روز سهشنبه، ۲۷ مه، حداقل پنج فلسطینی کشته و ۴۶ نفر دیگر زخمی شدند، زمانی که نیروهای اسرائیلی در رفح، واقع در جنوب غزه، به سمت کسانی که به دنبال کمکهای بشردوستانه بودند، آتش گشودند. دهها هزار فلسطینی با امید دریافت غذا و مایحتاج، پس از سه ماه محاصره کامل ورود کمکها توسط اسرائیل، به مرکز توزیع کمکهای بشردوستانه که توسط آمریکا و اسرائیل اداره میشود، هجوم آورده بودند. تحلیلگران این حادثه را «قتلعام» توصیف کردهاند.
دفتر رسانهای غزه، به نقل از شبکه خبری قدس، اعلام کرد: «آنچه امروز در رفح رخ داد، یک قتلعام عمدی و جنایت جنگی تمامعیار بود که با خونسردی تمام علیه غیرنظامیانی که در اثر بیش از ۹۰ روز گرسنگی ناشی از محاصره تضعیف شده بودند، صورت گرفت.»
رسانههای اسرائیلی تلاش کردند ادعا کنند که نیروهای اسرائیلی در پاسخ به تلاش افراد برای بالا رفتن از نردههای مرکز توزیع کمکها، به هوا شلیک کردهاند. اما این ادعا توسط رسانههای محلی در غزه رد و تکذیب شد، که گزارش دادند نیروهای اسرائیلی مستقیماً به سمت مردم شلیک کردهاند. این حادثه به دلیل وضعیت اسفبار در مناطق تحت محاصره، اهمیت بیشتری پیدا کرده است؛ جایی که به گفته کارشناسان سازمان ملل متحد، میلیونها نفر در غزه به دلیل کمبود غذا، آب و برق کافی، در آستانه قحطی قرار دارند. در تاریخ ۲۰ مه، تام فلچر، رئیس امور بشردوستانه سازمان ملل، هشدار داده بود که اگر در ۴۸ ساعت آینده کمکی ارسال نشود، نزدیک به ۱۴ هزار نوزاد در غزه ممکن است جان خود را از دست بدهند.
در ۱۹ مه، اسرائیل تحت فشار فزاینده جهانی، اجازه ورود ۹ کامیون کمکرسانی به غزه را داد؛ اما حتی پس از اجازه ورود این مقدار محدود از مواد غذایی، اسرائیل از بازگرداندن آب و برق خودداری کرده است.
در پاسخ به محکومیت گسترده این محاصره، نهادی به نام «بنیاد بشردوستانه غزه» (GHF)، که به طور مشترک توسط آمریکا و اسرائیل برای جایگزینی آنروا (UNRWA) و سایر آژانسهای امدادی فعال در منطقه ایجاد شده بود، یک مرکز توزیع کمک در رفح راهاندازی کرد.
این اقدام بخشی از تلاش اسرائیل برای کنترل مکانیزم توزیع کمکها به همراه آمریکا بود. آنها این کار را با توجیه اینکه GHF از هدر رفتن کمکها یا «غارت کمکها» توسط حماس جلوگیری خواهد کرد، توجیه کردند.
اسرائیل بارها آنروا و سایر آژانسهای امدادی فعال در غزه را به همکاری با حماس و «دزدیدن کمکها» متهم کرده است. نیروهای اسرائیلی از اکتبر ۲۰۲۳ به طور عمدی امدادگران را هدف قرار داده و صدها نفر از آنها را کشتهاند و بر این موضوع اصرار دارند که آنروا توسط حماس نفوذ کرده است.
ابزاری کردن کمکها
مکانیزم تحویل کمکها که توسط GHF اتخاذ شده، مورد انتقاد سازمان ملل و سایر آژانسهای امدادی قرار گرفته است. در مرکز GHF رفح، مردم برای ساعتها در صفهای بسیار شلوغ درون قفسهای آهنی فشرده شده بودند.
استفان دوجاریک، سخنگوی آنتونیو گوترش، دبیر کل سازمان ملل، صحنههای رفح را «دلخراش» توصیف کرد.
فیلیپ لازارینی، رئیس آنروا، روز چهارشنبه در توکیو به خبرنگاران گفت: «آنچه روز سهشنبه دیدیم، تصاویر تکاندهندهای از مردم گرسنه بود که برای به دست آوردن غذا به نردهها فشار میآوردند. این وضعیت آشفته، غیرانسانی و ناامن بود.»
لازارینی مدعی شد که «بحران در غزه را نمیتوان با تبدیل کمکهای بشردوستانه به ابزاری برای اعمال فشار سیاسی و نظامی حل کرد.»
منتقدان همچنین موقعیت مراکز توزیع کمک GHF را زیر سوال بردهاند که به طور عمدی در مناطق جنوبی غزه قرار داده شدهاند. آنها اسرائیل را متهم میکنند که فلسطینیان غزه را برای دریافت کمک به جنوب مجبور میکند، با این نیت که آنها را برای همیشه از بازگشت به شمال باز دارد.
گزارش فلسطین کرونیکل حاکی از آن است که فلسطینیان در غزه قاطعانه طرح آمریکا و اسرائیل برای ابزاری کردن مکانیزمهای کمکرسانی را رد کردهاند. آنها این اقدام را تلاشی برای «فریب، دستکاری و نظامی کردن تلاشهای بشردوستانه» توصیف کرده و از اسرائیل خواستند که اجازه دهد سازمان ملل و سایر آژانسهای امدادی کار تحویل کمکها را انجام دهند.
گزارشهایی نیز منتشر شده است که کمکهای توزیع شده توسط اسرائیل و آمریکا، از سازمانهای بشردوستانه بینالمللی که از ورود کمک به نوار غزه منع شدهاند، توقیف شده است.
در همین حال، قتلعام فلسطینیان توسط اسرائیل در سایر نقاط غزه ادامه دارد. حداقل هشت نفر از خانواده اسامه العربید، روزنامهنگار، زمانی که خانهاش در منطقه السافتاوی در شمال غزه صبح چهارشنبه بمباران شد، کشته شدند. چندین نفر دیگر نیز در این حمله زخمی شدند. الجزیره گزارش داد که تعداد کل فلسطینیان کشته شده از صبح چهارشنبه ۱۵ نفر است.
بر اساس گزارش وزارت بهداشت فلسطین در نوار غزه، از زمان آغاز جنگ اسرائیل علیه غزه در اکتبر ۲۰۲۳، بیش از ۶۰ هزار فلسطینی کشته یا مفقود شده و بیش از ۱۲۳ هزار نفر زخمی شدهاند.
مجله جنوب جهانی-بررسی مسائل جنوب جهانی – سال بیستم 