جدید آتشبس آمریکا، تلاشی برای کاهش خشونتها در غزه و ایجاد فضایی برای مذاکرات سیاسی است. با این حال، منتقدان معتقدند که این طرح، به اندازه کافی به حقوق و منافع فلسطینیان توجه نکرده و ممکن است منجر به تضعیف حماس و تثبیت وضعیت موجود شود.

