دموکراسی مشارکتی ونزوئلا و مبارزه علیه امپریالیسم: گفتوگویی با آلیسون بودین
نوشتهی سیرا پاسکوال مارکینا
ترجمه مجله جنوب جهانی
آلیسون بودین یک فعال ضدامپریالیست و سازماندهندهی جنبشهای همبستگی در کانادا است که در شبکهی همبستگی ونزوئلا و جنبش عدالت اجتماعی «این بار آتش بزنید» (Fire This Time) فعالیت میکند. او از سال ۲۰۱۸ به طور منظم در قالب هیئتهای ناظر بینالمللی به ونزوئلا سفر کرده است. بودین نویسندهی کتاب «انقلاب و ضد انقلاب در ونزوئلا» است؛ کتابی که فرآیند بولیواری و چالشهای پیش روی آن را تحلیل میکند.
در این گفتوگو با «ونزوئلانالیسیس»، بودین تجربهی خود را به عنوان ناظر بینالمللی در جدیدترین انتخابات پارلمانی و منطقهای ونزوئلا که در ۲۵ می برگزار شد، شرح میدهد. او با تکیه بر سالها فعالیت در سطح مردمی در کشورهای توسعهیافته، در مورد اهمیت الگوی دموکراسی مشارکتی ونزوئلا، تأثیر تحریمهای آمریکا و تلاشهای بیثباتکننده، و اهمیت همبستگی بینالمللی ریشهدار در مبارزهی ضدامپریالیستی تأمل میکند.
سیرا پاسکوال مارکینا: بیایید با صحبت دربارهی دموکراسی ونزوئلا شروع کنیم. با توجه به تمام آنچه در سالهای اخیر شاهد بودهاید، دیدگاه شما در این باره چیست؟
آلیسون بودین: ونزوئلا جامعهای است که مردمش به شدت در زندگی سیاسی مشارکت دارند؛ بسیار بیشتر از ایالات متحده یا کانادا. دموکراسی در انقلاب ریشه دوانده و فرآیندی جاری است. این تنها به رأی دادن هر چند سال یک بار محدود نمیشود، بلکه تمرینی مداوم در آموزش و مشارکت برای پیشبرد پروژهی بولیواری است.
حضور دوباره در اینجا به عنوان ناظر بینالمللی انتخابات، این دیدگاه را برای من تأیید کرده است. من از سال ۲۰۱۸ در ونزوئلا مشغول نظارت بر انتخابات بودهام، و آنچه به طور مداوم میبینم این است که مردم رأی دادن را بخشی از یک پروژهی گستردهتر برای ساخت قدرت مردمی میدانند. انتخابات از زندگی روزمره جدا نیستند؛ آنها بخشی از گفتوگو و وارد بحث در مورد نحوهی عمیقتر کردن فرآیند بولیواری هستند.
البته، مانند هر کشور دیگری، افرادی هم هستند که زندگی غیرسیاسیتری دارند، اما تعداد ونزوئلاییهایی که فعالانه در سیاست درگیر هستند، بسیار بیشتر از آمریکا یا کانادا است. مشاهدهی دموکراسی مشارکتی در عمل واقعاً چیزی است که باید دید. یادم میآید وقتی برای اولین بار وارد فعالیتهای همبستگی با ونزوئلا شدم، مفهوم «دموکراسی مشارکتی» انتزاعی و دور از ذهن به نظر میرسید. آمدن به اینجا و صحبت با مردم در مراکز رأیگیری و جاهای دیگر واقعاً به من کمک کرد تا معنای آن را در عمل درک کنم.
سیرا پاسکوال مارکینا: به عبارت دیگر، انتخاب رئیسجمهور یا نماینده تنها بخشی از یک فرآیند دموکراتیک جاری و گستردهتر است.
آلیسون بودین: دقیقاً. گاهی اوقات به اولین انتخابات کوبا پس از پیروزی انقلاب فکر میکنم که سالها بعد برگزار شد. این تأخیر عمدی بود؛ مردم ابتدا باید باسواد میشدند و سپس سواد سیاسی پیدا میکردند. تنها در آن صورت بود که انتخابات میتوانست معنای واقعی داشته باشد.دموکراسی ونزوئلا: فراتر از صندوق رأی
ونزوئلا نیز تجربهای مشابه را پشت سر گذاشته است، هرچند که انتخابات از همان آغاز انقلاب برگزار میشد. برای دموکراتیک بودن واقعی انتخابات، آگاهی مردم و درک آنان از معنای رأیشان برای زندگی خود، ضروری است. انقلاب بولیواری با سرمایهگذاری بر آموزش سیاسی، این امکان را فراهم کرده است. به همین دلیل، انتخابات ونزوئلا با آنچه در آمریکا یا کانادا میبینیم، تفاوت زیادی دارد؛ در آنجا رأیگیری هر چهار سال یک بار برگزار میشود و کارزارهای انتخاباتی اغلب سطحی و تحت تأثیر تبلیغات پرهزینه هستند.
مشاهده انتخابات: نگاهی از نزدیک
سیرا پاسکوال مارکینا: شما با هیئتی بینالمللی برای این انتخابات به ونزوئلا آمدید و در ۲۵ می، روز انتخابات، از مراکز رأیگیری بازدید کردید. میتوانید در مورد این انتخابات به ما بگویید؟
آلیسون بودین: من یکی از بیش از ۳۰۰ ناظر بینالمللی بودم که برای نظارت بر این فرآیند به ونزوئلا سفر کردیم. در روز انتخابات، تیم ناظران به گروههای مختلفی تقسیم شد تا از مراکز رأیگیری گوناگون بازدید کنند. گروه من حدود ساعت ۶:۳۰ صبح، درست پس از باز شدن حوزههای رأیگیری، حرکت کرد. اولین مرکزی که بازدید کردیم در محلهی کارگری «اِل وایه» در کاراکاس بود و از همان ابتدا بسیار شلوغ به نظر میرسید؛ مردم در صف ایستاده بودند و مشتاق بودند که زود و با انرژی رأی خود را به صندوق بیندازند.
ما تمام مراحل را از بررسی ثبتنام رأیدهندگان و شناسنامهها تا اطمینان از عملکرد صحیح دستگاهها مشاهده کردیم. همچنین، شاهد حضور نمایندگان احزاب، چه دولتی و چه مخالف، در برخی از ایستگاهها بودیم. در این مورد خاص، احزاب مخالف در تمام میزها حضور نداشتند، اما همیشه حق حضور در آنجا را دارند.
با رأیدهندگان، چه حامیان چاویسم و چه مخالفان، صحبت کردیم. آنچه ما دیدیم، انتخاباتی آزاد، عادلانه و شفاف بود. حدود ساعت ۶ عصر به آخرین مرکز رأیگیری رسیدیم و تا یک ساعت بعد، یعنی زمان بسته شدن حوزهها، در آنجا ماندیم. حتی در آن زمان هم هنوز مردم برای انداختن رأی خود میرسیدند. روشن است که اعمال حق رأی برای ونزوئلاییها اهمیت عمیقی دارد.
دموکراسی مشارکتی در عمل: فراتر از نمایندگان
سیرا پاسکوال مارکینا: همانطور که پیشتر بحث کردیم، دموکراسی ونزوئلا فراتر از انتخاب نمایندگان است. شما در اوت ۲۰۲۴ شاهد یک همهپرسی مردمی نیز بودید. میتوانید بیشتر در مورد آن بگویید تا مردم بتوانند زاویهای دیگر از دموکراسی بولیواری را درک کنند؟
آلیسون بودین: بله، حدود یک ماه پس از انتخابات ریاستجمهوری ۲۸ ژوئیه، دوباره بازگشتم تا انتخابات شوراهای محلی (communal elections) را مشاهده کنم. در این انتخابات، مردم در مورد پروژههای محلی که باید اولویتبندی شوند، رأی میدادند. این رأیگیریها از رویههای شورای ملی انتخابات پیروی میکردند، اما از نظر وسعت بسیار محلیتر بودند.
هر پروژهای که در برگهی رأی قرار میگرفت، پیش از آن فرآیند دموکراتیکی از بحثها و مشاورهها را در شوراهای محلی یا کمونها طی کرده بود. پس از روز رأیگیری، پروژهای که بیشترین رأی را کسب میکرد، بودجه دریافت میکرد. این نمونهی دیگری از دموکراسی مشارکتی واقعی است که در آن مردم احساس میکنند رأیشان مستقیماً بر جامعهشان تأثیر میگذارد.
مبارزه علیه امپریالیسم و اهمیت حاکمیت ملی
سیرا پاسکوال مارکینا: امپریالیسم ایالات متحده از همان روزهای نخست علیه انقلاب بولیواری فعال بوده، اما در دههی اخیر با اعمال اقدامات قهری یکجانبه، این تجاوز تشدید شده است. جنبش همبستگی شما، در میان اهداف دیگر، قصد دارد نشان دهد که این یک روند ضدامپریالیستی است. اهمیت ضدامپریالیسم در انقلاب بولیواری چیست؟
آلیسون بودین: هر انتخاباتی که تحت روند بولیواری برگزار شده، زیر سایهی سنگین امپریالیسم بوده است. تحریمهای ایالات متحده همچنان ادامه دارد، حتی اگر اکنون نسبت به سال ۲۰۱۸ کمتر به چشم بیایند. علاوه بر این، تلاشها برای سرنگونی دولت مادورو از طرق دیگر، بسیار آشکار است. درست پیش از این انتخابات، حدود ۷۰ نفر به دلیل تلاش برای برهم زدن فرآیند انتخابات دستگیر شدند. این افراد توسط ایالات متحده حمایت و تأمین مالی میشدند.
ایالات متحده همچنین مستقیماً از جناحهای راست افراطی اپوزیسیون که در تلاش برای سرنگونی دولت انقلابی هستند، پشتیبانی میکند. به همین دلیل است که انتخابات در اینجا، یک عمل حاکمیتی و تعیین سرنوشت است. ونزوئلاییها با رأی دادن، دخالت خارجی را رد میکنند و حق خود را برای دنبال کردن مسیرشان اعلام میدارند.
این امر ونزوئلا را به یک نقطهی مرجع حیاتی برای جنبشهای ضدامپریالیستی در آمریکای لاتین و سراسر جهان تبدیل میکند. پیروزی اخیر چاویستی ضربهی دیگری به امپریالیسم ایالات متحده و گامی دیگر به جلو برای مبارزهی ضدامپریالیستی است. هر کسی که به عدالت و صلح متعهد است، باید مقاومت مداوم ونزوئلا را ضروری بداند.
همبستگی با طبقه کارگر: روایتسازی و اقدام
سیرا پاسکوال مارکینا: گفتن اینکه رسانههای جریان اصلی آنچه را که در ونزوئلا اتفاق میافتد، نادرست جلوه میدهند، کمگویی است؛ چرا که آنها یک جزء کلیدی در تلاش برای سرنگونی دولت هستند. با این اوصاف، چگونه باید با طبقه کارگر در شمال جهانی همبستگی ایجاد کرد؟
آلیسون بودین: به نظر من، یکی از مهمترین نقشهای یک ناظر انتخابات این است که به خانه بازگردد و آنچه را که دیده است به اشتراک بگذارد. صدای ونزوئلاییهای عادی – مردمی که در حمایت از انقلاب بسیج میشوند – هرگز در رسانههای جریان اصلی شنیده نمیشود. آنچه آنها گزارش میدهند این است که انتخابات «نامشروع» است زیرا اپوزیسیون به رهبری ماریا کورینا ماچادو آن را تحریم کرد. اینگونه است که آنها تصویری از یک «دیکتاتوری» ترسیم میکنند.
مقابله با این روایت ضروری است. این به معنای ایجاد ائتلافها و یک جبهه متحد در دفاع از حاکمیت ونزوئلا است. این بخش اصلی کار من با جنبش «آتش به این زمان» برای عدالت اجتماعی و اکنون شبکهی همبستگی ونزوئلا بوده است.
ما به چیزی فراتر از رویدادها و جلسات پراکنده نیاز داریم: ما به اقدامات هماهنگ، به ویژه در ایالات متحده، کانادا و سایر کشورهای امپریالیستی نیاز داریم. این شامل آموزش مردم، سازماندهی اقدامات و ارتباط دادن ونزوئلا با سایر مبارزات مانند حقوق مهاجران، مسکن و حاکمیت غذایی است.
اکنون لحظهی حساسی است. نسلکشی ایالات متحده و اسرائیل در فلسطین، مردم را به طور گسترده بسیج کرده است. برای تعمیق این بیداری سیاسی، باید آن را به مبارزاتی مانند ونزوئلا پیوند دهیم. هدف شبکهی همبستگی ونزوئلا این است که وسیلهای برای این کار باشد: سازماندهی رویدادها، نامههای سرگشاده و اقدامات خیابانی. تحریمهای کشورهای امپریالیستی همچنان اقتصاد ونزوئلا را تحریف میکند و پایان دادن به آنها باید وظیفهی اصلی ما باشد.
دیدگاههای پایانی: مسئولیت بینالمللی
سیرا پاسکوال مارکینا: به عنوان یک انترناسیونالیست که از سال ۲۰۱۸ ده بار به ونزوئلا سفر کردهاید، چه افکار پایانی را میخواهید با خوانندگان ما به اشتراک بگذارید؟
آلیسون بودین: دیدن انقلاب بولیواری در عمل، عمیقاً دیدگاههای سیاسی من را شکل داده است. به عنوان یک سازماندهندهی عدالت اجتماعی و ضدامپریالیستی در کانادا، این افتخار را داشتهام که شاهد این روند باشم.
حضور در اینجا حس مسئولیت من را برای صحبت کردن علیه حملات ایالات متحده و کانادا به ونزوئلا تقویت میکند. مردم ونزوئلا مبارز هستند. ونزوئلا همچنان یک مرکز ضدامپریالیسم است. امیدوارم که با آمدن به اینجا، من و دیگرانی مانند من بتوانیم به خانه بازگردیم و آنچه را که آموختهایم به اشتراک بگذاریم. از طریق کار همبستگی خود، میتوانیم به تقویت صدای ونزوئلاییهایی که در حال ساختن یک جامعهی جدید هستند، کمک کنیم.
مجله جنوب جهانی-بررسی مسائل جنوب جهانی – سال بیستم 