مشاوران شورای امنیت ملی آمریکا و پیشنهاد حملات پهپادی «داعشگونه» به راهآهن روسیه (بر اساس اسناد افشا شده)
نوشته کیت کلارنبرگ
منتشر شده در گریزون
ترجمه مجله جنوب جهانی
طبق اسناد محرمانه افشا شده، مشاوران شورای امنیت ملی ایالات متحده به کییف دستور دادهاند تا حملات پهپادی را با الهام از تاکتیکهای داعش علیه قطارها و پلهای راهآهن روسیه به اجرا درآورد. این دستورالعمل، زمینهساز مجموعهای از حملات مرگبار اوکراین در ماههای مه و ژوئن سال جاری بوده است.
به گزارش «گریزون» و بر پایه همین اسناد درز کرده، گروهی از دانشگاهیان بریتانیایی و آمریکایی که نقش مشاور را برای شورای امنیت ملی ایالات متحده ایفا میکنند، در پیشنهادی مفصل تحت عنوان «عملیات پهپادی ضد راهآهن»، صراحتاً از اوکراین خواستهاند تا شیوههای عملیاتی داعش را به کار گیرد.
این طرحهای جنگی تهاجمی که در اسناد فاش شده توصیه گردیده، به طرز چشمگیری با «عملیات تار عنکبوت» اوکراین منطبق است؛ عملیاتی که شامل مجموعهای از حملات پهپادی جسورانه در عمق خاک روسیه بین ۲۴ مه و ۱ ژوئن (همزمان با آستانه مذاکرات برنامهریزیشده میان روسیه و اوکراین) بود. دو بمبگذاری اوکراین در قطارهای روسی در بریانسک در تاریخ ۳۱ مه و در کورسک در روز بعد، به کشته شدن هفت نفر و زخمی شدن بیش از سی نفر، از جمله دو کودک، انجامید.
حملات به زیرساختهای راهآهن روسیه از زمان آغاز «عملیات تار عنکبوت» ادامه داشته است، که این امر نشاندهنده تأثیرگذاری عمیق استراتژی بریتانیایی-آمریکایی بر تفکرات ارتش کییف، که روز به روز ناامیدتر میشود، بوده است.
طرحهای تروریستی و «پروژه کیمیاگری»
اسناد افشا شده که توسط «گریزون» مورد بررسی قرار گرفتهاند، استفاده از «پهپادهای ارزان قیمت» را به عنوان «ابزاری کمهزینه برای ایجاد اختلال در لجستیک روسیه» بررسی میکنند. با این حال، این اسناد شامل طرحهایی برای «حملات تروریستی» نیز هستند که توسط سه «متخصص پهپاد» تدوین شده و سپس به دست سرهنگ تیم رایت، مدیر وقت امور روسیه در شورای امنیت ملی دولت بایدن، رسیده است.
این کارشناسان متعلق به یک هسته اطلاعاتی-آکادمیک محرمانه به نام «پروژه کیمیاگری» بودند که وجود آن برای نخستین بار توسط «گریزون» افشا شد. این پروژه با مأموریت «نگه داشتن اوکراین در حال جنگ» از طریق «تحمیل معضلات استراتژیک، هزینهها و اصطکاک بر روسیه» تأسیس گردید.
همانطور که پیشتر گزارش شده بود، محققان پروژه کیمیاگری خواستار «الگوبرداری از کتاب بازی داعش» شدند و عملیات روانی این گروه جهادی را به عنوان «مدلی برای حملات اوکراین به غیرنظامیان روسی» ارائه کردند. اکنون «گریزون» میتواند فاش کند که تیم کیمیاگری همچنین از برنامهریزان جنگ ایالات متحده خواسته است تا برای الهام گرفتن در استفاده از پهپادهای تجاری برای حملات به اهداف غیرنظامی روسیه، به گروه دولت اسلامی (داعش) نظر کنند.
«حملات دو مرحلهای کامیکازه»
یکی از دانشگاهیانی که به هسته کیمیاگری مشاوره میدهد، زکری کالنبرن از دانشگاه جورج میسون، به اوکراین توصیه کرده است که «حملات دو مرحلهای، مشابه آنچه داعش اغلب انجام میداد» را به راهآهنهای تحت کنترل روسیه انجام دهد. او پیشنهاد کرده که کییف ابتدا «مسیر را تخریب کند و منتظر بماند تا مهندسان برای تعمیر آن بیایند، سپس از پهپاد برای کشتن آنها استفاده کند.» به عبارت دیگر: «حملات پهپادی کامیکازه دو مرحلهای.»
کالنبرن افزود: «پهپادها همچنین میتوانند اطلاعات، نظارت و شناسایی (ISR) را در یافتن و ردیابی قطارها برای پشتیبانی از اقدامات بزرگتر فراهم کنند» و توصیه کرد که از تصاویر ماهوارهای برای اهداف هدفگیری استفاده شود.
یک محقق از دانشگاه دورام که با شورای امنیت ملی مشورت میکرد، اظهار داشت که «داعش در نبردهای خود علیه ارتش عراق نشان داد» که پهپادها میتوانند «از طریق یک مکانیزم رهاسازی ساده اصلاح شوند… تا به عنوان سکوهای تحویل مهمات مؤثر عمل کنند.» تبدیل پهپادهای تجاری معمولی به ماشینهای کشتار حامل مهمات، به یکی از مرگبارترین تاکتیکهای جنگ برای هر دو طرف تبدیل شده است.
خاستگاه «حملات دستهای پهپادی» کییف
در جریان نشستی میان مورخان نظامی از دانشگاه ایالتی کانزاس و اساتید دانشکده فرماندهی و ستاد کل در فورت لونورث، برنامهریزان جنگ دانشگاهی در مورد «ایده استفاده از پهپادهای ارزان قیمت برای جلوگیری از استفاده روسیه از راهآهنهای اوکراین برای تأمین مجدد واحدهای رزمی خود» به بحث و تبادل نظر پرداختند. سپس دانشگاهیان این پیشنهاد را به «سه متخصص پهپاد در گروه کاری اوکراین» ارائه کردند که هر یک «تحلیل خود را برای چگونگی دستیابی به این هدف» ارائه دادند.
سند افشا شده دیگری، گروه کاری را به عنوان مجموعهای گسترده از «کارشناسان مطالعات استراتژیک، فناوری نظامی و مطالعات منطقهای اروپای شرقی» توصیف میکند که «برای تجزیه و تحلیل تهاجم روسیه به اوکراین و تفکر عمیق درباره گزینههای سیاستی که میتواند به دفاع اوکراین کمک کند (بدون استقرار نیروهای رزمی)» گرد هم آمدهاند. این گروه کاری متشکل از «تقریباً ۶۰ متخصص از کشورهای سراسر ناتو» بود.
فایل عملیات با این نکته آغاز میشود که «ارتش روسیه هنگام فعالیت در قلمرو خود» «به سیستم راهآهن توسعهیافته خود متکی است که با شبکه راهآهن داخلی اوکراین ادغام شده است.» با پیشروی نیروهای روسی به عمق اوکراین، گروه کاری پیشبینی کرد که آنها «به طور فزایندهای نیاز به تکیه بر سیستم راهآهن اوکراین خواهند داشت یا با فلج ناشی از تدارکات مواجه خواهند شد، زیرا خطوط تدارکات آنها طولانیتر و تدارکات مبتنی بر جاده آنها به طور فزایندهای ناکارآمد میشود.»
در این سند آمده است: «بنابراین این سوال باید مطرح شود که آیا میتوان از پهپادهای ارزان قیمت برای مانع شدن از تلاشهای روسیه برای استفاده از آن بخشهایی از شبکه راهآهن اوکراین که تصرف کردهاند، استفاده کرد یا خیر.» یک دانشگاهی با نام مخفف «M.E.D.» از دانشگاه معتبر دورام بریتانیا، اظهار داشت: «اگر نیروهای اوکراینی بتوانند حملات به راهآهنهای اشغالی را حفظ کنند، میتوانند توانایی نیروهای روسی برای فعالیت در عمق اوکراین را مختل کنند.»
در حالی که معتقد بود «حملات پهپادی، حتی حملات کامیکازه، بعید است که پلها را سرنگون کند» – اگرچه این «ایدهآل خواهد بود» – او پیشنهاد کرد «پهپادهای تجاری را میتوان با مواد منفجره کافی اصلاح کرد تا آسیب قابل توجهی به راهآهنها وارد کند، که تلاشهای روسیه را تا حد زیادی پیچیده میکند.» به هر حال، «حتی مقدار کمی آسیب باعث میشود که ترافیک ریلی متوقف شود تا زمانی که تعمیرات در خط انجام شود.»
این حملات «میتواند دور از ایستگاههای اصلی که احتمالاً دارای پدافند هوایی فعال هستند، انجام شود» و «حملات توسط نیروهای چریکی باقیمانده را تقویت کند.» M.E.D. به مقالهای در ژوئیه ۲۰۱۸ در مورد استفاده «نوآورانه» دولت اسلامی از پهپادها که توسط «مرکز مبارزه با تروریسم» آکادمی نظامی وست پوینت منتشر شده است، به عنوان یک نقطه مرجع برای چنین تاکتیکهایی اشاره کرد. این مقاله در مورد «راههای خلاقانه» بحث میکرد که داعش «دستگاههای ساده، کمهزینه و قابل تعویض» را با تأثیر ویرانگر علیه دشمنان خود مستقر کرده بود، که میتوانست توسط ایالات متحده و متحدانش تکرار شود.
M.E.D. فرض کرد که «اگر پهپادهای بزرگتر را بتوان تهیه کرد، یا اگر هواپیماهای تجاری سبک را بتوان به عنوان پهپاد اصلاح کرد، ممکن است بتوانند به پلهای راهآهن به اندازهای آسیب برسانند که تعمیرات اساسی را مجبور کنند، که ترافیک ریلی را به شدت کند میکند» – پیشنهادی که شباهت زیادی به حملات ۱ ژوئن به پلهای راهآهن در مناطق بریانسک و کورسک روسیه دارد. «احتمال دیگر» «استفاده از تعدادی پهپاد تجاری در یک حمله دستهای» مشابه حملات انصارالله در سپتامبر ۲۰۱۹ به سایتهای آرامکو در عربستان سعودی بود، «که در آن تعدادی مهمات ترمیت برای تضعیف زیرساختهای فولادی یا بتنی استفاده میشود.»
M.E.D. نتیجه گرفت: «حتی اگر پلهای راهآهن به طور کامل تخریب نشوند، تضعیف مناطق کلیدی – شاید از طریق استفاده از پهپادهای انتحاری که مستقیماً پس از فعال کردن محموله خود به آنها ضربه میزنند – نیاز به بازرسی دقیق دارد و توانایی استفاده ایمن از پلها را مختل میکند.» در طول جنگ نیابتی، اوکراین به طور مرتب دستههای پهپادی را علیه اهداف روسی مستقر کرده است و در برخی موارد آسیب قابل توجهی وارد کرده است.
«سوزنهای خط آهن احتمالاً اهداف خوبی خواهند بود»
یکی دیگر از «متخصصان پهپاد» که توسط محفل سنت اندروز مورد مشورت قرار گرفت، دومینیکا کونرتووه، پیشتر از مرکز مطالعات امنیتی دانشگاه ETH زوریخ سوئیس بود. کونرتووه در حال حاضر به عنوان مدیر «یک پروژه تحقیقاتی در مورد جنگ و فناوری پهپادی آینده» در شورای آتلانتیک، اتاق فکر نیمهرسمی و تأمینشده توسط صنعت تسلیحات ناتو در واشنگتن دی سی، خدمت میکند.
کونرتووه پیشنهاد کرد از پهپادها برای حمله به «هر چیزی که از» راهآهن استفاده میکند، به جای خود راهآهن، استفاده شود، زیرا این بدان معناست که «هیچ طرفی نمیتواند برای مدتی از راهآهن استفاده کند (در صورتی که [اوکراین] قلمرویی را که قبلاً توسط روسها نگهداری میشد، پس بگیرد).» در ژوئن سال جاری، کییف یک قطار تدارکات نظامی حامل زره سنگین، از جمله تانک و سیستمهای توپخانه را در تلاشی با عنوان عملیات تار عنکبوت ۲.۰ منهدم کرد.
در همین حال، زکری کالنبرن، یک «پزشک جنگی در حال آموزش» خودخوانده از دانشکده شار دانشگاه جورج میسون، به «محمولههای محدود» ارائه شده توسط پهپادهای تجاری اشاره کرد، به طوری که «فقط چند پوند» مواد منفجره میتوانست به آنها متصل شود، به این معنی که «بهترین شرط این است که به اهداف حساس و دشوار تعمیر ضربه بزنیم تا آسیب را به حداکثر برسانیم.» در حالی که اعتراف کرد که «اطلاعات زیادی در مورد زیرساختهای راهآهن ندارد»، او «محوطههای تعویض، خانههای موتور یا تجهیزات بارگیری و تخلیه قطارها» را به عنوان اهداف احتمالی پیشنهاد کرد.
کالنبرن گفت: «سوزنهای خط آهن احتمالاً اهداف خوبی خواهند بود»، زیرا «یک ضربه چندین خط را مختل میکند و… تعمیر آن سختتر خواهد بود.» او در ادامه از «[تفکر] در مورد اینکه چگونه پهپادها میتوانند از عملیات ضد راهآهن گستردهتر پشتیبانی کنند» حمایت کرد. در حالی که «کاهش سرعت» عملیات مورد نظر «قطعاً خوب» بود، کالنبرن معتقد بود که «استفاده از پهپادها» برای هدف قرار دادن «خود قطارهای تدارکاتی» «مفیدتر خواهد بود»، که بازتابی از پیشنهادات دومینیکا کونرتووه بود.
کالنبرن به طور خاص پنج مدل پهپاد تجاری را برجسته کرد که میتوانستند به مواد منفجره مجهز شوند و برای مختل کردن عملیات راهآهن ارسال شوند، از جمله DJI Mavic III ۲۲۰۰ دلاری، که نیروهای اوکراینی در حمله خود به یک قطار سوخت روسی در ۲۴ مه از آن استفاده کردند.
کالنبرن نوشت: «همه اینها باید اصلاح شوند تا امکان حمل و رها کردن هرگونه مهمات فراهم شود، که هزینه را افزایش میدهد.» اما او خاطرنشان کرد: «بسته به مدل، ممکن است تأمین کنندگان ثانویه وجود داشته باشند که بتوانند در این زمینه کمک کنند.»
با این حال، به نظر میرسید کالنبرن تا حدودی نسبت به سودمندی پهپادها بدبین است. او از شورای امنیت ملی خواست تا «هزینه فرصت پهپادها را در مقابل سایر رویکردها در نظر بگیرد.» او حدس زد که «احتمالاً مسیرهای زیادی… در مناطق نسبتاً منزوی وجود دارد که کاشت مواد منفجره با دست ممکن است معقول باشد و ممکن است برای تعمیر یک قطار بهتر زمانبندی شود.»
این وظیفه را میتوان به راحتی توسط «نیروهای چریکی باقیمانده» مخفی به سبک عملیات گالدیو انجام داد که سایر دانشگاهیان بریتانیایی پیشنهاد کردند به عنوان بخشی از پیشنهادی برای حمله به «اهداف حساس و دشوار تعمیر برای به حداکثر رساندن آسیب» در قلمرو روسیه ایجاد شوند.
در مواجهه با دستاوردهای مداوم روسیه در میدان نبرد و کاهش قریب الوقوع کمکهای نظامی واشنگتن به اوکراین، دولت بریتانیا همچنان متعهد است که مبالغ هنگفتی را برای اطمینان از اینکه کییف همیشه منبع عظیمی از پهپادها در اختیار دارد، صرف کند.
از آنجایی که اوکراین حملات پهپادی به زیرساختهای روسیه را در قلب استراتژی به طور فزاینده ناامید خود قرار میدهد، برنامههای الهام گرفته از داعش پروژه کیمیاگری بیش از هر زمان دیگری مرتبط هستند.
مجله جنوب جهانی-بررسی مسائل جنوب جهانی – سال بیستم 