مقاله پرم ساگار بودهل
منتشر شده در رسانههای چینی
ترجمه مجله جنوب جهانی
پس از هر درگیری بین هند و پاکستان، دهلی نو همیشه هیأتهای عالیرتبهای را به پایتختهای سراسر جهان اعزام میکند. این اقدام نه تنها دیپلماسی بحران است، بلکه بخشی پیچیده از استراتژی جنگ شناختی در حال تکامل هند است که هدف آن شکلدهی شناخت جهانی، توجیه مواضع خود و کسب مزیت استراتژیک در حوزه اطلاعات است.
برای درک این استراتژی، باید دو جنبه را بررسی کرد: تصویرسازی بینالمللی گستردهتر هند و اقدامات خاص آن علیه همسایگانش مانند نپال.
در نپال، پیوندهای تاریخی، مجاورت جغرافیایی و پویایی پیچیده قدرت، یک کوره تأثیرگذاری منحصر به فرد را تشکیل دادهاند.
1. شکلدهی یک غول جهانی: معماری تصویر بینالمللی هند
انگیزههای هند برای دستیابی به یک تصویر بینالمللی مطلوب متنوع است و اهداف استراتژیک اصلی آن شامل موارد زیر است: به رسمیت شناختن به عنوان یک قدرت بزرگ (در مقابل چین)، جذب سرمایهگذاری خارجی و فناوری، گسترش دسترسی تجاری، انزوا دادن پاکستان در مسائل ضد تروریسم، مدیریت شناخت جامعه مهاجر خارج از کشور و مقابله با روایتهای منفی (مانند مسائل مربوط به کشمیر و حقوق اقلیتها). جعبه ابزار جنگ شناختی هند شامل موارد زیر است:
1. بافت روایتهای دیپلماتیک:
به عنوان «بزرگترین دموکراسی جهان»: این ستون اصلی بر ارزشهای مشترک با غرب تأکید دارد و هند را به عنوان یک تعادل پایدار و متنوع در مقابل سیستمهای غیر غربی قرار میدهد. این روایت در فرومهایی مانند گروه 20 و گفتگوی امنیتی چهارجانبه (QUAD) به طور گستردهای استفاده میشود.
به عنوان «معلم جهانی» و قدرت نرم: ترویج یوگا، آیورودا (پزشکی سنتی هند)، بالیوود، غذا و سنتهای معنوی برای پرورش حسن نیت و نمایش عمق فرهنگی. شورای روابط فرهنگی هند (ICCR) و جامعه بزرگ مهاجرین هند نقش تقویتکننده این روایت را ایفا میکنند.
به عنوان «شریک توسعه»: با نمایش مسیر توسعه خود، ارائه کمک، آموزش و پشتیبانی فنی (به ویژه در آفریقا و آسیا)، هند در حال گسترش نفوذ خود و ارائه یک جایگزین برای وامهای چین است. طرح همکاری اقتصادی و فنی هند (ITEC) یکی از ابتکارات کلیدی است.
به عنوان «نماینده جهانی جنوب»: در مذاکرات آب و هوایی، قوانین تجارت و اصلاحات نظام سازمان ملل، هند خود را به عنوان مدافع منافع کشورهای در حال توسعه معرفی میکند و به دنبال حمایت و مشروعیت است.
به عنوان «یک کشور هستهای مسئول»: با تأکید بر خودداری، عدم استفاده اول از سلاحهای هستهای و تعهد به هنجارهای جهانی عدم گسترش هستهای، نگرانیهای مربوط به گسترش هستهای را کاهش میدهد.
2. دیپلماسی اقتصادی و ارتباطات:
جاذبه بازار: نمایش یک بازار مصرف بزرگ و پتانسیل رشد برای جذب سرمایهگذاری و ترویج وابستگی اقتصادی متقابل، که شرکای تجاری را بیشتر به پذیرش مواضع سیاسی هند ترغیب میکند.
زیرساخت و سرمایهگذاری: پروژههایی مانند کریدور حمل و نقل بینالمللی شمال-جنوب (INSTC) یا سرمایهگذاری در بندر چابهار ایران، قدرت تابش استراتژیک و رهبری اقتصادی هند را نشان میدهد.
دیپلماسی دیجیتال: ترویج قدرت فناوری اطلاعات خود (مانند رابط پرداخت یکپارچه UPI، سیستم احراز هویت Aadhaar و سایر زیرساختهای عمومی دیجیتال) به عنوان راهحلهای توسعه قابل صادرات، تصویر هند به عنوان یک قدرت نوآور و حلکننده مشکلات را تقویت میکند.
3. ارتباطات استراتژیک و تأثیر رسانهای:
مشارکت رسانهای جهانی: تعامل فعال با رسانههای بینالمللی (چاپی، دیجیتال، رادیویی) برای اطمینان از شنیدن دیدگاههای خود، به ویژه در زمان بحران. اعزام هیأتها پس از درگیریها نمونهای از این امر است.
تبادل اندیشکدهها و دانشگاهی: از طریق تأمین بودجه برای کرسیهای دانشگاهی، حمایت از کنفرانسها و جذب دانشمندان، میتوان تأثیرات دانشگاهی بلندمدت ایجاد کرد و افکار عمومی در مورد هند را شکل داد.
سلطه بر رسانههای اجتماعی: استفاده از شبکه دیجیتال گسترده (حسابهای دولتی، دیپلماتها، رهبران نظر) برای انتقال مستقیم روایتها به مخاطبان جهانی، دور زدن «دروازهبانان» رسانههای سنتی.
مقابله با اطلاعات نادرست: ایجاد نهادها و استراتژیهای تخصصی برای شناسایی و مقابله فعال با روایتهایی که به عنوان دشمنانه تلقی میشوند (به ویژه از پاکستان، گاهی اوقات علیه چین).
در سال 2020، دولت نپال تعدادی از کانالهای خبری هند را که در این کشور پخش میشدند، مسدود کرد.
4. نمایش رهبری جهانی:
دوستی واکسن: دیپلماسی واکسن کووید-19 هند، اگرچه در مراحل بعدی با مشکلاتی مواجه شد، اما تصویر هند به عنوان یک کشور مهربان و فعال را به طور قابل توجهی بهبود بخشید.
ابتکارات آب و هوایی: اهداف بلندپروازانه انرژی تجدیدپذیر و حضور قوی در اجلاسهای آب و هوایی، هند را به عنوان یک بازیگر مهم در مسائل هستهای جهانی معرفی کرده است.
مشارکت در حفظ صلح: هند به عنوان یکی از اصلیترین کمککنندگان به نیروهای حفظ صلح سازمان ملل، تصویر خود را به عنوان یک طرف ذینفع مسئول تقویت کرده است.
اعزام هیأتها به سراسر جهان پس از درگیریها، ماهیت جنگ شناختی را از طریق روشهای زیر نشان میدهد:
کنترل روایت: تعریف درگیریها، فرآیندها و راهحلها بر اساس مواضع هند.
انزوا دادن حریف: کسب محکومیت/تحریمهای بینالمللی علیه پاکستان (با تمرکز بر مسائل تروریسم).
آرامش شرکا: تأکید مجدد بر تعهد هند به ثبات، «نظم بینالمللی مبتنی بر قوانین» و وضعیت خود به عنوان یک قدرت بزرگ مسئول.
خنثی کردن تأثیرات منفی: جلوگیری یا مقابله با گزارشهای منفی در مورد خطرات تشدید وضعیت و تأثیرات انسانی.
2. چالش نپال: کاربرد تأثیر شناختی هند بر همسایه هیمالیا
روابط هند و نپال پیچیدگی خاص خود را دارد که با مرزهای باز، پیوندهای فرهنگی-مذهبی عمیق (هندوئیسم، مکانهای زیارتی مشترک)، وابستگی اقتصادی عمیق، تأثیرات تاریخی در هم تنیده و ظهور ملیگرایی در نپال که به دنبال خودمختاری بیشتر است، مشخص میشود. استراتژی جنگ شناختی هند در قبال نپال، نسبت به استراتژی جهانی خود، فشردهتر، همهجانبهتر و بحثبرانگیزتر است.
اهداف اصلی هند در قبال نپال:
امنیتی: جلوگیری از استفاده از خاک نپال برای آسیب رساندن به منافع هند (در گذشته شامل کشورهای دیگر، در حال حاضر عمدتاً هشدار نسبت به چین).
ثبات: جلوگیری از سرایت بیثباتی داخلی نپال (پناهندگان، درگیریهای مسلحانه).
تأثیر: حفظ سلطه بر سیاست خارجی و انتخابهای اقتصادی نپال، محدود کردن «نفوذ» چین.
دسترسی به منابع: اطمینان از همکاری در رودخانههای فرامرزی (برق آبی، آبیاری) و مسیرهای حمل و نقل.
خنثی کردن احساسات ضد هندی: مدیریت روایتهای منفی تشدید شده توسط کینههای تاریخی و اتهامات مداخله هند.
مردم نپال در کاتماندو در اعتراض به جاده مرزی ساخته شده توسط هند که از خاک نپال عبور میکند، تظاهرات کردند.
جعبه ابزار شناختی هند در نپال:
1. اکوسیستم رسانهای و اطلاعاتی غالب:
اشباع: کانالهای خبری هند (به زبانهای هندی/انگلیسی) بر تلویزیون کابلی نپال مسلط هستند و شناخت آنها از رویدادهای منطقهای و بینالمللی را شکل میدهند و اغلب دیدگاه هند را منعکس میکنند.
مزیت زبان: گسترش زبان هندی به نفوذ رسانهها و محصولات فرهنگی هند کمک میکند.
تأثیر بر رسانههای محلی: پیوندهای تاریخی، درآمدهای تبلیغاتی شرکتهای هندی، دسترسی آسان به منابع اطلاعاتی هند و تماس مستقیم، محیطی را ایجاد کرده است که در آن دیدگاههای هند برجستهتر هستند (و گاهی اوقات بدون نقد پذیرفته میشوند). اتهامات مداوم در مورد حمایت غیرمستقیم هند از رسانههای دوستدار هند در نپال وجود دارد.
2. استفاده از خویشاوندی فرهنگی-مذهبی به عنوان رسانه انتقال:
میراث مشترک: تأکید مداوم بر تمدن هندو مشترک، مکانهای مقدس مذهبی (معبد پاسوپاتینات، جاناکپور، موکتی نات) و جشنها، احساس نزدیکی را پرورش میدهد. از طریق تبادل فرهنگی، بازسازی معبد و دیپلماسی مذهبی به طور فعال پیش میرود.
صادرات قدرت نرم: فیلمهای بالیوود، موسیقی هند، سریالهای تلویزیونی و ادبیات در نپال محبوب هستند و آشنایی و تداعیهای مثبت با هند را ایجاد میکنند. ارتباطات آموزشی (دانشجویان نپالی که برای تحصیل به هند میروند) نیز شبکههای بلندمدت ایجاد میکنند.
مرزهای باز: علاوه بر عملکردهای عملی، نمادی از نزدیکی و وابستگی متقابل بینظیر بین هند و نپال هستند و از طریق سیستم گفتمانی به طور مداوم تقویت میشوند.
3. وابستگی اقتصادی به عنوان اهرم:
تأمین کالای اساسی: تأمین روزانه سوخت، داروهای اساسی و اکثر مواد غذایی نپال تقریباً کاملاً به هند وابسته است و در زمان اختلافات (مانند تحریم غیررسمی هند علیه نپال در سال 2015) به عنوان یک ابزار قدرتمند پنهان عمل میکند و به طور مداوم آسیبپذیری نپال را یادآوری میکند.
کسر تجاری: کسر تجاری بزرگ نپال با هند وابستگی اقتصادی را تقویت میکند. روایت هند اغلب بر «سخاوت» خود تأکید میکند و عدم تعادل ساختاری را کماهمیت جلوه میدهد.
سرمایهگذاری و کمک: سرمایهگذاری هند (به ویژه در بخشهای برق آبی و زیرساخت) و کمکهای توسعهای برای نپال حیاتی هستند. اینها به عنوان شراکت خیرخواهانه بستهبندی میشوند و تصویر مهربانی از هند را شکل میدهند. این پروژهها اغلب به عنوان نمادهای بسیار قابل مشاهده همکاری (یا وابستگی، بسته به دیدگاه نپال) دیده میشوند.
انحصار ترانزیت: ویژگی خشکی نپال، هند را به مسیر ترانزیت اصلی آن تبدیل کرده است. ترانزیت روان به عنوان همکاری هند تفسیر میشود، در حالی که اختلال در آن به عنوان ضرورتی لجستیکی یا امنیتی توجیه میشود.
4. مداخله سیاسی و شبکههای نخبه:
ارتباطات سیاسی عمیق: دیپلماتها و مأموران اطلاعاتی هند شبکهای گسترده از ارتباطات را در سراسر طیف سیاسی نپال حفظ میکنند که تأثیر مستقیم را فراهم میکند و کانالهایی برای جمعآوری اطلاعات ایجاد میکند.
میانجیگری و مشاوره: هند همیشه نقش میانجی را در درگیریهای سیاسی داخلی نپال (مانند شورش مائوئیستها، جنبش مادسی) ایفا کرده است، خواه مورد استقبال نپال باشد یا نه، هند خود را به عنوان یک طرف ذینفع ضروری برای نپال میبیند.
تعریف «منافع ملی»: مقامات هندی اغلب در مورد امور داخلی نپال (مانند تدوین قانون اساسی، امضای معاهده، انتصابهای سیاسی) اظهار نظر عمومی میکنند و آن را به عنوان نگرانی در مورد «ثبات»، «شمول» یا امنیت هند بستهبندی میکنند و مستقیماً گفتمان سیاسی داخلی نپال را شکل میدهند.
5. بهرهبرداری از شکافهای داخلی:
عامل مادسی: پویایی پیچیده بین نخبههای کوهستانی نپال و جامعه مادسی که همسایه هند هستند، اهرمی برای اعمال نفوذ هند فراهم میکند. موضع هند در جنبش مادسی (مانند سال 2015) توسط گروههای کوهستانی به عنوان مداخله خارجی دیده میشود، در حالی که گروههای مادسی هند را به عنوان نماینده خود میبینند. هند از این طریق نفوذ خود را حفظ میکند.
3. ویژگی خاص جنگ شناختی هند علیه نپال – تمایز بین «برادر بزرگتر» و «برادر/همراه»
هند بین نمایش نفوذ ضروری (برادر بزرگتر) و نمایش راهنمایی خیرخواهانه (برادر/شریک) در حال تعادل است. جنگ شناختی آن با هدف تقویت روایت دوم است، در حالی که منتقدان نپالی اغلب بر اولی تمرکز میکنند.
عامل چین: هر اقدام هند در چارچوب «مقابله با چین» تفسیر میشود. هند مشارکت چین (سرمایهگذاری، کمک نظامی) در امور نپال را به عنوان بالقوه بیثبات یا «دام بدهی» توصیف میکند، در حالی که مشارکت خود را به عنوان قابل اعتماد طبیعی معرفی میکند. نپال با استفاده ماهرانه از «کارت چین» برای کسب امتیازات از هند، مزایا را به دست میآورد.
مدیریت ملیگرایی: افزایش احساسات ملیگرایانه در نپال – که توسط کینههای تاریخی (معاهده 1950، رویدادهای تحریم، درک مداخله هند) و ادعاهای هویتی (جمهوری سکولار در مقابل کشور هندو) کاتالیز میشود – بزرگترین چالش برای استراتژی جنگ شناختی هند است. اشتباهات هند اغلب به طور ناخواسته این ملیگرایی را تقویت میکنند.
استراتژی ضد شناختی نپال
نپال یک محتاج منفعل نیست. ندال به طور فعال در برابر نفوذ هند مقاومت میکند و آن را هدایت میکند:
استراتژی تنوعبخشی: جستجوی عمیقتر روابط با چین (تجارت، ترانزیت، سرمایهگذاری) و همکاری فعالتر با سایر قدرتهای بزرگ (آمریکا، اروپا، ژاپن) برای کاهش وابستگی بیش از حد به هند.
اعلام حاکمیت: اتخاذ مواضع نمادین (مانند انتشار نقشه جدید شامل سرزمینهای مورد مناقشه، پیشبرد پروژههای ارتباطی با چین علیرغم مخالفت هند) برای نشان دادن استقلال.
کنترل روایت داخلی: پرورش روایتهای رسانهای و سیاسی که بر حاکمیت، ملیگرایی و کینههای تاریخی نسبت به هژمونی هند تأکید دارند. گاهی اوقات محتوای رسانههای هندی را تنظیم میکنند.
سیاست موازنه: استفاده هوشمندانه از رقابت بین چین و هند برای کسب منافع اقتصادی و استراتژیک از هر دو طرف.
اعلامیه قانون اساسی: قانون اساسی سال 2015، اگرچه بحثبرانگیز بود، گامی مهم در اعلام وضعیت نپال به عنوان یک کشور مستقل بود. تعاریف آن در مورد شهروندی و ساختار فدرال عمدتاً بر اساس مواضع خود نپال بود و گاهی اوقات حتی با ترجیحات هند مغایرت داشت.
4. نتیجهگیری: یک بازی پایدار و در حال تکامل
تلاشهای هند برای شکلدهی تصویر بینالمللی خود و استفاده از تأثیر شناختی (به ویژه علیه نپال)، درک عمیق آن از پویایی قدرت در قرن بیست و یکم را نشان میدهد.
اگرچه فعالیتهای تبلیغاتی جهانی هند سعی در ترسیم تصویر یک قدرت بزرگ مسئول، دموکراتیک و در حال ظهور دارد، استراتژی آن علیه نپال جنبههای تیزتر جنگ اطلاعاتی در این رابطه نامتقارن را نشان میدهد.
سلطه رسانهای، خویشاوندی فرهنگی، اهرم اقتصادی و مداخله سیاسی – عمیقاً در بافت روابط دو جانبه بافته شدهاند. اثربخشی آن پیچیده است: پیوندهای فرهنگی عمیق و وابستگی اقتصادی متقابل قطعاً ذخیره حسن نیت واقعی و پایهای برای منافع متقابل ایجاد کردهاند.
با این حال، بار تاریخی، درک نفوذ بیش از حد و اقدامات خشن اقتصادی (چه واقعی و چه اینگونه حس و درک شده، مانند تحریم سال 2015)، به طور مداوم این تلاشها را تضعیف میکنند، ملیگرایی نپال را تقویت میکنند و کاتماندو را به سمت سیاستهای تنوعبخشی (عمدتاً به سمت چین) سوق میدهند.
آینده جنگ اطلاعاتی هند علیه نپال به یک تغییر کلیدی بستگی دارد – از ژستهای متقاعدسازی تهدیدآمیز که اغلب دیده میشود، به سمت شراکتی که واقعاً مبتنی بر احترام متقابل است. این به معنای:
1. احترام مداوم به حاکمیت: اجتناب دقیق از اظهار نظر عمومی در مورد امور داخلی نپال و احترام به رویههای قانون اساسی آن.
2. روابط اقتصادی قابل پیشبینی و بدون وقفه: اطمینان از اینکه تأمین کالای اساسی و مسیرهای ترانزیت هرگز «سلاحسازی» نمیشوند، حتی در دورههای اختلاف سیاسی.
3. گفتگوی برابر: حل مشکلات طولانیمدت (منازعات مرزی، بازنگری معاهده) از طریق دیپلماسی صبور و مبتنی بر احترام متقابل، با به رسمیت شناختن خودمختاری نپال.
4. چارچوبهای همکاری: توسعه مشترک پروژههای توسعه و چارچوبهای همکاری منطقهای، با کنار گذاشتن پویایی بین اهداکننده و دریافتکننده.
استراتژی جنگ اطلاعاتی هند بسیار قدرتمند است. با این حال، چالش پیش روی هند در نپال و به طور فزایندهای در سطح جهانی این است که در عصر اطلاعات، حفظ نفوذ تنها از طریق کنترل روایتها امکانپذیر نیست. بلکه نیازمند اقداماتی است که با ارزشها و احترام مورد انتظار شرکای حاکمیت سازگار باشد.
نحوه تنظیم مجدد این تعادل توسط هند تعیین خواهد کرد که آیا میتواند در نپال یک متحد مشتاق برای همکاری به دست آورد یا چرخه کینه و اختلاف را ادامه دهد. این چرخه در نهایت میتواند به اهداف استراتژیک و تصویر جهانی دقیق و ساخته شده هند آسیب برساند.
این پازل نفوذ بسیار پیچیده است و پایداری آن به شناخت متقابل هر قطعه از پازل و درک مکان و ارزش آن در کل بستگی دارد.
مجله جنوب جهانی-بررسی مسائل جنوب جهانی – سال بیستم 