مجله جنوب جهانی
تهران، ۱۰ خرداد ۱۴۰۴ – مقامات ارشد ایران، اظهارات اخیر دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، مبنی بر دستیابی به توافقی هستهای که به واشنگتن اجازه «ورود و انفجار» تأسیسات هستهای ایران را میدهد، به شدت رد کرده و آن را «خیالپردازی» خواندند. ترامپ مدعی شده که چنین توافقی میتواند ظرف «چند هفته آینده» حاصل شود.
طرح ترامپ: ورود و «انفجار هر آنچه بخواهیم»
دونالد ترامپ، روز چهارشنبه در کاخ سفید، چشمانداز یک توافق هستهای «بسیار قوی» را ترسیم کرد که در آن ایالات متحده میتواند «با بازرسان وارد شود. هر چه بخواهیم میتوانیم برداریم. هر چه بخواهیم میتوانیم منفجر کنیم، اما کسی کشته نشود.» وی همچنین اظهار امیدواری کرد که «پیشرفت زیادی» در مذاکرات جاری حاصل شده باشد. این سخنان، به گزارش بلومبرگ، حاکی از یک توافق احتمالی در «چند هفته آینده» بود.
واکنش قاطع ایران: «خیالپردازی رؤسایجمهور پیشین»
اما مقامات ایرانی، به سرعت به این اظهارات واکنش نشان دادند. علی شمخانی، از مشاوران ارشد رهبر جمهوری اسلامی، روز پنجشنبه در پستی در شبکه اجتماعی ایکس (توئیتر سابق) نوشت: «دسترسی به سایتهای هستهای ایران و «منفجر کردن زیرساختها» خیالپردازی است که رؤسایجمهور پیشین آمریکا نیز داشتند. ایران مستقل است، با دفاعی قوی، مردمی مقاوم و خطوط قرمز مشخص.» وی تأکید کرد: «مذاکرات در خدمت پیشرفت، منافع و عزت است، نه اجبار یا تسلیم.»
پیشنهاد ترامپ به نتانیاهو و رد مذاکرات قریبالوقوع
ترامپ همچنین فاش کرد که به بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، توصیه کرده است که به ایران حمله نکند، زیرا این اقدام میتواند مذاکرات واشنگتن با تهران را مختل کند. او به جای آن، طرحی را مطرح کرد که در آن ایالات متحده میتواند از طریق یک توافق، زیرساختهای مرتبط با برنامه تسلیحاتی ایران را هدف قرار داده و بدون آسیب رساندن به افراد، تأسیسات را منهدم کند.
با این حال، مقامات ارشد ایرانی روز پنجشنبه گمانهزنیها درباره توافق هستهای قریبالوقوع با ایالات متحده را به کلی رد کردند. به گزارش آسوشیتدپرس، آنها تأکید کردند که هرگونه توافق آتی باید شامل لغو کامل تمام تحریمهای غرب و تضمین ادامه برنامه هستهای ایران باشد. عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در پستی مشابه در شبکه اجتماعی ایکس، بر صداقت ایران در مورد «یک راهحل دیپلماتیک که منافع همه طرفها را تأمین کند» تأکید کرد، اما تصریح کرد که «دستیابی به آن مستلزم توافقی است که تمام تحریمها را به طور کامل لغو کند و حقوق هستهای ایران، از جمله غنیسازی را تضمین کند.»
دورههای مذاکره و هشدارها
ترامپ در گذشته نیز بارها در مورد حملات هوایی علیه برنامه هستهای ایران در صورت شکست مذاکرات هشدار داده بود، در حالی که مقامات ایرانی نیز تلویحاً به امکان دستیابی به سلاح هستهای با استفاده از ذخایر اورانیوم موجود خود اشاره کردهاند.
ایالات متحده و ایران در هفتههای اخیر پنج دور مذاکره در عمان و رم برگزار کردهاند. پس از آخرین دور مذاکرات در جمعه گذشته، بدر البوسعیدی، وزیر امور خارجه عمان و میانجیگر این مذاکرات، اعلام کرد که دو طرف «پیشرفتهایی داشتهاند، اما قطعی نیست» و افزود که ادامه مذاکرات ضروری است.
مجله جنوب جهانی-بررسی مسائل جنوب جهانی – سال بیستم 