قلعه الموت، واقع در استان قزوین ایران، در نزدیکی غار قلعه کرد قرار دارد – مکانی که بقایای انسانی ۷۰۰۰۰۰ ساله اخیراً در آن کشف شده است. منبع: Ninara / CC BY 2.0


در نزدیکی قلعه الموت در استان قزوین و در غار قاله کُرد، بقایای انسانی کشف شده که قدمت آن به ۷۰۰ هزار سال پیش بازمی‌گردد. این قلعه در مجاورت همین غار قرار دارد.

منبع خبر

ترجمه مجله جنوب جهانی


باستان‌شناسان در غاری در شمال ایران بقایای انسانی را کشف کرده‌اند که ممکن است قدمت آن به ۷۰۰ هزار سال پیش برسد. این کشف، قدیمی‌ترین شواهد سکونت انسان در فلات ایران محسوب می‌شود.
این بقایا در غار قاله کُرد، در نزدیکی شهر آوج در استان قزوین، پیدا شده‌اند. دکتر حمید وحدتی‌نسب، باستان‌شناس ایرانی، و دکتر ژیل برئون، باستان‌شناس فرانسوی، رهبری این کاوش را بر عهده داشتند. این کشف شواهد رو به رشدی از فعالیت‌های اولیه انسان در منطقه را تقویت می‌کند.
لایه‌های عمیق‌تر، نشانه‌های سکونت اولیه
به گفته وحدتی‌نسب، نتایج اولیه تاریخ‌گذاری نشان می‌دهد که لایه‌های بالایی غار تقریباً ۴۵۵ هزار سال قدمت دارند. بقایای کشف شده در لایه‌های پایین‌تر، حدود یک و نیم متر زیر این سطح، یافت شده‌اند.
او اظهار داشت: «در بدترین حالت، سن این لایه‌های زیرین بین ۶۰۰ تا ۷۰۰ هزار سال تخمین زده می‌شود.»
اگر این تاریخ‌ها تأیید شوند، این بقایا قدیمی‌ترین حضور شناخته شده انسان در ایران و یکی از قدیمی‌ترین‌ها در غرب آسیا را نشان می‌دهند. تاریخ‌گذاری‌های قبلی این محوطه را بیش از ۴۵۲ هزار سال قدمت داده بودند.
ابزارهای سنگی و استخوان حیوانات، تأییدی بر یافته‌ها
کاوشگران همچنین ابزارهای سنگی و استخوان‌های حیوانات را در همین لایه‌ها پیدا کرده‌اند. این یافته‌ها نشان می‌دهند که انسان‌های اولیه مدت‌ها قبل از ظهور نئاندرتال‌ها در این غار زندگی و شکار می‌کردند.
محققان بر این باورند که گونه‌های باستانی مانند هومو هایدلبرگنسیس (Homo heidelbergensis) یا هومو ارکتوس (Homo erectus) از این غار استفاده می‌کرده‌اند. وحدتی‌نسب توضیح داد: «این دوره زمانی به نئاندرتال‌ها مرتبط نیست، زیرا نئاندرتال‌ها حداکثر ۴۰۰ هزار سال پیش ظاهر شدند.»
کشفیات قبلی شامل بقایای نئاندرتال‌ها
تیم ایرانی-فرانسوی در فصول کاوش قبلی خود در این محل، چندین کشف مهم دیگر نیز داشته است. از جمله این کشفیات، دو دندان نئاندرتال با قدمتی حدود ۱۷۵ تا ۱۸۰ هزار سال بوده است.
در سال ۲۰۱۹، یک دندان شیری کودک نئاندرتال با قدمتی بین ۱۵۵ تا ۱۷۵ هزار سال کشف شد. این دندان در حال حاضر در موزه قزوین نگهداری می‌شود و تا همین اواخر، قدیمی‌ترین بقایای انسانی کشف شده در کشور به شمار می‌رفت.

غار «کلدر» استان لرستان.
یکی از قدیمی‌ترین سکونت‌گاه‌های انسان هومو ساپینس در ایران و جهان؛ با قدمتی بین ۵۴ تا ۶۳ هزار سال!
در این غار ابزارهای سنگی، بقایای استخوان و حتی جمجمه‌ی هومو ساپینس پیدا شده.
یکی از نقاط کلیدی در مسیر مهاجرت انسان از آفریقا به آسیا.

در شبکه ایکس
نتایج جدید تاریخ‌گذاری هنوز در دست بررسی است
تیم کاوش در فصل‌های سوم و چهارم خود به لایه‌های عمیق‌تری دست یافته است، اما نتایج تاریخ‌گذاری این مناطق هنوز در دست بررسی است. وحدتی‌نسب بیان کرد که فرآیند تاریخ‌گذاری به دلیل حجم بالای نمونه‌ها در آزمایشگاه‌های تخصصی و دقت لازم در آماده‌سازی نمونه‌ها، زمان‌بر است.
فصل ششم کاوش نیز برنامه‌ریزی شده است، با این امید که یافته‌های جدید تاریخ‌های حتی قدیمی‌تری را تأیید کنند. تیم توضیح داد که احتمال زیادی وجود دارد که لایه‌های عمیق‌تر از آنچه تاکنون مطالعه شده‌اند، جدول زمانی حضور انسان را باز هم به عقب ببرند.
سرنخ‌هایی برای مسیرهای مهاجرت انسان
پژوهشگران می‌گویند که این غار می‌تواند به ردیابی مسیر مهاجرت انسان‌های اولیه بین خاورمیانه و آسیا کمک کند. آنها این محوطه را با سایت دمانیسی (Dmanisi) در گرجستان مقایسه می‌کنند، جایی که جمجمه‌های انسانی با قدمت ۱.۷۷ میلیون سال یافت شده‌اند.
تیم خاطرنشان کرد: «این امر امیدواری می‌دهد که انسان‌های گرجستان از ایران عبور کرده‌اند. شاید شواهدی از آن در ایران یافت شود.»
وحدتی‌نسب، که از سال ۲۰۰۸ در دانشگاه تربیت مدرس باستان‌شناسی تدریس می‌کند، همچنین نویسنده کتاب «ریشه انسان» (The Origin of Man) است که در سال ۲۰۱۴ درباره تکامل انسان منتشر شد.